|
Nerede o bayram havasındaki AB zirveleri?
Bir tiyatrodur AB zirveleri. Zirve biter, liderler vakit geçirmeden evlerine geri döner. Toplantı salonundan bayraklar indirilir, masadan başbakan isimleri kaldırılır. Kilolarca kâğıt, yumak yumak kablo, bir o kadar da çöp toplanır. Diplomatlar, memurlar ve lobiciler bürolarına döner, basın odaları sükûta erer. Dışarıda güvenlik barikatları sökülür, sokaklar sakinleşir, trafik düzelir, kent olağanlaşır.
Zirve biter fakat zirve sonrası birçok kişi ve kuruluş için iş yeni başlar. Kimi zirveler Avrupa tarihinin sayfalarında çok önemli bir yere sahiptir. En derin gündemli ve somut sonuçlu zirveler, AB hukuku dersi kitaplarının yeniden yazılmasını gerektirenlerdir. En verimsiz zirve ise, en azından "Bundan sonra ne olacak?" sorusunu gündeme getirir.
AB; 1957'de Roma Anlaşması'nın imzalandığı zirveyle bugüne ulaşan evrimine başladı. Zirve geleneği 1970'den itibaren yavaş yavaş gelişti. AB Konseyi adı altında kurumsallaşması 1986'da imzalanan Avrupa Tek Senedi ile gerçekleşti. Böylece siyasi birlik boyutu tabu olmaktan çıktı. 6 ayda bir el değiştiren AB dönem başkanları, kendi ülkelerinin bir kentinde topladıkları AB Konseyi zirveleriyle anılır oldular.
Kuru toplantılar
Zirve sayıları da arttı zamanla. Yalnızca dönem başkanlığı sonunda değil, ortasında da AB Konseyi düzenleme uygulaması başladı. Bu arada, yeni yüzyıla küreselleşme karşıtı gösterilerin ve terör eylemlerinin yarattığı güvenlik kaygılarıyla giren AB ülkeleri, zirve toplantılarını giderek kendi kentlerinden Brüksel'e kaydırma eğilimi içine girdiler. Bir zamanlar; değişik Avrupa kentlerini uluslararası ilgi odağına çeviren bayram havasındaki zirveler, yerini olağanüstü güvenlik çemberlerine sıkışmış kuru toplantılara bıraktı.
Tarihi zirveler..
1992 Maastricht: Bugünkü AB'nin inşasını başlattı 1993 Kopenhag: Soğuk Savaş sonrası AB'ye katılacak aday ülkeler için demokratik ve ekonomik kıstasları belirledi 2000 Nice: Genişleyen AB'ye yeni bir kurumsal işleyiş getirdi 2000 Lizbon: AB'nin 21. yüzyıl başındaki ekonomik stratejisi kararlaştırıldı 2003 Atina: AB tarihinin en büyük genişleme dalgasına imza atıldı
Artık AB zirvelerinin sonuçları Türkiye'yi çok daha doğrudan ilgilendiriyor. Gündemde doğrudan Türkiye ile ilgili bir karar olmasa da, ülkenin geleceğinin şekillendiği siyasal gelişmeler söz konusu.
***
Yukarıdaki satırlar, TÜSİAD'ın yıllardır Brüksel temsilcisi olan Bahadır Kaleağası'nın Doğan Kitap'tan yeni çıkan "Avrupa Galaksisinde Türkiye Yıldızı" adlı kitabından. Türkiye'nin AB yolunda geçirdiği ve geçireceği aşamaların uzman gözüyle derinlemesine irdelendiği kitap, Türkiye'nin AB yolculuğunda kütüphanemde olmazsa olmaz diyeceğim 3 - 5 kitabın arasına giriverdi.
Dünden bugüne ABD politikaları, küresel düzeni belirleyen ABD-AB ilişkileri, Türkiye-Avrupa-ABD üçgeni, 25 AB üyesi ülkenin birlik içindeki durumu, uluslararası kuruluşların önemi gibi pek çok konuda, AB yolundaki Türkiye için bir başucu kitabı.
mtamer@milliyet.com.tr
|
|