|
 |
|
|
Bir program klasiği
Bu hafta yayımlanan, eylül ayına ilişkin ödemeler dengesi rakamları 12 aylık cari açığın 32.6 milyar dolara ulaştığını gösteriyor. Oysa geçen hafta yayımlanan 2007 yılı programı kapsamında bu yıl sonunda cari işlemler dengesi açığının 30.7 milyar dolar olması öngörülüyordu.
Yıl sonu tahmininin tutması için geçen yılın son üç aylık döneminde 7.3 milyar dolar olan cari açığın bu yıl 5.4 milyar dolara gerilemesi gerekiyor. Oysa şu ana kadar gelen veriler cari açıkta artış eğiliminin sürdüğünü gösteriyor. Son üç ayda bu eğilimi tersine çevirecek bir politika da ortada yok.
Finansman kalemlerinde ise, talebin kontrolünde önemli bir sorun olan ve ilk 9 ayda 14.6 milyar dolar artan, bankacılık dışındaki özel kesimin yurtdışından net borçlanmasında son üç ayda 1.2 milyar dolarlık azalma öngörülmüş.
Risk iştahı arttı
Diğer taraftan, bankaların rezerv artışlarının belirleyici olduğu varlıklar kaleminde son üç ayda 2.9 milyar dolarlık bir artış, bankaların kredi kullanımlarında ise 1 milyar dolarlık azalış bekleniyor.
Dışarıdaki risk iştahı yeniden arttı. Hazirandan sonra yabancı parayla fonlamanın yerli parayla fonlamadan daha ucuz olduğu bir döneme yeniden girdik. Hangi gerekçeyle son üç ayda şirketlerin ve bankaların dışarıdan kullandıkları kredileri azaltacakları, buna karşılık bankaların rezerv artırarak açık pozisyon kapatacakları öngörülmüş, anlamak çok güç.
Merkez geç kaldı
Merkez Bankası Başkanı bu hafta rezerv biriktirmek amacıyla döviz alımlarına başlayabileceklerini ifade etti. Ancak hükümet ve Merkez Bankası programda son üç ayda resmi rezervlerde bırakın artışı, 2.1 milyar dolarlık bir azalış öngörmüş.
Bütün bunlar tahminlerin, mayısta başlayan dalgalanmanın olumsuz psikolojisi altında yapıldığını ortaya koyuyor. Oysa dışarıda artan risk iştahı ve içerideki yüksek faizler ve güçlenen TL nedeniyle dışarıdan borçlanmanın cazip hale geldiği bir döneme program çalışmaları tamamlanmadan girmiştik. Bu, ekonomi yönetiminin dışarıdaki konjonktürü oldukça gecikmeli takip edebildiğini ve hızlı tepki veremediğini gösteriyor.
Merkez Bankası da rezervlerini güçlendirmek amacıyla döviz alımlarına başlamakta geç kaldı. Bu ödemeler dengesi resmi tahminlerinin hızla kadük olmasına ve sanayinin rekabet ve istihdam yaratma gücünü yitirmesine katkı yapıyor.
Cari açıkla ilgili program öngörülerinin daha mürekkebi kurumadan geçerliliğini yitirmesi son yıllarda bir program klasiği haline geldi.
foztrak@yahoo.com
|
|
|

|