|
Meçhul askeri unut, meçhul hayvan verelim!
Londra'daki Kraliyet Savaş Müzesi'nde (Imperial War Museum) bir süredir devam eden "Hayvanların Savaşı" sergisi kafaları karıştırıyor ve "Bu sergi niye açıldı?" sorusunu sorduruyor. Heykel, film, fotoğraf ve anılardan oluşan sergide, hayvanların savaş sırasında merak uyandıran hikâyeleri anlatılıyor.
2. Dünya Savaşı sırasında en az 20 kez paraşütle atlayan SAS köpeği Rob Yolunu kaybeden bir hava birliğinin bulunmasına taşıdığı mesajla yardım eden ve çok sayıda hayat kurtaran güvercin Winkie IRA'nın Hyde Park saldırısından kurtulan süvari atı Sefton Körfez Savaşı sırasında gazilerin rehabilitasyonuna yardımcı olan köpek Endal 11 Eylül saldırısı sırasında Dünya Ticaret Merkezi'nin güvenli 78. katına, görme engelli sahibini yönlendiren köpek Roselle Resmi ya da gayri resmi olarak silahlı kuvvetlerin maskotu olan hayvanlar İlk kez Batı Cephesi'nde kukla olarak bulunan ve sonradan Hollywood'da efsaneleşen Rin Tin Tin Tarihte savaş esiri olarak resmi kayıtlara geçen ilk hayvan olan köpek Juddy (Japon savaş esiri) Ve hayvanların kahramanlık nişanı Dickin madalyasını almış hayvanlar
200 bin güvercin
1. Dünya Savaşı sırasında 16 milyon hayvan, insanlarla birlikte çarpışmış. Sadece 1916'da savaşa 1 milyonu aşkın at katılmış.
2. Dünya Savaşı'nda yaklaşık 200 bin posta güvercini İngiliz ordusu ve istihbaratı tarafından kullanılmış. İnsan ve mühimmat taşıyan filler, develer, atlar; insanları ve malzemeleri koruma görevlerinin yanında, patlayıcıları bulan köpekler; mayın tarlalarını temizlemek için yetiştirilen domuz ve fareler...
Hayvanlar savaşmaz
Bu sergiye kuşkuyla yaklaşanların temel itirazı, "savaşın Disneyleştirilmesi!" Aslında savaşa karşı olanlar da, savaşı meşru göstermek isteyenler de, kendi tezlerini savunmak için sık sık hayvanları kullanır. Savaşın ihtişamı ve zavallılığı, hayvanların gözünden yansıtılır.
İnsanların, savaştaki kahramanlıkları ya da savaşın acı deneyimlerini, köpeklerin, atların ve güvercinlerin üzerinden anlatması ne kadar doğru?
Savaş alanında hendek üzerinden atlayan bir köpek etkileyicidir. Bu etkiyi keskin nişancılar ya da generaller kullanarak yaratamazsınız. Çünkü köpek yerine fotoğrafta kullanılan bir insan olsa, komplike sorular da beraberinde gelir: Bu adam hangi taraftan? Ne yapıyor ve niye yapıyor?
Hayvanların savaş için sebepleri yoktur, sorumlulukları da... Askerlerin savaşı seçmesinden rahatsız olan bir kültür, bir köpeğin atlayışına alkış tutabilir!
Başka çare yoktu mesajı!
The Guardian'ın akademisyen köşe yazarı George Monbiot'a göre sergilerde ve savaş anıtlarında kullanılan hayvanlar, aslında savaştaki insan davranışlarını açıklamaya yöneliktir ve pompalanmak istenen de "Başka çareleri yoktu" mesajıdır.
Gazeteci-yazar Josie Appleton ise bu serginin, herkesin savaştan bahsetmek istediği bir zamana denk gelmesini manidar buluyor: "Herkes savaştan konuşmak istiyor. Bush ve Blair yerine, kendi istekleri dışında orada olup savaşanları, çaresizce fırlatılıp savaşın ortasına bırakılanları... İşte bu bağlamda meçhul güvercinin mezarı, meçhul askerin mezarının yerini alıyor."
mtamer@milliyet.com.tr
|
|