|
 |
|
|
Özel tüketim artışı, üretim artışının üzerinde
2006 yılının ilk 9 ayında, üretimde de tüketimde de artış var. Yurtiçi üretim (GSYİH) yüzde 5.6 oranında, özel tüketim harcamaları ise, (üretim artış oranının da üzerinde) yüzde 6.2 oranında artmış.
TÜİK'in açıkladığı milli gelir rakamları, kamuoyunda "genel kabul görmüş" durgunluk söylemlerine uymuyor.
Kamuoyunda genel kabul görmüş söylemlere göre birçok üretici güç durumda. Siftah etmeden dükkân kapayan işyerleri var. Halkımız tüketimi kesti.
Acaba TÜİK'in açıkladığı milli gelir rakamları neyi gösteriyor? Milli gelir bir yıl içinde üretilen mal ve hizmetlerin parasal (katma) değerini gösterir. Bu yılın ilk dokuz ayında "yurtiçindeki üretim" (gayri safi yurt içi hasıla) geçen yılın ilk 9 ayına göre yüzde 5.6 artmış. Geçen yıl aynı döneminde büyüme yüzde 5.5 idi. Demek ki 9 ayda geçen yılki büyümenin az da olsa üzerine çıkmışız.
Buna karşılık, özel nihai tüketim harcamaları, üretimdeki büyüme oranının (gayri safi yurt içi hasılanın) üzerinde artış göstermiş. Özel tüketim 9 ayda yüzde 6.2 oranında artmış.
Toplam tüketim artıyor
Üretim artmış, ithalat artmış, tüketim artmış... Buna bağlı olarak ticaret sektörü yüzde 5.9 oranında büyümüş. (Geçen yıl aynı dönemde büyüme yüzde 5.8 idi)... O halde üreticinin şikâyeti ne? Ticaret erbabının şikâyeti ne? Tüketicinin şikâyeti ne?
Kafa karışıklığını yaratan, ekonomide üretim ve tüketim yapısının giderek bozulması. Eskiden gelir dağılımında bozulma vardı. Şimdilerde üretim yapısında/üretimin dağılımında da bozukluk artmaya başladı.
Kısa anlatımıyla, üretim ve tüketim ve de ticaret belli ellerde toplanıyor. Üretimde, tüketimde ve ticarette belli kesimlerin payı büyüyor. Payını büyüten az sayıda üretici, tüketici, ticaret erbabı büyümenin nimetlerini kendi aralarında paylaşıyor.
Milli gelirin yüzde 22.5'ini halkımız gıda için harcar. Bizim gibi kişi başı geliri düşük ülkelerde halkın toplam harcamaları içinde gıda harcamalarının payı büyüktür. İnsanlar geliri artıkça gıda harcamasını artırır. Geliri azaldıkça mecburen gıdadan keser.
Gıda tüketimi azalıyor
2006 yılının ilk 9 ayında büyüme (GSYİH) yüzde 5.6, özel tüketim harcamaları artışı (üretim artışından da fazla) yüzde 6.2 oranında ama... Aması var. Gıda harcamalarındaki artış sadece yüzde 2.2 oranında. Buna karşılık, dayanıklı ve yarı dayanıklı tüketim mallarına harcanan para artmış. Demek ki büyümenin nimeti (geliri) öncelikle karnını doyurmayı düşünen halkın eline geçememiş.
Üretim (gelir) açısından milli gelirin oluşumunda da dikkati çeken, tarım kesimindeki üretim gerilemesi. Geçen yıl ilk 9 ayda tarım geliri yüzde 4.5 artmış iken, bu yıl yüzde 1.2 gerilemiş.
İmalat sanayii ve ticarette gelir artışının belirlenmesinde firmaların büyük, orta ve küçük olarak dağılımı dikkate alınmadığından hangi büyüklükte üreticinin ve ticaret erbabının gelirinin arttığını izleyemiyoruz. Ama gözlenen bir değişim var ki, büyükler karşısında küçükler eriyor.
Özet olarak, 2006 yılının ilk 9 ayında büyüme gerçekleşmiştir. Üretime bağlı olarak gelir, gelire bağlı olarak harcama artmıştır. Ama üretim yapısındaki ve gelir dağılımındaki bozulma nedeniyle halkımızın büyük bölümü bu büyümeden yararlanamamıştır.
guras@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
