|
 |
|
|
Büyüme düşüşünün etkileri
Yılın üçüncü çeyreğinde büyüme rakamının yüzde 3 düzeyinde çıkması ekonomi çevrelerince hayretle karşılandı. Gerçi mayıs ayında başlayan dalgalanma sonrası ekonomide bir yavaşlama bekleniyordu. Hatta bazıları bunun çok keskin olacağını, 2007'nin ortalarına kadar süreceğini söylüyordu.
Ancak zamanla gelen veriler bunu göstermeyince fikirler değişmeye başladı. Yaz sonunda dalgalanmanın keskin etkisinin geçtiği, yumuşak bir düzeltme yaşanacağı, bunun da zaman alacağı sanıldı.
Başa dönüş
Bu son veriyle yeniden ilk tahminlere dönülüyor. Ekonomide ciddi bir talep daralması yaşanıyor ve bunun ilk etkileri üretim üzerinde görülüyor. Ancak, büyümenin düşmesi olumlu mu, tartışmak gerek.
Ekonominin en temel hedefi büyümedir. Refah ancak büyümeyle artabilir. Eğer büyümeden fedakârlıkla bir denge sağlanıyorsa, bir yanlış başka bir yanlışla düzeliyor demektir. Büyümeden ancak kısa vadede fedakârlık yapılabilir. Bu arada da yapısal bozukluğun giderilmesi gerekir.
Büyüme iki nedenle frenleniyor. Birincisi enflasyonun düşürülmesi.. İkincisi de cari açığın kontrol edilmesi. Ancak ilk amaç eksik bir varsayıma dayanıyor. Enflasyonun sadece talepten kaynaklandığı sanılıyor.
Oysa enflasyonun temelinde (üretici fiyatları ne denli yavaş gelişirse gelişsin) maliyet unsuru da var. Petrol fiyatları ve kur çok önemli. Çünkü bu parametreler beklentileri etkiliyor. Kısacası, kur baskı altında tutulmadan enflasyonun düşmeyeceği görülüyor. Zaten aksi doğru olsaydı, Merkez Bankası piyasadan daha fazla döviz almayı göze alırdı.
Ya düzelmezse...
Büyümenin düşürülmesindeki ikinci amaç, cari açığın düşürülmesidir. Talep düşünce ithalatın da düşeceği varsayılmaktadır. Ancak, ya büyüme düşer de ithalat yeterince düşmezse, yahut ithalatın düşmesi için büyümenin durması gerekirse bunu göze alabilecek miyiz?
| İthalatın önceki yılın aynı ayına göre artışları (%) | | Ağustos | Eylül | Ekim | | 17,7 | 15,9 | 10,8 | |
| İhracatın önceki yılın aynı ayına göre artışları (%) | | Haziran | Temmuz | Ağustos | Eylül | Ekim | Kasım | | 31% | 22% | 20% | 10% | 0% | 18% | |
İthalat rakamlarına aylık bazda baktığımızda artışta bir düşüş gözleniyor. Ancak bunun çok sınırlı kaldığını da belirtmekte yarar var. Üstelik rakamsal olarak ithalat hâlâ büyüyor. Diğer bir deyimle, ithalatın düşürülerek cari açığın kapatılması epeyce düşük bir talep ve büyüme anlamına gelebilir. Bu da kabul edilemez bir durum. Diğer bir deyimle, bir biçimde mutlaka ihracatın artması gerekiyor.
İhracat konusunun iç taleple pek ilintisi yok. Kısa vadede iç talep düşünce ihracat bir miktar artsa da bu sürdürülemez. Nitekim, bizde de aynı durum gelişti. Dalgalanma sonrası kurla zıplayan ihracat daha sonra gevşedi. TİM verilerine göre, kasım ayında ciddi bir artış gözleniyor. Ama bize kalırsa, kurdaki düşüşle bu da dinamizmini yitirebilir.
Kısacası, sırf ithalat düşsün diye talebe bastırmak ya da sırf enflasyon düşsün diye kuru baskı altına almak çok yanlış. Çünkü daha düşük bir ihracat ve çok daha düşük bir büyümeyle karşı karşıya kalabiliriz.
hgunes@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Tony Blair hoş geldi
İNGİLTERE Başbakanı Tony Blair bugün ülkemize... | |  | Çetin ALTAN | | Ankara, Köyceğiz'den hiç görünmüyor
Yemyeşil koyu yaprakların arasında limonların... | |  | Melih AŞIK | | Deve kaçakçılığı
ABT Ajans Genel Müdürü Ziya Uçkan dostumuz te... | |  | Fikret BİLA | | Sezer sordu, Erdoğan cevapladı: 'Sizi kastetmedim'
Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in MHP yönet... | |  | Hasan CEMAL | | Menfaat denklemi!
Türkiye'nin 'menfaat denklemi'nin içinde ne v... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Devenin başı
Deve kurban etmeyen bir kültür örneği vereceğ... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Sıfırdan dolar milyarderliğine
Genç Bakış'ta önceki gece farklı bir konuğumu... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Büyüme düşüşünün etkileri
Yılın üçüncü çeyreğinde büyüme rakamının yüzd... | |  | Sami KOHEN | | Talat kızgın, ama karamsar değil...
KKTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat'ı hiç bu ... | |  | Metin MÜNİR | | Milliyetçilik dersi? Hayır, teşekkür ederim
Kıbrıs'ta 1963 aralığında, Rumlar Türklere sa... | |  | Faik ÖZTRAK | | Büyüme neden yavaşladı? (1)
Bu yılın üçüncü üç aylık döneminde Gayri Safi... | |  | Hasan PULUR | | Avrupa bize haksızlık yaptı mı?
BAŞBAKAN Tayyip Erdoğan, Avrupa Birliği'nin s... | |  | Derya SAZAK | | Vatandaşın sesi
Ülke yönetimindeki üslup ve kadro anlayışının... | |  | Meral TAMER | | Gün ortasında 20 dakikalık uyku, 14 dolara
Kıskanıyorum. | |  | Ece TEMELKURAN | | Sen de mi?
Sen de öyle misin acaba? En tuhaf şeyleri sab... | |  | Güngör URAS | | Enflasyon yüzde 4, faiz yüzde 21 (...bu ne iştir?)
Merkez Bankası, 2007 yılı sonunda enflasyon h... | |  |  | M. Ali BİRAND | | AB geride kaldı, sırada Çankaya var...
Türkiye'de yaşamak insanı yorar. | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
