|
Yimpaş dersleri
YİMPAŞ hakkındaki şikâyetlerin pek çoğu hakkında savcılıklar "Ceza hukuku anlamında suç yoktur, söz konusu olan Borçlar ve Ticaret kanunları kapsamında alacak davasıdır" diye takipsizlik kararı vermiş.
Çünkü, vatandaşların şikâyeti tek tek ele alındığında ortada bir "ticari işlem" gözüküyor: Yüksek 'faiz' yerine yüksek 'kâr' beklentisiyle parasını yatıran vatandaş, ticari işler iyi gitmediği için şimdi kârını ve parasını alamıyor. Ticari bir kâr-zarar veya borç-alacak davası... Parayı kurtarmak için Yimpaş aleyhine "ceza" değil, "hukuk" yollarına gidilir, malları ve yatırımları hakkında icra, haciz, gerektiğinde iflas işlemi yapılır.
Amma!.. Olaya 'teker teker' değil de 'topluca' baktığımızda, karşımıza 'organize' bir tablo çıkıyor: 40 bin "ortak"tan bahsediliyor. Onun için, vatandaşların tek tek şikâyetlerinin ötesinde, "organize" bir suç olup olmadığı hakkında kapsamlı bir adli soruşturma lazımdır.
'Toplu' bakmak
TBMM Yimpaş konusunda bir araştırma komisyonu Kurdu. CNN Türk'te Ahmet Hakan'ın "Tarafsız Bölge" adlı programında, Komisyon Başkanı AKP'li Talat Karapınar da CHP'li Bihlun Tamaylıgil de "usulsüz para toplandığını" kesin bir dille ifade ettiler.
Yimpaş banka değildir, finans kurumu da değildir; ticari bir şirkettir, para toplama yetkisi yoktur! Yetkisiz olarak toplanan paraların ne ölçüde "kayda geçtiği", yani belgelendiği de ayrı bir sorun!
"Yetkisiz para toplama" konusunda Sermaye Piyasası Kurulu'nun suç duyuruları da var. "Ticari işlem" gibi gözüktüğü için savcılar takipsizlik kararı vermiş.
Bir dava da Yargıtay aşamasında. Bakalım Yargıtay neye karar verecek?
Ancak ortada yeni iddialar, yeni bulgular var, Meclis Komisyonu da organize bir şekilde "para toplandığını" tespit etmiştir. Yimpaş olayını 'topluca' ele alacak kapsamlı bir adli soruşturma açmak gerekir.
Bu konuda Adalet Bakanlığı'nın hiçbir yetkisi yoktur; AB uyum yasaları sebebiyle, Bakan "Soruşturma açın" diye savcılara talimat veremez.
Yetki, Yozgat Başsavcısı'nındır, Yimpaş'ın merkezi orada olduğu için.
Soruşturma "organize suç" kapsamına girerse, Ankara 11'inci Ağır Ceza yetkili olur.
Kültürel boyut
Hukuki durum bu ama Yimpaş olayı 'hukuk sorunu'ndan ibaret değildir, ciddi bir kültürel sorunun örneklerinden biridir.
Evvela "aşırı getiri" vaatlerine kuşkuyla bakmak gerekir. 1980'lerdeki "bankerzedeler", 1990'lardaki "batık bankalar" olaylarından piyasa ekonomisinde böyle 'saadet zincirleri'nin olamayacağını öğrenmiş olmalıydık.Ciddi finans kuruluşlarının dağıttığı kâr oranları banka faizleri civarındadır. "Kâr ortaklığı" ile faiz arasında ticari bakımdan fazla bir fark yoktur. "Kâr dağıtma" kavramından keramet beklemek, görüyorsunuz nelere yol açıyor. Şeffaflık, yasalara uygunluk, kurumlaşma gibi objektif kavramların önemini artık hepimiz anlamalıyız. "Şahsi güven" yahut "samimiyet, ihlas" gibi sübjektif değerlerin ekonomik hayatta yeterli olmadığını bilmeliyiz. Dindarlık ile ticari beceri başka şeylerdir.Siyasi alanda da "Dava için" lidere, ağabeye, üstada, 'büyüklerimize' elden para vermek onlar tarafından sömürülmek demektir! "Dava" temiz ise, kayıtları şeffaf, düzgün ve yasal olmalıdır!
t.akyol@milliyet.com.tr
|
|