|
 |
|
|
Kayıt dışılıkla ilgili "ilerleme"
"Geçen dört yıl içinde, Türkiye'deki kayıt dışılıkla ilgili belki hiçbir ilerleme kaydedemedik." Bunlar Devlet Bakanı Ali Babacan'ın sözleri. Bu sözlerin söylendiği toplantıda Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz da işadamlarının neden kayıt içi değil de kayıt dışı istihdama yöneldiklerinin araştırılması gerektiğine işaret etmiş.
Grafik, bu hükümet döneminde, bırakın kayıt dışıyla mücadelede ilerleme kaydetmemeyi, ücretle çalışanlarda kayıt dışılık oranının (yıllıklandırılmış) hızla arttığını gösteriyor.
Son dört yılda, ödeme kolaylığı adı altında çıkarılan vergi ve sosyal güvenlik afları kayıt dışılığa verilen tavizden başka bir şey değildir. Mevcut iktidar, kendi döneminde ekonomik alanda en çok af çıkaran hükümetlerden biridir. Ekonomik alanda af, kurallara uyanın cezalandırılması, uymayanın ise ödüllendirilmesidir. Bu uygulamalar sonuçta kurallara uyanı caydırır, uymayanı ise daha da yüreklendirir. Sonuçta öyle olmuş ve kayıt dışılık bu hükümet döneminde artmıştır.
Kayıt dışılığı artıran bir diğer neden ise uluslararası spekülatif sermayenin ekonomide istediği gibi at oynatmasına izin verilmesidir. Küresel risk iştahındaki artışa bağlı olarak ortaya çıkan döviz seli TL'yi aşırı değerlendirmiştir. Sadece bu nedenle yerli işgücü yabancı işgücü karşısında pahalı hale gelmiştir. Bu durumu grafikteki imalat sanayiinde bir birim üretim yapmak için gereken ücret harcaması endekslerinden görmek mümkündür. TL cinsinden birim ücretler hızla düşerken, dolar cinsinden ücretler hızla artmıştır.
İşgücü vergileri yüksek
Bunu telafi edecek, işgücü maliyetini düşürecek, politikalar da geçen dönemde uygulanmamıştır. İşgücü üzerindeki vergiler düşürülmemiştir. Faiz dışı fazla hedefini tutturmakla yetinilmiş, büyümeyi, istihdamı artıracak, mali uyumun kalitesini düzeltecek bir yaklaşım, olağanüstü iyi uluslararası koşullara rağmen benimsenmemiştir.
Asgari ücret hesapsız kitapsız popülist bir yaklaşımla artırılmıştır. Mevcut şartlar altında asgari ücret politikasından beklenen sosyal etkinin tam tersine, insanlar ya işsiz kalmış ya da kayıt dışında çalışmaya razı olmuşlardır.
İş ve işçi bulmayı kolaylaştıracak kurumsal düzenlemeler yapılmamış ve işsiz kalanları yeni işlere yönlendirecek tedbirler alınmamıştır.
Kurdan kaynaklanan çarpıklığı kısa vadede düzeltmese de uzun vadede çok önemli olan işgücünün verimliliğini artıracak, eğitim kalitesini yükseltecek düzenlemelerde de bir ilerleme olmamıştır. Ülkenin eğitim sorunu adeta imam hatip liseleri meselesine indirgenmiştir.
İşgücü verimi, kurun ucuzlattığı ithal makine kullanımı artırılıp daha az insan çalıştırarak yükseltilmiştir.
Aşırı dış rekabet baskısı altındaki işveren bir yandan da kayıt dışı istihdama yönelmiş, işini kaybetmek korkusu içindeki çalışanlar da bunu kabul etmek zorunda kalmışlardır.
Kayıt dışılığın "ilerleme"si için bu kadar çaba gösteren bir ekonomi yönetiminin, şimdi uluslararası yatırımcıların karşısına çıkıp da kayıt dışından şikâyet etmesini veya bu neden oluyor diye sormasını anlamak mümkün değildir.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
