|
Kürt meselesi, CHP ve DYP
DİYARBAKIR Belediye Başkanı Osman Baydemir, eyalet sistemi tartışmasını başlatmak istemediğini söyleyerek bir tartışmayı başlatıyor. Önerisi iki unsurdan oluşuyor:
Vali ve belediye başkanı yetkilerine sahip bir yerel yönetici olacak, bunu halk seçecek. Vali devleti ve hükümeti temsil ettiğine göre, devlet ve hükümet yetkileri yerelleşecek demek ki!Yerel kaynakları yerel yönetimler kullanacak. Baydemir, mesela Batman petrolleri ile hidroelektrik santrallarının yerel yönetimlere devrini istiyor!
"Eyalet" veya "federasyon" sistemini bile aşan öneriler!
Valinin merkezden tayini üniter devletin olmazsa olmaz şartlarından biridir; bu bir. İkincisi federasyonlarda bile eyaletlere sadece mahalli ihtiyaçlar için sınırlı vergi toplama yetkisi tanınır, doğal kaynaklar merkeze ait olur. Özerk bölgelere çok geniş yetkiler veren İspanyol Anayasası'nın 128. ve 132. maddeleri bunun örneğidir.
İstenilen, federasyondan ötesidir!
Ülkenin vergileri
Taşocağı işletmeciliği değil tabii, büyük doğal kaynakların inşa ve idaresi ancak ülkenin tümünden toplanan vergilerle ve merkezi düzenlemelerle mümkün olur.
Türkiye'de toplanan vergilerin yüzde 80.4'ünü dört ilimiz, İstanbul, İzmir, Kocaeli ve Ankara ödüyor! Doğu ve Güneydoğu'da 24 ilimizden toplanan vergi, toplam vergi gelirlerinin yüzde 1.7'sinden ibarettir!
Bölgedeki bütün rafinaj, depolama, baraj, elektrik santralı, sulama, yol, sağlık ve eğitim hizmetleri, bütün kamu hizmetleri ve GAP ülkenin tümünden toplanan vergilerle yapılıyor. Elbette öyle olacak.
Eğer "Senin kaynakların, benim kaynaklarım" tartışması başlarsa bütün Türkiye ve en çok da gelişme için daha çok kamu yatırımı gereken bölgeler büyük zarar görür.
Ekonomilere milli sınırların bile dar geldiği bu çağda, ekonomiyi 'yerel'e hapsetmek geri kalmayı, içe kapanmayı savunmaktır.
Etnik aidiyet duygusu insani bir duygudur ama milliyetçiliğe dönüşünce körlük yaratıyor böyle!
Siyasetin işlevi
Türkiye'de üniter devlet prensibi bayrak kadar, ülke bütünlüğü kadar önemlidir. Çünkü kimlik farklarının politik olarak kurumlaşması çatışmayı hızlandırıyor, bu bakımdan eyalet sistemlerinin sicili kötüdür! (John McGarry, The Politics of Ethnic Conflict refulation, sf. 34)
Türkiye'de bir Kürt sorunu vardır ve çözümü, kimlikleri bastırarak büsbütün militanlaştırmak değildir. Bunu seksen yıllık acı tecrübelerle gördük.
Çözümün ayaklarından biri ekonomik ve sosyal entegrasyondur; nüfusun iç içe geçmesidir. Eyalet sistemi ekonomik bütünleşmeyi frenler, yoksulluk ve radikalizmi besler.
Siyasi entegrasyonun adı demokrasidir! Ezilmişlik duygusunu gidermek için özgürlükler ve siyasi katılım... Büyük partilerin etnik kimlikli kitleleri kazanabilecek politikalar üretmesi ulusal bütünleşme için hayati derecede önemlidir! (McGarry, aynı eser. sf. 21)
Mehmet Ağar'ın yapmak istediği budur ve ülke yararınadır. Bölgede ayrı bir siyasi coğrafya resminin oluşmasını önlemenin yolu, ülkenin tümüne dayanan partilerin bölgesel oylarının artması, tabanlarının genişlemesidir. Ağar bunun için çalışıyor, inşallah başarır da. Demokrat Parti çizgisine bu yakışır.
Ağar'a yüklenen CHP, bölgede neden taban kaybetti ve bu kayıp kimlere yaradı, önce bunu bir düşünmeli!
t.akyol@milliyet.com.tr
|
|