|
 |
|
|
Nobel Barış Ödülü'nün sahibi dostum olur!
Bangladeşli ekonomist Muhammed Yunus ve kurucusu olduğu Grameen Bank, "ülkesinde mikrokredi gibi yenilikçi ekonomik yöntemleri kullanarak, ekonomik ve toplumsal kalkınmayı alttan sağlamaya yardımcı olma çabaları" nedeniyle Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldü. Açıklamada böyle deniyor.
Ödülün bu yılki sahibi, iyi ki Ortadoğu'da silahları susturmaya çalışan bir arabulucu falan olmadı; zira Bush gibi liderler iktidarda oldukları sürece, silahların bu tür çabalarla susmayacağı aşikâr!
Barış Ödülü Komitesi, "Kalıcı barış, yoksulluk zincirini kırmakla sağlanır" diyerek yoksullara koşulsuz mikrokredi yöntemini geliştiren Yunus'u seçti.
6 yıl önce Davos'ta
Yunus'la 6 yıl önce Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu toplantılarında tanışmış, toplantı aralarında birkaç kez sohbet etme imkânı bulmuştum. Yoksulluğa kafa yormaya çalışan bir gazeteci olarak, milyonlarca kadını 100 - 150 dolarlık mikrokredilerle yoksulluktan kurtarmayı başaran bu efsane adamı can kulağıyla dinlemiştim. Nitekim söylediklerinin her cümlesi aklımda:
"Yoksullar da en az zenginler kadar güvenilirdir. Yeter ki geleneksel risk yönetiminin kuralları yeniden yazılsın. Ama yine kapitalist sistem içinde; devleti ve hükümetleri bu işin içine katmadan..."
Yunus'un ilham perisi
Muhammed Yunus, ABD'nin en saygın üniversitelerinden birinde ekonomi doktorası yapmış, 29 yaşında doğduğu kent Chittagong'a dönmüştü. Üniversitede kırsal ekonomi üzerine ders veriyor, bu arada Bangladeş'te başgösteren kıtlığa karşı projeler üretmek için kafa yoruyordu.
1974 yılında, bir tesadüf eseri karşısına çıkan köylü kadının, bambudan çok güzel sandalyeler ürettiğini ama karnını doyuracak parası olmadığı için sandalyeleri pazara götürüp satamadığını gördü. Cebindeki 27 doları çıkartıp köylü kadına verdi. Kadın aylar sonra kendisini bulup "Sandalyeleri sattım, borcumu geri ödüyorum" dediğinde Yunus, ilham perisinin karşısında durduğunu anlamıştı.
1983'te Grameen Bank
Böylelikle Yunus, Bangladeş'in kırsal kesimindeki yoksulun da yoksulu kadınları 100-150 dolarlık mikrokredilerle iş sahibi yapmak üzere kolları sıvadı. Yoksullara güvendi, kadınlara güvendi, kendine güvendi ve yanılmadı.
1983'te mikrokredi işini, Grameen Bank'ı kurarak kurumsallaştırdı. Yoksullar zenginlerden, kadınlar erkeklerden çok daha güvenilir çıktı. Herhangi bir yazılı belge, kefalet, garanti falan olmadığı halde kredilerin geri dönüşü % 98.5'ten aşağı inmedi. Grameen Bank, bugüne kadar 40 ülkede 6.6 milyon yoksul kadına 5.7 milyar dolar kredi verdi...
Mikrokredide sistem şöyle işliyor:
Kırsal kesimdeki kadınlar, ancak 5 kişilik grup oluşturabildikleri takdirde krediden yararlanabiliyor. İçlerinden biri krediyi ödeyemezse, diğerleri onun borç taksidini de ödemekle yükümlü. Böylelikle birbirlerini de denetlemiş oluyorlar.
mtamer@milliyet.com.tr
|
|
|


 | Çetin ALTAN | | Vız gelir durum murum, kodum mu oturturum Nedendir bilinmez, insanın aklına bazen bir N... | |  | Melih AŞIK | | Soykırım kıyağı! Ermeni, Süryani, Pontus... Tarihleri aynı zam... | |  | Fikret BİLA | | 'Anneler arasında ayrım yapmayız' Genelkurmay Başkanı Org. Yaşar Büyükanıt'ın, ... | |  | Hasan CEMAL | | 2007'yi yüzüne gözüne bulaştırmak! Akıl tutulması dizisinin son yazısı bugün. İl... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Cenazede düşündüm ki... Gazeteye gelmeden önce bir aile büyüğümüzün v... | |  | Can Dündar | | "İşin sırrı, yazdığını yırtıp atabilmektir" Eskiden ben geceleri çalışırdım. Bütün şehir... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Gökova, Akyaka, Dalyan, Köyceğiz Türkiye'nin dört bir yanı bir cennet. Gökova,... | |  | Hasan PULUR | | Kanuni, Fransa Kralı ve Cezayir... FRANSA'ya o kadar kızdık ki, -haklı olarak- n... | |  | Derya SAZAK | | Ödül Orhan Pamuk'un 2006 Nobel Edebiyat Ödülü'nü k... | |  | Meral TAMER | | Nobel Barış Ödülü'nün sahibi dostum olur! Bangladeşli ekonomist Muhammed Yunus ve kuruc... | |  | Ece TEMELKURAN | | Tatil geldi. Haydi lobotomiye! Klişe kovasına batırılıp çıkarılmış tatil fot... | |  | Osman ULAGAY | | Orhan Pamuk Nobel'i nasıl aldı? Romancımız Orhan Pamuk'un Nobel Edebiyat Ödül... | |  | Güngör URAS | | Nobel Ödülü'nü Pamuk'un alması Türkiye için önemli Nobel Ödülü önemli. 1900 yılından bu yana tek... | |  | Serpil YILMAZ | | OMV'nin Başkanı Ruttenstorfer: Nabucco anahtar proje olacak Orta ve Doğu Avrupa`nın önde gelen petrol ve ... | |
|
|