|
Ecevit çağı
Bu düzen değişecek! Ne ezen, ne ezilen insanca, hakça bir düzen. Toprak işleyenin su kullananın.
Halklara özgürlük.
Bu sloganlar, Türkiye'de "ortanın solu" hareketinin, 1970'lerde dağa taşa "Umudumuz Ecevit" diye yazan kitlelerin CHP'yi iktidara taşıma mücadelesinin, milyonları etkileyen "Ecevit çağı"nın ütopyasıydı.
Bülent Ecevit'i kaybettik.
Almanya solu için Willy Brandt, İsveç solu için Olof Palme neyse, 1980 öncesinde Türkiye'de sosyal demokratlar için de Bülent Ecevit oydu.
İşçi hakları, demokrasi ve özgürlüklerin gelişmesinde öncü rol oynadı. 1971 muhtırası ve 12 Eylül darbesine karşı çıktı.
Merkez sağ ve muhafazakâr seçmen ağırlıklı geleneksel yüzde 65-35 dağılımını değiştirerek solun oylarını yüzde 44'lere dek çıkarmayı başarmıştı. Soğuk Savaş Türkiye'sinde solun "komünizm" olarak görüldüğü yıllarda, köy kasaba demeden yıllarca demokratik sol ilkeleri topluma anlatmaya çalıştı. Sağ-sol çatışmaları nedeniyle üniversite amfilerinde, sokaklarda kan dökülürken barış için cesaretle olayların üzerine gitti. 1 Mayıs 1977 katliamı ertesinde "suikast"a hedef olacağı ihbarına karşın 5 Haziran'da eşi Rahşan Ecevit ile birlikte Taksim'de CHP otobüsünün üzerindeydi.
1977 seçimlerinde CHP'yi iktidara getirmeyi başardı. Ancak "tek başına" çoğunluğu elde etmesi için gerekli milletvekili sayısının 13 altındaydı oylar.
Sabaha karşı Farabi Sokak'taki CHP Genel Merkezi'nin balkonundan iktidar müjdesi verdi, ancak öğlene doğru Meclis aritmetiğinin hükümeti kurmaya yetmediği anlaşıldı. Büyük bir düş kırıklığı yaşanıyordu. Milliyetçi Cephe (MC) Hükümeti kuruldu.
1978'de Ecevit iktidara geldi ama ekonomik zorlukların altından kalkamadı.
Ecevit'e bağlanan umutların Ankara'nın soğuk kışında petrol darboğazı ve yağ kuyruklarında eriyip gitmesi hüzün vericiydi.
1980'de Türkiye hızla darbeye sürüklenirken Ecevit ve Demirel, "büyük koalisyon" beklentisini hayata geçiremediler. AP-CHP hükümeti kurulmuş olsaydı 12 Eylül darbesi yaşanmazdı!
12 Eylül'den sonra CHP'ye veda etti, DSP'nin temellerini attı Bülent Bey.
Arayış dergisini çıkardı. Aydın Doğan'ın desteklediği dergi, Ecevit'in demokrasi mücadelesinde yeni bir adımdı. Demokratik Sol Parti'yi inşa etmeye başlamıştı. Der Spiegel'e verdiği demeç yüzünden cezaevine girince hareket gecikti.
Ecevit'in yükselişi için 1987 Anayasa referandumuyla siyasi yasakların kalkması gerekecekti. 1999'da 74 yaşında yeniden başbakan oldu.
Türkiye'nin başı sağ olsun.
dsazak@milliyet.com.tr
|
|