|
 |
|
|
Kent kıyaslamaları (2)
Gökkuşağı / Reşat Kutucular
Geçen hafta İzmir'in kişi başına gayrisafi yurtiçi hasıla açısından, İstanbul'dan geri kalmadığını belirtmiş ve böyle olmasına rağmen bazı kriterlere göre iki kent arasında var olan uçurumun nedenlerini çözmeye çalışmıştık.
Ancak İstanbul tipi gelişmenin nitelik olarak liberal yaklaşıma, çağdaş duruşa örnek gösterilemeyeceğini iddia etmiştik.
Nasıl bir liberalizm, ne tür bir çağdaşlık ve hangi gelişmişlik diye sorarak. Ayrıca İzmir'deki sivil toplum refleksini kentin gelişmesine engel olarak görmenin işi basite indirgemek olduğunu vurgulamıştık.
* * *
Liberal şık bir sözcük. Günlük dilde pek hoş duruyor. Liberalden kastedilen ne acaba?
Postmodern tuzaklara düşmez, biraz sorgularsanız ağır ve derin bir kavramdır aslında liberalizm. Özgürlükten öte vurgular taşır. Faydacılığa sıkışıp kalmaz.
Liberaller teorik olarak mutabık değildir zaten. Bir liberal, özgürlüğü savunduğu kadar adaleti de savunabilir. Adalet için serbestiden fedakarlık yapabilir. Bir diğeri mutluluğu tek öncelik olarak almayabilir, başka değerlere sahip çıkabilir. Başkası felsefi olarak insan haklarını kafaya takabilir. Bu noktada kayıtsız şartsız piyasaya teslim olmak istemeyebilir.
* * *
Akla uygunluk önşartı da liberalliğe ters düşmez. Esasen giderek liberalleşen dünya akıllandıkça daha anlamlı iyilikler üretebilir ya da ürettiği kötülükler hafifleyebilir. Kuralları olan özgürlük ortamında dengeler daha kalıcı olarak kurulabilir. Hayat gelişigüzel işleyen piyasaların insafına bırakılamayacak kadar değerlidir çünkü.
Çağdaşlık da son zamanlarda bolca kullanılan süslü sözcüklerden. Pek az kimsenin "ben çağ dışıyım" dediği bir atmosferde ve bu insan çeşitliliğinde gerçek çağdaş kim peki?
Geçmişi bilen mi, günü yakalayan mı, ileriyi öngören mi?
* * *
Küreselleşmenin farkında olmak çağdaş olmak için yeterli değil elbet. Bilgi ve teknoloji çağında bilimsellik belirleyici. Aklın örtülü egemenliği çağımızın özeti belki de. Siyasette, ekonomide, sporda, eğitimde hatta sanatta aklı kılavuz alanların öne çıktığı zamanlardayız. Biraz şeytanımsı bir akıl bu ama öyle.
Çağdaş olmak sorgulayıcı ve şüpheci olmayı da kapsıyor. Merak etmek, farkına varmak, kavramak, araştırmak, geliştirmek insanı çağdaş yapan refleksler.
Çağdaş geçinenin gerçekle bir derdi olmalı şu hayatta. Sanalla bir kavgası. Çağdaşlık günün trendleri yakalamaktan çok öte bir kavram. Kararlılık ve tutarlılık, hepsinden önemlisi uzun soluk gerektiriyor.
Tabii ki siz İstanbul usülü liberalizm ve çağdaşlıktan memnun olabilirsiniz. Arsa metrekare fiyatlarına, beş yıldızlı otel sayısına bakıp, öyle bir refah modeline saygı duyabilir hatta o modeli ülkedeki diğer kentlere örnek gösterebilirsiniz. O kadar hırslanmayanları da küçümseyebilirsiniz.
* * *
İzmir'in farklı bir duruş sergilemesi anlamsız görünebilir size. Hukuk mukuk işleri garip gelebilir size. Siz kentlerdeki hakim kültürün yanlışlarından rahatsızlık duymayabilirsiniz. Bu çarpıklıklları gelişmenin bedeli olarak da sunabilirsiniz. Muhalifleri sevimsiz, oyun bozan ya da vizyonsuz bulabilirsiniz. Sürdürülebilirlik gibi lafları fantezi olarak alabilirsiniz. Çevre duyarlılığını gelişmenin önünde engel görebilirsiniz. Bu kadar kafaya takacak bir şey de yoktur aslında, ölümlü dünyadır bu sonunda!
Tabii bütün bunlar ne liberalliğinize delalettir ne de çağdaşlığınıza... Sizinkisi adı konmamış bir değerler sistemidir olsa olsa. Kusura bakmayın ama bu durumda akıl hocalığınızın akıl tarafı zayıf kalır biraz.
ege@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
