|
 |
|
|
Büyük tarihçiye saygı
BÜYÜK tarihçi Stanford Shaw'u kaybettik. Bütün Yahudi cemaatlerine, bilim ve tarihe saygı duyan bütün insanlara, Türkiye'deki dostlarına, Bilkent Üniversitesi'ndeki çalışma arkadaşlarına başsağlığı diliyorum.
Ankara'da Milli Kütüphane'nin 60. kuruluş yıldönümü töreninde bulunduğum için, maalesef İstanbul'da Etz Ahayim Sinagogu'ndaki cenaze törenine katılamadım.
Müteveffayı derin bir saygıyla anıyorum. Eşi Prof. Ezel Kural Shaw'un acısını paylaşıyorum.
Okurlarıma da bütün eserlerini tavsiye ediyorum.
Prof. Shaw'un Türkiye'de tanınması, eşi Prof. Ezel Kural Hanım'la birlikte yazdığı iki ciltlik "Osmanlı İmparatorluğu ve Modern Türkiye" adlı kitabıyla oldu. Maalesef tercümesi iyi değildir. "Tanzimatın Zirvesi: Abdülhamid" anlamındaki İngilizce bölüm başlığının, "Tanzimatın Sonu: Abdülhamid" diye çevrilmesi gibi! On yıl önceki bir dost sohbetinde, kendisiyle ve Ezel Hanım'la bu tercüme hatalarını konuşmuştuk. Gördüğünüz fotoğraf o günün anısıdır.
Son görüşmemiz, Bilkent Üniversitesi'nin Halil İnalcık Hoca onuruna verdiği yemekte olmuştu. Milli Mücadele hakkındaki çalışmalarını anlatmıştı.
Son eseri
Prof. Shaw'un büyük eserlerinden ikincisi "İmparatorluktan Cumhuriyete: Türk Kurtuluş Savaşı"dır. Eser "belgesel inceleme" niteliğindedir, İngilizcedir, toplam 6 cilttir, Türk Tarih Kurumu tarafından yayımlanmıştır. Mutlaka ehil tarihçiler tarafından Türkçeye çevrilmelidir.
Türkiye'de bu kadar 'Atatürk Kurumu' vardır, üniversitelerde Devrim Tarihi kürsüleri vardır, henüz böyle bir Milli Mücadele tarihi yazmadılar!
Türkiye'deki akademik hayatını öğrencilerine ve arşivlere adayan Prof. Shaw'un son büyük eseri "Birinci Dünya Savaşı'nda Türkiye" olacaktı. Dört veya beş cilt halinde planladığı eserin sadece birinci cildini tamamlayıp Türk Tarih Kurumu'na verdi, baskısı tamamlandı, indeks çalışmaları yapılıyor, yakında çıkacak. Diğer ciltleri yazmaya ömrü vefa etmedi.
Çok arzu ediyorum ki Prof. Ezel Kural Shaw, hazır belgelere ve yazım planına göre kalan ciltleri tamamlasın...
Bizim tarihçimiz
Büyük tarihçinin Türkiye Bilimler Akademisi'nde 3 Mayıs 2002'de verdiği "Bir Düşüncenin Gerçekleşmesi: Osmanlı Tarihi Çalışmaları" adlı konferans akademi tarafından küçük bir kitap olarak yayımlandı. Bilime, Osmanlı ve cumhuriyet tarihine adanmış bir ömrün hikâyesi...
Üniversite öğrenciliği yıllarında Osmanlı tarihine nasıl ilgi duyduğunu anlatırken Arnold Toynbee'nin bir dosyasından bahsediyor. "1. Dünya Savaşı'nda Türklere karşı yaptıklarından çok pişmanlık duyan Toynbee'nin" sonradan yazdıkları onu, bizim felaket yıllarımızı incelemeye götürüyor; Birinci Dünya Savaşı...
Yazdıkları yüzünden, Los Angeles'ta üniversite hocasıyken, Ermeniler evine bombalı saldırı düzenlediler. Ama korkarak veya menfaat umarak akademik kanaatini değiştirmedi.
Birinci Cihan Savaşı'nı incelerken, öncelerine bakmak onu bütün Osmanlı tarihine, sonralarına bakmak onu Modern Türkiye'nin tarihine götürüyor, böylece "Stanford Shaw" adı dünyanın büyük tarihçilerinin arasında saygın yerini alıyor.
Dostum ve Hocam Stanford Shaw'u kaybetmenin derin hüznü içindeyim. Aziz hatırası karşısında saygıyla eğiliyorum.
t.akyol@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
