|
 |
|
|
2006 bütçe performansı -2-
2006 bütçesindeki gelir performansı iki bakımdan önem taşıyor. Birincisi, malum bir süredir iç talebin soğutulması tartışılıyor.
Cari işlemler dengesindeki açığın en büyük etmeni olarak patlayan ithalat görüldüğünden, vergilerle iç tüketimin daralabileceği, ithalat talebinin düşebileceği düşünülüyor. İkincisi, faiz dışı fazlanın tutturabilmesi için vergi tahsilatının yüksek olması gerekiyor. Vergi tahsilatının yüksek olması için de öteden beri dolaylı vergilere yükleniliyor.
Kamu gelirlerinde bütçe gelirlerinin yanı sıra özel bütçeli idareler ve düzenleyici- denetleyici kuruluşların gelirleri bulunuyor. Ancak bu kalemlerin toplamı kamu gelirleri içinde yüzde 3'ü bulmuyor. Asıl gelir elbette vergilerde. Bütçe gelirlerinin yüzde 85'i vergilerden oluşuyor.
Tüketim ağırlıklı gelişme
Kamu gelirlerindeki performans iki yöntemle inceleniyor. Biri geçmiş yıla göre tahsilat artışına bakılması. Diğeri de yıllık hedefin hangi oranda tuttuğu.
| 2006 VERGİ PERFORMANSI | | Toplam içinde yüzde | İlk 9 ayın 2006 hedefindeki payı | 2005/2006 yüzde artış | | Gelir | 19.7 | 79 | -5.2 | | Kurumlar | 9.8 | 63 | 18.1 | | KDV | 12.4 | 75 | 16.1 | | ÖTV | 28.2 | 74 | 14.1 | | İthalden KDV | 16.9 | 84 | 30.0 | | TOPLAM | 100.0 | 80 | 20.0 | |
Vergilerin genel performansına baktığımızda tüketim ağırlıklı bir gelişme görülüyor. Toplam vergilerin yüzde 12'sini oluşturan KDV ilk 9 ayda yıllık hedefin yüzde 75'ini tamamlamış. Geçen yıla göre de yüzde 16, yani enflasyondan fazla artmış. En büyük vergi kalemini oluşturan özel tüketim vergileri ise (ÖTV) yüzde 28 artmış.
Buradaki performans da tıpkı KDV gibi. Yıllık hedefin yüzde 74'ü tamamlanmış, geçen yıla göre de tahsilat yüzde 14 artmış. Kısacası, iki vergi iç talepteki canlılığı gösteriyor.
İthalden alınan vergiler ise vergilerin yüzde 17'sini oluşturuyor. Bu vergiler yıllık hedefin (daha doğrusu tahminin) yüzde 84'üne erişmiş. Aynı zamanda geçen yıla göre artış yüzde 30 olmuş. Artan ithalat, özellikle yükselen petrol fiyatları, bu tür vergileri çok yükseltmiş.
Ya ithalat düşerse
Bu tür vergilerde ciddi artışlar olmasına rağmen gelir vergileri geçen yıla göre yüzde 5'lik bir düşüş gösteriyor. Bu vergilerde ciddi bir artış hedefi bulunmuyordu. Çünkü oranlarda indirimler yapılmıştı. Kurumlar vergisi tahsilatları ise geçen yıla göre yüzde 18 artmış. Ancak yıllık hedefin yüzde 63'üne erişebildiği düşünülürse şirketlerin beklenen vergiyi ödemediği ortaya çıkar.
2006 ithalatın yoğun olduğu yüksek büyüme performanslı bir yıldı. Bu dönemde vergiler geçen yıla göre yüzde 20 artarak yıllık hedefin yüzde 80'ini yakaladı.
Bu açıdan bakıldığında oldukça olumlu. Ancak petrol fiyatları, ya da toplam ithalat, ya da dayanıklı tüketim mallarına olan talep düştüğünde vergi gelirleri de ciddi ölçüde darbe yiyecektir.
Kısacası, iç tüketim ve ithalat yüksek olduğu için vergi gelirleri de yüksek seyretmektedir. Oysa bu hastalıklı gördüğümüz unsurlardan kaynaklanıyor. Yani ekonomide dış denge biraz düzelse, bu kez vergi gelirleri düşecek.
hgunes@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Kürt meselesi, CHP ve DYP
DİYARBAKIR Belediye Başkanı Osman Baydemir, e... | |  | Çetin ALTAN | | Matrak bir mızrak, resmi bir çuvala bir türlü sığmıyor
Matrak bir mızrağı, resmi bir çuvala sığdırma... | |  | Melih AŞIK | | Kaf Dağı'nın ardı
PKK'nın ateşkes ilan etmesinden sonra ABD bir... | |  | Fikret BİLA | | Mehmet Ağar önerisini somutlaştırmalı
Türkiye'nin dağlarında çiçekler açması, silah... | |  | Hasan CEMAL | | Balta ile sistem!
Yüz milyon dolar harcarız, İstanbul'a olimpiy... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Göğüs takıntısı
Milli Eğitim Bakanlığı, ilköğretim 7. sınıf V... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Aklı ya denizde ya da havada
Pegasus Yönetim Kurulu Başkanı Ali Sabancı, i... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | 2006 bütçe performansı -2-
2006 bütçesindeki gelir performansı iki bakım... | |  | Sami KOHEN | | Yakın veya uzak fark etmez
KUZEY Kore'nin ilk atom bombası denemesini ya... | |  | Metin MÜNİR | | Heves var da program yok!..
Hükümetin Türkiye'yi uzay programı olan ülkel... | |  | Faik ÖZTRAK | | Tehlikeli bütçe
2007 yılı bütçesi Türkiye Büyük Millet Meclis... | |  | Hasan PULUR | | Yumruk sanayii...
İKİNCİ Cihan Savaşı'nda günlük gelişmeleri bi... | |  | Derya SAZAK | | İngiliz Paşa
Sir Richard Dannatt, İngiltere Genelkurmay Ba... | |  | Meral TAMER | | "Kadın sanatçı, Türkiye'de ABD'ye göre daha şanslı"
Venedik Bienali'nden 56 eserin İstanbul'a gel... | |  | Ece TEMELKURAN | | Merasimsiz
Apar topar doğduğumuz gibi apar topar ölüyoru... | |  | Güngör URAS | | Fitre ve zekât zamanı geldi
Ekonomi denilen şey iştir, aştır. Üretim olac... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Ağar korkup kaçmadı...
Mehmet Ağar, çok ilginç bir değişim gösteriyo... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
