|
 |
|
|
Fonksiyonel gıdaların önemi
Eskiden gıdaların içerdiği yağ, protein değerlerine bakılırdı. Şimdi "fonksiyonel" olmaları önemli
tkumeli@milliyet.com.tr
Günümüzde giderek artan sağlık problemleri, yanlış beslenmenin neden olduğu problemler ve kronik hastalıklardaki artış, besinlere karın doyurmanın ötesinde daha fazla değer kazandırdı. Son yıllarda Amerika'da yapılan istatistiklerde ölümlerin ilk nedeni haline gelen obezite ülkemizde de hızla artıyor. Pek çok sağlık sorunuyla savaşta etkili olan özel besinler doğru sıklıkta ve miktarda, doğru kombinasyonlarla tüketildiğinde bu global hastalığa da çözüm olabilir. Kaliteli ve uzun yaşamları ile adeta sağlık sembolü kabul edilen Japonlar yıllardır ağırlıklı olarak fonksiyonel gıdalar tüketiyor.
Fonksiyonel ürünler pazarı Türkiye'de de hızla büyüyor. Sindirime faydalı yoğurt ve sütler, kolestrol önleyici margarinler gibi probiyotik gıdalar tüketiciye sağlık kazandırmayı vaat ediyor.
Kalp hastalıklarını önlüyorlar
Türkiye pazarına yeni giriş yapan bitkisel sterol ve stanoller tüm dünyada ölüm nedenlerinin başında gelen kalp hastalıklarının önlenmesinde etkili.
Bitkisel sterol ve stanol esterlerinin kolesterol düşürücü etkisi 50 yıldan fazla bir süredir biliniyor.
Ancak yapısal formları nedeniyle bunları fazla miktarlarda besinlere ekleyebilmek mümkün olmadığından kullanılamıyorlardı. Bilimsel çalışmalara göre bitkisel sterol ve stanollerin kolesterol düşürücü etki göstermesi için her gün 1,3 gram sterol veya 3,4 gram stanol alınması gerekiyor.
Yaşam kalitesini artırıyorlar
Tıp camiasında, fonksiyonel besinler olarak tanımlanan gıdaların içeriğinde aktif olarak bulunan besinlerin de yaşam kalitesini artırmaya yönelik faydaları olduğu gözlemlendi.
Mucizevi ya da tedavi edici olarak görülmemesi gereken fonksiyonel besinler optimal sağlığın korunması (önleyici tıp) ve geliştirilmesinde önemli rol oynuyor.
Yıllardır makro (karbonhidrat, yağ, protein) ve mikro (vitamin-mineral) besinler düzeyinde incelenen gıdalar, bilim ilerledikçe ve gıdaların şifalı gücü ön plana çıktıkça artık fonksiyonellikleri doğrultusunda değerlendiriliyor.
Fonksiyonel besinler, gıdaların içeriğinde doğal olarak bulunan, işlemden geçmemiş, aktif günlük diyetle tüketilen bileşenlerdir. Her besinde farklı fonksiyonel bileşenler yer aldığı için bu besinlerin çok çeşitli tüketilmesi gerekiyor. Örneğin domates soslu bir bulgur pilavı yanında yenen ızgara balık ve renkli bir salatadan oluşan bir mönü farklı fonksiyonel besinleri bir arada bulundurur.
Kanser vakalarında etkili olabilir
Kronik hastalıkların tedavisinde milyarlarca dolar harcayan ülkeler, atılacak ufak adımlarla gıdaların iyileştirici gücünden faydalanıp yarar sağlayabilir.
Fonksiyonel gıdaların düzenli kullanımı başta çeşitli kanser türleri, kardiyovasküler hastalıklar, gastrointestinal sistemin sağlığının korunmasına yardımcı olurken diyabet, hipertansiyon gelişiminin önlenmesi, menapoz semptomlarının hafifletilmesi, osteoporozun önlenmesi ve göz sağlığının korunmasında da etkili.
Örneğin kanser vakalarının önlenmesinde fonksiyonel gıdaların rolünü araştıran çarpıcı bir çalışmada, bu gıdalar sayesinde Amerika'daki kanser vakalarının üçte bir oranında azaltılabileceği vurgulanıyor.
FDA tarafından onaylanan bazı besinlerin ilişkili hastalıklar üzerindeki rolü:
Kalsiyum - Osteoporoz
Sodyum - Hipertansiyon
Soya proteini - Koroner kalp hastalığı
Besinlerdeki yağlar - Kanser
Besinlerdeki doymuş yağlar ve kolesterol - Koroner kalp hastalığı
Lif içeren tahıllar, sebze ve meyveler - Kanser ve koroner kalp hastalığı
Folat - Nöral tüp defektleri
Besinlerdeki şeker alkolleri - Diş çürükleri
Bitki stanol ve sterol esterleri - Koroner kalp hastalığı
Haftanın öğüdü
Fonksiyonel gıda sanayindeki yeniliklerle değiştirilmiş veya zenginleştirilmiş besinler de var. Omega-3 içeren yumurta, süt ürünleri, bitkisel streol ve stanol eklenmiş margarinler, iyot eklenmiş sofra tuzu... Sindirim sistemini dengeleme, ishal, ülser ve kabızlığı önleyerek sağlıklı bağırsak ortamı oluşturduğu için yararlı minerallerin emilinimi artırıcı, bağışıklık sistemini güçlendirip stresi azaltıcı etkileri olan probiyotiklerin sağlığa yararları artık pek çok kişi tarafından biliniyor.
|
|
|

|