|
Çinli de, enerjide ABD'li gibi müsrif olursa...
Dün sabah Shell Türkiye Başkanı Canan Ediboğlu'nun davetine icabet ederek Çırağan Oteli'ne gittiğimde, kendimi Davos'ta, Dünya Ekonomik Forumu'nun oturumlarından birinde gibi hissettim.
Salonlardan birinde, perşembe günü başlayacak Davos-Türkiye Forumu'yla ilgili basın toplantısında başta Cüneyt Zapsu olmak üzere her yıl Davos'ta görmeye alıştığımız simalar...
Diğer bir salonda Davos'ta ilgiyle dinlediğimiz "Shell Gelecek Senaryoları"nı hazırlayan uluslararası uzmanlar grubunun baş siyasi analisti Cho Khong'la, bugünün en güçlü silahı kabul edilen enerjinin önümüzdeki 20 yıllık serüvenine 3 değişik alternatif üzerinden bakış...
Elektrik Piyasası Düzenleme Kurulu EPDK üyelerinin de ilgi gösterdiği Shell gelecek senaryolarının tüm alternatiflerinde baş aktör tabii ki Çin.
Avrupalılar tutumlu
Shell 2025 senaryolarına göre Çin 20 yıl sonra, açık farkla ABD'nin önüne geçerek dünyanın en büyük ekonomisi haline gelecek. Çinli tüketici, enerji kullanımında Amerikalı tüketici gibi müsrif mi davranacak, yoksa Avrupalı ve Japon tüketici gibi enerji verimliliğini dikkate alacak mı?
Amerika'da kişi başına enerji tüketiminin, Avrupa ve Japonya'dakinin 2 katı olduğu dikkate alındığında, önümüzdeki dönemde tüketici kimliği kazanacak 1.2 milyar kişinin nasıl davranacağı, belki de en önemli husus. Çin'in Avrupa'nın yolundan gitmesi için Çin'e yoğun baskı var. Ama öte yandan da Amerikalılar gibi araba sevdalısı çok sayıda Çinli var. Karbondioksit salınımının tehlikeli boyutlara ulaştığı günümüzde, Çinliler de Amerikalılar gibi davranırsa, küresel çevre koşulları bu kirlenmeyi ne kadar süre kaldırabilir?
Geleceği öngörebilmek
Ediboğlu'nun da toplantının açılışında işaret ettiği gibi geleceği öngörebilmek, enerji sektörü için diğer sektörlere göre çok daha önemli. Çünkü yatırımlar çok daha uzun vadeli, pahalı ve yüksek teknoloji içeren projeler. Kaldı ki toplum artık şirketlerden, küresel ısınma gibi insanlığın ortak sorunlarının çözümü için de katkı bekliyor. Shell'in uzun araştırmalar sonucu ortaya çıkan gelecek senaryoları, toplumun bu talebine de yanıt vermeyi hedefliyor.
Bir yanda enerjide teknoloji dahil tüm kuralları değiştirme gücüne sahip Çin. Diğer yanda petrol fiyatlarını yukarıda tutan proaktif bir OPEC. Ve Amerika'nın Irak'ı işgalinin ardından dünya petrol arzının büyük bölümünü sağlayan Ortadoğu'da radikal bir biçimde değişmekte olan dengeler...
Ortadoğu'da yeni denge
Bilgi Üniversitesi öğretim üyelerinden Soli Özel'in de vurguladığı gibi artık Amerika'ya güvenmeyen ve giderek daha aktif dış politika uygulayan petrol ülkesi Suudi Arabistan, 25 yıl önce yaptığı devrimin meyvelerini şimdi toplamaya başlayan bir diğer petrol ülkesi İran ve Şiilerin İran'dan Suriye ve Lübnan'a artan etkinliği... ABD'nin Irak'ı işgalini hararetle destekleyen İsrail'in Ortadoğu'da değişen dengeler sonucu, olan-bitenden zararlı çıkma olasılığının artması ve Ortadoğu'nun iç politikasında bugüne kadar pek varlık gösteremeyen Türkiye'nin son dönemde giderek artan önemi...
Ve Türkiye, dünyanın yeni enerji haritasında kendine daha geniş bir yer açıyor.
mtamer@milliyet.com.tr
|
|