|
 |
|
|
Pamuk'un Nobel gururu
Yazar Orhan Pamuk, 2006 Nobel Edebiyat Ödülü'nü İsveç Kralı Gustaf'ın elinden aldı. Akademi sözcüsü Engdahl, uzun bir tanıtım konuşmasının ardından sahneye davet ettiği Pamuk'a Türkçe hitap ederek büyük bir jest yaptı
STOCKHOLM Milliyet
2006 Nobel ödülü sahipleri, dün akşam Stockholm Konser Salonu'nda düzenlenen törenle, ödüllerini İsveç Kralı Carl XVI Gustaf'ın elinden aldı. Orhan Pamuk, Nobel alan ilk Türk yazar olmanın gururunu yaşadı.
Yaklaşık 1500 davetlinin katıldığı törenin gerçekleştiği salonu süslemek için 10 bini İtalya'nın San Remo kentinden olmak üzere 13 bin mimoza ve orkide getirildi. Süsleme için 10 çiçek uzmanı günlerce çalıştı.
Salonda, kraliyet protokolünün tam karşısındaki oturma grubunda Nobel ödülü sahipleri yer aldı. Kraliyet protokolünde Kral XVI. Gustaf, Kraliçe Silvia, Prenses Lilian, Prenses Victoria, Prenses Madeleine, Prens Carl Philip bir aradaydılar.
Kraliyet ailesinin salona girmesiyle birlikte bütün davetliler ayağa kalktı. Hemen ardından Kral Marşı çalındı. Marştan sonra Royal Stockholm Filarmoni Orkestrası'nın Mozart'tan sunduğu dinleti eşliğinde Nobel ödülü kazananlar salona girip yerlerine oturdu.
'Ödül 'yaratıcı' insanlara'
Nobel Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Marcus Storch, kürsüye geldi. Alfred Nobel, Akademi üyeleri ve Nobel ödüllerinin kriterleri hakkında bir konuşma yapan Storch, Nobel'in 100 yıldır 'yaratıcı' insanlara verildiğini söyledi.
Orkestranın Haydn'dan çaldığı "Allegro Molto"dan sonra Akademi üyelerinden Prof. Per Carlson kürsüye geldi. Carlson, fizik dalında ödülü paylaşan George Smoot ve John Mather'in çalışmaları hakkında bilgi verdi. Smoot ve Mather konuşmanın ardından ödüllerini Kral'ın elinden aldılar.
Sonra yine Akademi üyelerinden Prof. Lars Thelander kürsüye geldi. Prof. Thelander, kimya ödülünün sahibi Roger Kornberg üzerine bir konuşma yaptı. Kornberg de ödülünü Kral'ın elinden aldı.
Tıp ödülü Mello ve Fire'a
Bu kez, orkestra Şostakoviç ile devam etti. Dinletinin ardından bir diğer Akademi Üyesi Prof. Göran Hansson kürsüde göründü. Hansson'un konuşması, bu yılki tıp ödüllerini paylaşan Craig Mello ve Andrew Fire üzerineydi. Seremoni aynı şekilde devam etti. Kral bu kez tıp dalında Nobel'i kazananlara ödüllerini sundu.
Orkestranın H. Busser'den çaldığı parçanın ardından büyük an geldi...
Nobel Edebiyat Ödülü için, artık Türkiye'de de son derece tanıdık bir sima olan, İsveç Akademisi'nin daimi sekreteri ve Nobel Ödül Komitesi üyesi Horace Engdahl kürsüye çıktı.
Engdahl konuşmasına, Pamuk'a Nobel verilme gerekçesiyle başladı.
Orhan Pamuk'un kitapları hakkında ayrıntılı bilgi veren Engdahl, yazarın İstanbul ile ilişkisine özellikle dikkat çekti. Pamuk'un Doğu'yla ilgili olanı anlatırken Batılı bir yöntem kullandığını söyleyen Engdahl, yazarın okuyucusunu başka duygular, kimlikler ve diğer kültürler arasından inançlar ve hikâyeler labirentine sürüklediğini kaydetti.
Jestten sonra keyiflendi
"Pamuk, doğduğu kenti, Dostoyevski'nin Sen Petersburg'u, James Joyce'un Dublin'i ve Proust'un Paris'i yaptığı gibi, vazgeçilmez edebiyat toprağı haline getirdi" diyen Engdahl, Pamuk'un ödülünü vermek üzere kralı davet ederken çok şık bir jest yaptı. Engdahl, Pamuk'a Türkçe olarak, "Sizi İsveç Akademisi adına içtenlikle kutluyorum. Majesteleri İsveç Kralı'nın elinden ödülünüzü almanızı rica ediyorum" dedi.
Engdahl'ın sözlerini ayakta dinleyen ve o ana kadar sakin görünen Pamuk, bu Türkçe jestinin ardından hayli keyiflendi.
Kral XVI.Gustaf, Nobel diploması, madalyası ve 10 milyon İsveç kronu içeren ödülü Pamuk'a takdim etti.Uzun süre alkışlanan Orhan Pamuk'un ödülünü almasından sonra orkestra J. M. Kraus'tan bir dinleti çaldı.
Pamuk'a ilgi büyüktü
Nobel ödüllerinin sonuncusu olan ekonomi ödülü ise Akademi üyesi Bertil Holmlund'un konuşmasının ardından Edmund Phelps'e sunuldu.
Ödüller dağıtıldıktan sonra Kraliyet ailesi banket için salondan ayrıldı.
Ödül sahipleri tebrikleri kabul edip aileleriyle birlikte fotoğraf çektirdi. Basın mensupları Orhan Pamuk'a ve kızı Rüya'ya büyük ilgi gösterdi.
***
'Siyaset konuşmam' dedi, toplantıyı terk etti
BBC'nin o yılın Nobel'lilerini bir araya getiren programı Orhan Pamuk'suz yapıldı. Program öncesi yapılan toplantıda 'Sizinle siyaset konuşacağız' diyen televizyoncuların teklifini kabul etmeyen Pamuk, toplantıyı terk etti
Filiz Aygündüz
Olağanüstü enerjisiyle günlerdir imza günleri, söyleşiler, televizyon röportajları ve onuruna verilen resepsiyonlarla dolu yoğun Nobel programını uygulayan Orhan Pamuk, BBC'yi şoke etti.
Her yıl fizik, kimya, tıp, ekonomi, barış ve edebiyat dallarında o yılın Nobel'lilerini bir araya getirerek geleneksel bir yayın gerçekleştiren BBC televizyonu için, programın moderatörü Sarah Montague röportajdan bir gün önce, 8 Aralık'ta ödül kazananlarla Grand Otel'de buluştu.
Bir tür prova toplantısı olan buluşmanın amacı, Nobel ödülü sahiplerine, programda neler sorulacağını söyleyip fikir alışverişinde bulunmaktı.
Moderatör ısrar edince kızdı
BBC'nin İsveç televizyonuyla ortak gerçekleştirdiği "Nobel Minds" adlı programın moderatörü Montague, Pamuk'a "Size politik gelişmeleri, sinema ve siyasetle ilişkinizi soracağız" dedi. Siyaset konuşmak istemediğini söyleyen Pamuk, moderatörün "Hayır ben bunları sormak zorundayım" yanıtıyla karşılaşınca, "Bir başka programım var" gerekçesiyle toplantıyı terk etti. Orhan Pamuk, moderatörün bütün ısrarlarına, "Tamam söz veriyorum, siyaset sormayacağım" vaatlerine rağmen toplantıya geri dönmedi.
Konuyla ilgili olarak görüştüğümüz Pamuk şöyle dedi:
"Bu, her yıl gerçekleştirilen bir program. Toni Morison'un Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldığı yıl yapılan programı izlemiştim. Aynı program için, bir gün önce otelde toplandık. Bir tek kitabımı okumadıkları her hallerinden belliydi. Internetten kimi bilgileri indirmişler, ki onları bile doğru düzgün okuduklarını sanmıyorum, bana 'Sizin 'Gizli Yüz' adlı senaryonuz varmış dediler. Sonra da siyasetle ilgili sorulardan söz ettiler. Ben bunlara yanıt vermeyeceğimi söylediğim halde moderatör ısrarlı bir şekilde 'Ama ben de bunları sormak zorundayım, soracağım' deyince, kafamdaki kompütür sinyal vermeye başladı. Anında karşımdaki kadını 'delete' ettim. Ve oradan ayrılmanın yollarını armaya başladım."
'Kalkıp oradan uzaklaştım'
Sonraki 5 dakika, ortamdan tamamen koptuğunu söyleyen Pamuk, şöyle devam etti: "Uygun anı yakalayınca hızla kalkıp, 'Unutmuşum, benim bir başka programım var' diyerek, oradan uzaklaştım. O anda durumu anlayıp arkamdan koştular. Beni ikna etmeye çalıştılar ama geri dönmedim."
Böylelikle ertesi gün BBC'nin geleneksel yayını, edebiyat ödülünü kazanan Pamuk olmaksızın, diğer ödül sahipleriyle birlikte gerçekleştirildi.
***
Ödül töreni ajanslarda
Pamuk, ABD'li olmayan tek kişi
AP: Altı Amerikalı bilim adamı, ülkesini aşağılamakla suçlanan bir Türk yazar ve Bangladeşli bir banker, ihtişamlı ve görkemli bir törenle saygın Nobel ödüllerini aldı.Reuters: Törene kızıyla katılan Pamuk, Türkiye'nin, imparatorluk geçmişinden, bugün Avrupa ile olan aşk nefret ilişkisine kadar yaşadığı karmaşayı anlatan romanlarıyla tanınıyor.AFP: "ABD'liler biri hariç tüm ödülleri süpürdü. edebiyat ödülünü alan Orhan Pamuk, tamamen erkeklerden oluşan kazananlar listesinde Amerikalı olmayan tek kişiydi."
Madalya ve para ödülü
Nobel 1901'den beri veriliyor
Tören sırasında Stockholm Filarmoni Orkestrası, davetlilere, Mozart, Haydn ve Kraus'un eserlerinden parçalar çaldı. Nobel ödül töreninde ödül sahiplerine, İsveç Kralı 16. Carl Gustaf tarafından diploma, altın madalya ve para ödülleri takdim ediliyor.
Uluslararası Nobel Ödülü, İsveçli kimyager ve sanayici Alfred Nobel'in (1833-1896) vasiyetiyle, ölümünün beşinci yılı olan 1901'den beri Fizik, Kimya, Tıp, Edebiyat, Barış ve1968 yılından bu yana ekonomi dallarında veriliyor.
Smokin giymediler
Törenden önce prova yaptılar
Orhan Pamuk, 2006 Nobel Edebiyat Ödülü'nü almadan önce törenin düzenleneceği Stockholm Konser Merkezi'nde 'ödül provası' yaptı. Bu yıl Nobel kazanan John C. Mather - George F. Smoot (fizik), Roger D. Kornberg (kimya),Andrew Z. Fire-Craig C. Mello (tıp) ile Edmund S. Phelps'in (ekonomi) de katıldığı prova sırasında ödül sahiplerine tören ve nerede oturacakları hakkında bilgi verildi. Ödül sahipleri provada smokin giymedi.
Kral Gustaf yemek verdi
Pamuk, kraliyet masasında oturdu
Orhan Pamuk, törenin ardından verilen bankette kraliyet masasında yer aldı. 'Stadshuset'teki (Hükümet Konağı) Mavi Salon'da Kral Carl Gustav'ın ev sahipliğinde verilen yemekte, Pamuk tüm kraliyet ailesinin oturduğu masada İsveç Kraliçesi Silvia'nın sağındaki 3'üncü sandalyede oturdu. Pamuk'un sağında Prenses Christina, tam karşısında Prens Carl Philip yer aldı. Pamuk'un kızı Rüya, Amerika'nın İsveç Büyükelçisiyle yan yana oturdu. 1250 seçkin davetlinin katıldığı yemek canlı yayımlandı.
|
|
|

|