|
Küresel ısınma
Yerkürede karaların sıcaklığı 12.000 yıldan bu yana en yüksek seviyeye erişti. Üstelik bu sıcaklık artışı son 30 yıl içinde çok hızlandı. Sadece Kuzey Kutbu'nda, Türkiye'nin yüzölçümü kadar buzul erimesiyle karşılaşıldı. Kuraklık nedeniyle, şimdiden Kenya ve Somali'de 4 milyondan fazla insan açlık tehlikesiyle karşı karşıya.
Bu yıl İngiltere'de son yüzyılın en kurak yazı yaşandı. Fransa'da sadece ağustos ayında sıcaklıktan 110 kişi öldü. Bu yaz, Çin'de kuraklık nedeniyle 20 milyon kişi içme suyundan mahrum kaldı; 2.7 milyon hektar alanda tarım faaliyetleri durdu.
Önümüzdeki 40 yılda şu gelişmelerin yaşanması bekleniyor:
Salgın hastalıklar artacak. Tıbbın haberdar bile olmadığı yeni hastalıklar ortaya çıkacak. İçme suyu kaynakları azalacak. Besin üretimi düşecek. Balık ve canlı hayvan sayısı ve kalitesi azalacak. İnsanların eklem ve sinirlerinde iltihaplanma, cilt dökülmeleri görülecek. Kene ısırığına bağlı beyin iltihapları artacak. Bitkilerin polen üretme dönemi uzayacağı için, alerji ve astımlarda artma görülecek. Ilık ve nemli hava, veba bakterisinin yayılmasını mümkün kılacak. Kutup ayılarının çoğu açlıktan ölecek veya sularda boğulacak. Deniz dibindeki mercanların % 75'i yok olacak. Mercanlarda yaşayan organizmalar da yok olacak. Tırtıllar daha erken ölecek, böylece göçmen kuşlar üreme döneminde yem bulamayacak. Bitkilerin fotosentez yetenekleri kısılacak, bu nedenle atmosferdeki karbondioksit oranı artacak.
Türkiye'ye daha düşük fatura
Isınan denizler de daha az karbondioksit çekecek. Karbondioksit oranının artması, küresel ısınmayı daha da hızlandıracak. Deniz seviyeleri yükselecek, deniz kıyılarındaki yerleşim alanlarından göçler başlayacak. Denizlerin 7 metreye kadar yükselebileceği hesaplanıyor. Yerküredeki beyaz bölgeler azaldıkça, dünyamız güneşten daha çok enerji çekecek ve ısınma daha da hızlanacak. Fırtına ve tayfunların sayıları ve güçleri giderek artacak. 18.000 yıl önce denizler şimdiki seviyelerinin 130 metre altındaydı. Tedbir alınmazsa, önümüzdeki birkaç yüzyılda, denizler bugünkü seviyenin 70 metre üstüne yükselecek. Tedbir alınmazsa, küresel ısınma yerini sonraki aşamada bir buzul çağına bırakacak.
Bu gelişmelerden en kârlı çıkacak ülkenin Rusya olacağı sanılıyor. Çözüm, ülke politikacılarının sorunu anlamaları ve işbirliği yapmalarında. İşbirliğinin öncülüğünü de ABD ve diğer gelişmiş ülkeler yapabilir. Küresel ısınmaya karşı en önemli tedbir, enerji elde etme biçiminin değiştirilmesi ve ormanların artırılması olacak.
Türkiye gibi içme suyu kaynağı ve nehirleri bol olan ülkelerde, yerkürenin ısınma faturası nispeten düşük olacak. Ayrıca, Türkiye'nin büyük fırtına ve tayfunlardan nispeten daha az etkilenen bir coğrafi yapısı var. Ancak, küresel ısınmanın depremleri de tetikleyebileceği hesaplanıyor.
ytoruner@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
