|
 |
|
|
Türkiye'nin 'kadim' sorunu KADİM Projesi'yle çözülecek
Türkiye'de kayıt dışı ekonomi, GSMH'nin yüzde 50'sini geçti. Çalışma Bakanlığı, Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) Projesi'ni başlattı. Başbakan Erdoğan, 'Mücadele için toplumsal uzlaşma gerek' dedi
ANKARA Milliyet
Türkiye'de kayıt dışı ekonominin gayri safi milli hasılanın (GSMH) yüzde 50'sinden fazla olduğu, devletin kayıt dışı istihdamdan yıllık brüt kaybının 17 milyar YTL'ye ulaştığı bildirildi.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'de kayıt dışı istihdamla mücadele için atılması gereken ilk adımın mükellefleri kayıt dışılığa iten nedenlerin belirlenmesi olduğunu belirtti. Erdoğan, Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) Projesi ile ilgili yayımladığı genelgede şunları kaydetti:
'Birlik olunmalı'
"Kayıt dışı istihdamla mücadele için öncelikle mükellefleri kayıt dışılığa iten nedenlerin iyi belirlenmesi, bu amaçla toplumsal uzlaşma ve hareket birlikteliği sağlanması ve buna uygun politikaların karma olarak uygulanması gerekmektedir. Ülke ekonomisini ve sosyal hayatı olumsuz etkileyen kayıt dışı istihdamla mücadele, ancak halkın, kamu yönetiminin ve sosyal tarafların birlikteliği ile etkin bir şekilde yürütülebilecektir."
Bu amaçla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca KADİM Projesi'nin hazırlandığını belirten Erdoğan, projenin başarıya ulaşmasında valiler ve kaymakamların yapacağı çalışmaların da belirleyici olacağını vurguladı.
Projenin genel değerlendirme bölümünde, işveren, işçi veya kendi hesabına çalışanların özellikle vergi, sigorta primi gibi mali yükümlülüklerden kaçınmak, bürokratik işlemlerden kurtulmak üzere kayıt dışı ekonomik faaliyette bulunduğu belirtildi.
Bu yolla elde edilen gelirin de kayıt dışında bırakıldığı, Türkiye'de kayıt dışı ekonominin GSMH'nin yüzde 50'sinden fazla olduğunun tahmin edildiği bildirildi.
'Gelir azalacak' kaygısı
Asgari 100 bin kişilik yabancı kaçak işçi istihdamının önlenmesi ve bu pozisyonların en az yarısının yerli iş gücü tarafından doldurulması halinde, yaklaşık 5.7 milyar YTL'lik sabit sermaye yatırımı yapılacağı tahmin edildi. İstihdam üzerindeki mali yüklerin azaltılmasının kayıt dışı istihdamla mücadeleyi destekleyeceği, ancak devletin bazı gelirlerinde ciddi azalışlar yaratacağı vurgulanarak şu örnek verildi:
"Örneğin; SSK prim oranında 1 puanlık düşüş yapılması halinde; bu indirimin kuruma yıllık maliyeti yaklaşık ortalama 600 milyon YTL'dir. Bu prim geliri kaybının kuruma getireceği brüt mali yük, 315 bin sigortalının asgari kazançtan prim geliri ile karşılanabilecektir."
10.6 milyon kişi kayıt dışı
SSK'ya kayıtlı olarak çalışması gereken 3 milyon 861 bin kişi (2 milyon 524 bini ücretli), Bağ-Kur'a kayıtlı olarak çalışması gereken 3 milyon 757 bin kişi, ücretsiz aile işçisi sayılan 3 milyon 37 bin kişi olmak üzere toplam 10 milyon 655 bin kişi kayıt dışı çalışıyor.
Bu kişilerin kayıt altına alınması halinde devletin yaklaşık 17 milyar YTL brüt gelir elde edebileceği vurgulandı.
Ayrıca, Ekim 1999'da yapılan Çocuk İş Gücü Anketi sonuçlarına göre, Türkiye'de 6-17 yaş grubunda bulunan 16 milyon 88 bin çocuğun yüzde 10.2'sinin ekonomik işlerde çalıştığı bildirildi.
Kayıt dışı istihdamın nedenleri
İşçi maliyetlerinin yüksek olmasıBürokratik işlemlerin fazlalığıEtkin denetimin olmamasıBilgilendirilme eksikliğiSosyal güvenlik hizmetlerinin yeterince cazip görülmemesiİşsizlik oranının yüksekliğiİstihdamın katma değerinin düşüklüğüİş gücünün eğitimsiz olmasıKamu kurumları arasındaki koordinasyon ve işbirliği eksikliğiÇalışma ilişkilerinde meydana gelen değişmelerSosyal güvenlik sisteminden kaynaklanan nedenlerGelir dağılımındaki adaletsizlikYoksulluk
|
|
|

|