|
 |
|
|
'Yılmaz niye uyardı?' tartışması
EKONOMİ SERVİSİ
Daha önceki açıklamalarında da 'Döviz geliri olmayan dövizle borçlanmasın' anlamına gelen ifadeler kullanarak uyarılarda bulunan Merkez Bankası (MB) Başkanı Durmuş Yılmaz'ın, önceki gün yaptığı açıklamasında şirketlerin açık pozisyonları dolayısıyla taşıdıkları kur riski üzerinde özellikle durması dikkat çekti. Bu arada Merkez Bankası'nın 14 Aralık'ta yapacağı konferansın konusu da 'dolarizasyon' olarak belirlendi. Bu iki gelişme, bankanın, bu dönemde kamuoyunu özellikle uyarma ihtiyacında olduğu yorumlarına yol açtı. Yılmaz, Finansal İstikrar Raporu'nu açıklarken özetle şöyle dedi:
"Şirketlerin, kişilerin yabancı para pozisyon açığı 2005 yılı sonunda 29 milyar dolardı. Yüzde 49 artışla 43 milyar dolara yükseldi. Firmalar, yabancı para cinsinden borçlanmalarını, döviz pozisyon açıklarını artırdı. Ulusal paranın değer kaybetmesi borçluların ödeme güçlüğü riskini artırdı. Firmaların, kur riskinden korunma araçlarını yaygın şekilde kullanmaları, bankaların ise yabancı para açık pozisyonu olan firmaların kredi riskini dikkatle değerlendirmeleri gerekir.
Mayıs-haziran dalgalanması, sabit faizli olduğu için tüketici kredilerinin faiz yükünü artırmadı. Ancak tüketici kredileri içinde payı azalmakla birlikte, dövize endeksli kredi tutarı yaklaşık 1.5 milyar YTL'ye ulaştı. Kurlardaki artış, bu kesimin borç yükünü artırdı. Döviz geliri elde etmeyen hane halkının dövize endeksli borçlanması yüksek risk taşıyor. Bundan kaçınılması gerekir."
Yılmaz'ın uyarısındaki vurgu, ekonomi çevrelerinde, gözlerin bir kez daha dövize dönmesine, önümüzdeki dönemde piyasalarda neler olabileceğine ilişkin tartışmalara yol açtı. MB Başkanı, özetle, mayıs-hazirandaki gibi 'Bazı dalgalanmalar olabilir' dedi. Milliyet'in uzman ekonomi yazarları, MB Başkanı'nın uyarılarını değerlendirdi.
Döviz borcu da, tasarrufu da artıyor
BDDK verilerine göre, döviz tevdiat hesaplarının tutarı Aralık 2005'te 82.1 milyar YTL iken, Temmuz 2006'da 93.3 milyar YTL'ye, Ağustos 2006'da 98.4 milyar YTL'ye, Eylül 2006'da da 101.8 milyar YTL'ye çıktı.Krediler içinde payı azalmakla birlikte, hane halkının dövize endeksli kredi tutarı yaklaşık 1.5 milyar YTL'ye ulaştı. Bankaların yabancı para net genel pozisyonu Aralık 2005'te 97 milyon dolar açık vermişken, 2006'da bu kalem artıya döndü ve eylülde 97 milyon dolara çıktı. Bu rakamlara göre, bankalarda açık pozisyon riski bulunmuyor. Ancak şirketlerde durum farklı.Banka dışı kesimin (şirket ve kişilerin) net yabancı para pozisyon açığı 2005 yılı sonunda 29 milyar dolar iken, altı ayda yüzde 49 arttı ve haziranda 43 milyar dolara ulaştı. Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, bankaların, açık pozisyonu olan şirketlerin kredi riskini daha dikkatli değerlendirmesi gerektiğini belirtti.Şirketlerin yabancı para pozisyonundaki açık, bazı hesaplamalara göre 2001 krizi öncesinden 5 milyar dolar daha yüksek. Açık, son dört yılda yüzde 108 arttı. Şirketlerin döviz pozisyonuyla ilgili gelişmeleri Merkez Bankası 'sektör bilançoları' çalışmasında inceliyor. Bu konuda IMF'nin de dikkat çeken bir çalışması olmuştu. Merkez'in uyarısının bu çalışmanın arkasından gelmesi dikkat çekti.Hazine verilerine göre, 193.6 milyar dolara ulaşan toplam dış borç stokunun 111 milyar doları, başka bir ifadeyle 57.3'ü özel kesimin. Bu borcun ağırlıklı bölümü şirketlerin üzerinde.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
