|
 |
|
|
Orhan Pamuk'un Nobel Ödülü'ne vergi olmaz
Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan yazar Orhan Pamuk'a verilen 1.03 milyon euro değerindeki parasal ödül vergiye tabi mi? Bu konu iki ayrı vergi açısından değerlendirilmelidir:
1. Gelir vergisi: Gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tabidir. Ancak Gelir Vergisi Kanunu'nun 29'uncu maddesi ile ilim, fen ve güzel sanatları teşvik maksadıyla verilen ödüller gelir vergisinden istisna edilmiştir. Pamuk'un kazandığı ödülün teşvik amacıyla verildiği bize göre açıktır. Bu nedenledir ki kazandığı para ödülünden gelir vergisi alınamaz.
2. Veraset ve intikal vergisi: İlke olarak TC uyruğunda bulunan kişilere ait mallarla, Türkiye'de bulunan malların veraset (yani miras) yoluyla ya da ivazsız (karşılıksız) olarak bir kişiden diğer bir kişiye intikali veraset ve intikal vergisine tabidir. TC uyruklu kişilerin yabancı ülkelerde miras yoluyla veya karşılıksız bir tarzda elde ettikleri mallar da (paralar dahil) bu vergiye tabidir. Başka bir ifade ile karşılıksız intikaller veraset ve intikal vergisinin konusuna girer.
Bu noktada yanıtlanması gereken soru Pamuk'un ödülünün karşılıksız olup olmadığıdır. Kanaatimizce Pamuk'un ödülü karşılıksız değildir. Çünkü ödül yazarın bugüne kadar yazmış olduğu kitaplar için verilmiştir. Yani ödülün karşılığında bir edim vardır. Bu bakımdan ödül bize göre veraset ve intikal vergisine tabi tutulamaz.
Şöyle bir genel kural vardır: Bir intikal (transfer) eğer gelir veya kurumlar vergisinin konusuna giriyorsa veraset ve intikal vergisinin konusuna girmez. Parasal ödüller prensip olarak gelir vergisinin konusuna girer. Bu nedenledir ki veraset ve intikal vergisinin konusuna girmez.
Ödülün gelir vergisinden istisna edilmiş olması bunu değiştirmez. Bu açıdan bakıldığında da Pamuk'u ödülü üzerinden, ne gelir vergisi ne de veraset ve intikal vergisinin alınamayacağını düşünüyoruz.
Ancak bazı kişiler Pamuk'un ödülünden gelir vergisi alınamayacak olmasına rağmen veraset ve intikal vergisi alınması gerektiğini düşünmektedirler. Bunlar ödülün karşılıksız olduğunu ileri sürüyorlar.
Veraset ve intikal hesabı
Karşılıksız intikallerde veraset ve intikal vergisi artan oranlı bir tarife üzerinden hesaplanıyor. 2006 yılı tarifesi şöyle:
Matrah
| İvazsız intikallerde vergi oranı (%) | | İlk | 130.000 YTL için | 10 | | Sonra gelen | 280.000 YTL için | 15 | | Sonra gelen | 600.000 YTL için | 20 | | Sonra gelen | 1.200.000 YTL için | 25 | | Matrahın | 2.210.000 YTL'yi aşan kısmı için | 30 | |
Karşılıksız intikallerde maktu bir istisna var. Her yıl yeniden değerleme oranında artan bu istisnanın 2006 için geçerli miktarı 1.919 YTL.
Ceza ve faiz yok!
Normalde vergi beyanname verilerek ödeniyor. Ancak bu verginin ilginç bir özelliği var. Beyanname vermesi gerektiği halde bunu vermeyen kişiyi vergi dairesi ileride tespit ettiğinde onu beyana çağırıyor.
Çağrıya uyarak beyannameyi veren kişi vergiyi eski değerleri üzerinden ödüyor. Örneğin kendisine hibe edilen bir mal için beyannameyi vermeyen kişiyi vergi dairesi beş yıl sonra bulduğunda vergi beş yıl önceki değer üzerinden ödeniyor. Ceza ve faiz alınmıyor. İşte bu özelliği nedeniyle Anadolu'da veraset ve intikal vergisi genellikle ödenmiyor. Bu nedenle de araziler ölmüş kişilerin üzerinde görülüyor. Ne zaman ki arazi satılacak oluyor o zaman vergi ödeniyor. İnanması güç değil mi?
Milli Piyango da vergisiz
Yılbaşı yaklaşıyor. Milli Piyango İdaresi cazip ikramiyeleri açıkladı. Umudunu piyangoya bağlayanlar bu yıl da bayilerin önünde kuyrukları oluşturmaya başladı. Peki milli piyangodan kazanılan ikramiyeler veraset ve intikal vergisine tabi mi?
Milli düzeyde şans unsuruna bağlı olarak nakit ikramiyeli çekiliş düzenleme yetkisi Milli Piyango İdaresi'nde. Milli Piyango Teşkiline Dair Kanun'un 9'uncu maddesine göre Milli Piyango İdaresi'nin düzenlediği çekilişlerde kazanılan ikramiyeler her türlü vergiden muaf. Yani ödüller vergi kesilmeden ödeniyor. Buna karşılık Spor Toto ve at yarışlarından kazanılan ikramiyeler vergi kapsamında. Milli Piyango İdaresi'nin özelleştirilmesi gündemde. Özelleştirme ile bu ikramiyelerin de vergi kapsamına alınması bekleniyor.
erdogan.saglam@bdodenet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Top, Merkel'de
HIRİSTİYAN Demokrat Şansölye Merkel, gazeteci... | |  | Çetin ALTAN | | Akyaka'nın İskele Koyu ve Otello
Çağdaşlıkla, çağdışılığın birlikte fokurdayıp... | |  | Melih AŞIK | | Artık hep Kıbrıs
Golü attık.. Ters köşeye yatırdık... Rumları ... | |  | Fikret BİLA | | Türkiye direndiği alanda güçlü değil
Avrupa Birliği (AB) Dışişleri Bakanları Topla... | |  | Hasan CEMAL | | AB'ye düşen nedir?
Evet, Başbakan Erdoğan'ın belirttiği gibi AB,... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Çankaya güzergâhı
AB'den "devam" kararı ile düğmeye Brüksel'den... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Eğitimin amacı ne?
Temel Eğitim Kanunu'na baktığınızda eğitimin ... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Talep, politikalarla mı frenlendi?
Dün, şaşırtan büyüme rakamlarının ardından bi... | |  | Nail GÜRELİ | | Cevat Abbas'tan günümüze
İçinden Yeşilırmak'ın geçtiği Amasya'da, kent... | |  | Sami KOHEN | | Latin rüzgârı
ESKİ Şili diktatörü Gen. Augusto Pinochet'nin... | |  | Metin MÜNİR | | Rum tarafı yabancı bir ülkedir
Hayatımın ilk dört yılını babamın ormancılık ... | |  | Hasan PULUR | | Takva sahibi...
GÜNLERDİR, sinema afişlerinde, gazete ilanlar... | |  | Erdoğan SAĞLAM | | Orhan Pamuk'un Nobel Ödülü'ne vergi olmaz
Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan yazar Orhan P... | |  | Meral TAMER | | Bakanlar, lüks Mercedes olmadan görev yapamıyor!
Önümde 28 kasım tarihli TBMM Plan ve Bütçe Ko... | |  | Ece TEMELKURAN | | Uzun bir gece...
Dilerim bütün diktatörler, öte dünyaya inanıy... | |  | Güngör URAS | | Üretimde büyükler kazanıyor, küçükler ağlıyor
Hisse senetleri borsada işlem gören 220 büyük... | |  |  | M. Ali BİRAND | | AB, Türkiye'den vaz geçemedi...
Avrupa Birliği'nin son kararını birkaç açıdan... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
