|
 |
|
|
2006 bütçe performansı -1-
Bir bütçenin belki de en önemli ve esnek tarafı harcamalardır. Çünkü gelirleri artırmak için yeni vergi yasalarına ihtiyaç varken, harcamalar istendiği zaman artırılır, ya da istendiği zaman kısılır. Bu nedenle bütçedeki harcamalara bakarsak aslında hükümetlerin nasıl bir politika izlediği konusunda tam bir bilgiye sahip oluruz. Buna kamu maliyesi göstergesi de diyebiliriz.
Harcamalarda hızlanma
2006 bütçesinin harcama tarafına baktığımızda ocak-eylül döneminde geçen yıla göre yüzde 14.5'lik bir artış gözleniyor. Bu elbette ortalama enflasyonun üstünde. Nitekim, 2005 yılının aynı döneminde (ilk 10 ay) bütçede öngörülen rakamın yüzde 71'i kullanılmış. Bu yılın aynı döneminde de yüzde 74'ü harcanmış.
Daha önemlisi, faiz dışı harcamalara bakıldığında artış oranının yüzde 18'e ulaştığı görülüyor. Bu gerçekleşen enflasyonun neredeyse 3 katı. Aslında tüm mal ve hizmet alımlarında bir gevşeklik, ya da bir bonkörlük gözleniyor.
Yeşil kart darbesi
Özellikle yeşil kart uygulaması nedeniyle sağlık harcamalarının çok yüksek düzeylere çıktığını belirtmekte yarar var. Geçen yıl aynı dönemde yeşil kart, bütçedeki yıllık ödeneğin yüzde 66'sını tüketmişken, bu yılın bitmesine üç ay kala ödenek tükenmiş, hatta yüzde 50 oranında aşılmış. Bu uygulama düzenlenmedikçe giderek büyüyen bir bütçe açığına neden olacağı da aşikâr.
Savunma ve güvenlik harcamaları da yıllık ortalama enflasyonun çok üstünde: Geçen yıla göre artış yüzde 32. Bunun terörle mücadele için harcandığını biliyoruz. Bu nedenle burada pek fazla bir tasarruf olanağı kısa vadede yok. Öte yandan tarımsal destekleme ödemelerine baktığımızda, aynı manzara yine görülüyor. Yıllık ödenek daha şimdiden tamamlanmış, hatta yüzde 10'a yakın aşılmış.
Sosyal güvenlik kurumlarına yapılan transferlerde oldukça önemli bir mesafe elde edilmiş. Bağ-Kur'a ayrılan ödenekler azalınca bu yıl artış yüzde 2 dolaylarında kalmış. Ama yine de yıllık ödeneğin yüzde 90'ına yakın.
Bu rakamlar bize şu gerçeğe işaret ediyor: IMF'nin de tespit ettiği gibi başta yeşil kart uygulaması olmak üzere bütçede tüm faiz dışı harcamalarda bir hızlanma gözleniyor. Dolayısıyla sıkı mali disiplin değil, olsa olsa gevşek maliye politikasından bahsetmek mümkün.
Bunun nedeni de belli. Vadelerin uzamasıyla geçen yıla göre sadece yüzde 6.8 artan faiz harcamaları bütçede belli bir rahatlık sağlıyor. Fakat bu iktidarın faiz dışı harcamalarda disiplini gevşetebilmesine yarıyor. İç talebin bir türlü frenlenemediği, para politikasındaki disiplinin yeterli olamadığı bir ortamda mali disiplinin gevşemesi hiç de hayırlı değil. Hele seçimlere yaklaşırken.
| Ocak-eylül dönemi merkezi yönetim bütçe giderleri (2006 yılı bazında) | | OCAK-EYLÜL | | (Bin YTL) | 2005 | 2006 | Artış oranı (%) | 2005 gerçek oranı (%) | 2006 gerçek oranı (%) | | Merkezi yönetim bütçe giderleri top. | 113.029.507 | 129.423.326 | 14.50 | 71.01 | 74.24 | | Faiz dışı giderler | 77.794.287 | 91.796.326 | 18.00 | 68.55 | 71.68 | | I. Personel ve sosyal güvenlik primi gid. | 28.181.031 | 31.760.169 | 12.70 | 75.42 | 77.47 | | II. Mal ve hizmet alım giderleri | 7.902.379 | 11.119.249 | 40.71 | 51.94 | 62.75 | | A. Sağlık giderleri | 2.555.030 | 4.085.397 | 59.90 | 63.35 | 100.76 | | 3. Yeşil kart | 1.189.826 | 2.403.694 | 102.02 | 65.78 | 150.23 | | B. Savunma ve güvenlik (sağlık hariç) | 2.718.947 | 3.572.475 | 31.39 | 41.84 | 45.54 | | C. Diğer mal ve hizmet giderleri | 2.628.402 | 3.461.377 | 31.69 | 56.13 | 59.46 | | III. Faiz giderleri | 35.235.220 | 37.627.000 | 6.79 | 77.14 | 81.34 | | IV. Cari transferler | 33.750.416 | 37.802.349 | 12.01 | 73.99 | 76.98 | | A. KİT görev zararı | 273.984 | 426.072 | 55.51 | 52.49 | 63.59 | | B. Sosyal güvenlik kurumlarına trans. | 17.737.868 | 17.993.556 | 1.44 | 76.07 | 77.28 | | 1. Emekli Sandığı | 7.109.868 | 8.610.556 | 21.11 | 79.47 | 87.55 | | 2. SSK | 5.718.000 | 6.577.000 | 15.02 | 76.17 | 98.16 | | 3. Bağ-Kur | 4.910.000 | 2.806.000 | -42.85 | 71.55 | 41.57 | | C. Tarımsal destekleme ödemeleri | 2.982.738 | 4.376.348 | 46.72 | 80.46 | 109.41 | | F. Gelirlerden ayrılan paylar | 8.366.601 | 10.249.684 | 22.51 | 64.45 | 72.36 | | G. Diğer cari transferler | 2.873.470 | 4.272.726 | 48.70 | 84.37 | 86.83 | | V. Sermaye giderleri | 5.306.558 | 6.042.185 | 13.86 | 51.69 | 48.52 | | VI. Sermaye transferleri | 804.350 | 2.016.929 | 150.75 | 68.05 | 109.95 | |
hgunes@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Fransız cumhuriyet ideolojisi
FRANSIZ iş dünyasının en üst kuruluşu Medef'i... | |  | Çetin ALTAN | | Duygusal ve beyinsel bir mengene
Önceki gün saat 11.30 suları... TV ekranların... | |  | Melih AŞIK | | Tanyeli kıvırmadı
Haber Bugün gazetesinden... Başlığı "Zulüm ve... | |  | Fikret BİLA | | Sağlık Bakanı Akdağ: Özel sistem kurulacak
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a rahatsızlığı ... | |  | Hasan CEMAL | | Hiç aklıma gelmezdi!
Siyasette çok şey aklıma gelirdi de, Baykal'ı... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Kafada uyum
Türkiye'nin AB yol haritasında yükselen bariy... | |  | Can Dündar | | Fransa'ya tepki mi? Ne tepkisi?
Dün Avustralya radyosundan aradılar: | |  | Hurşit GÜNEŞ | | 2006 bütçe performansı -1-
Bir bütçenin belki de en önemli ve esnek tara... | |  | Doğan HEPER | | İnkâr, ret ve Orhan Pamuk
ÇOĞUMUZ Fransa'nın kabul ettiği gibi, "soykır... | |  | Semih İDİZ | | AB'den, Kıbrıs'ta 'bedel ödetme' tehdidi var
AB Dönem Başkanı Finlandiya'nın Kıbrıs konusu... | |  | Sami KOHEN | | Askerin konuşma hakkı...
İNGİLTERE bugünlerde generallerin hükümetin p... | |  | Metin MÜNİR | | 'En beğendiği' kuruma sattı, şimdi tatile çıkıyor
Erol Sabancı, 20 yıldır aile toplantılarında ... | |  | Hasan PULUR | | Selahattin İçli de gitti...
EĞER Türk musikisini, "alaturka"yı severseniz... | |  | Derya SAZAK | | Başbakan'ın sağlığı
2002 seçimlerini hızlandıran süreçte Başbakan... | |  | Meral TAMER | | Cenazenizde hangi müzik çalınsın istersiniz?
Venedik Bienali, 110 yıllık tarihinde İtalya ... | |  | Yaman TÖRÜNER | | Merkez Bankası reformu nasıl olmalı?
Pazartesi günkü yazımda, bu konudaki ipuçları... | |  | Güngör URAS | | 2007 bütçe taslağına göre ekonomi ne büyür, ne küçülür
Son zamanlarda bir "frene basma, ekonomiyi so... | |  | Serpil YILMAZ | | Toprağın hakkını savunanlar geliyor
Yerli ve yabancı sermayenin yeni yatırım terc... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Başbakan'ın verilmiş sadakası varmış
TV haberlerinde ve gazetelerden Başbakan'ın b... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
