|
 |
|
|
'Deniz engin bir sudur, tuzlu yeşil dalgalı'
Cumhurbaşkanlığı seçimleri yaklaşırken, en itibarlı makamı ele geçirmeyle, geçirtmeme didişmeleri sertleşerek süre dursun...
Osmanlı tarihi de, "devlet" kavramıyla eşdeğerde tutulan "taht"ı, ele geçirme kavgalarıyla cinayetlerinin kanlı bir tefrikasıydı; oğulların amca ve babalarını, babaların oğul ve torunlarını, tahta çıkanların -2 yaşında dahi olsa- erkek kardeşlerini öldürüp durduğu kanlı bir tefrika...
36 padişahtan 14'ünün devrilmiş olması da, idam sehpalı darbelere kadar sanki uzatmıştır gölgesini...
***
"Resmi tarih" ise; yazanlara telif haklarını ödeyenlerin keyfine göre, allayıp pullamıştır, tüyler ürpertici "taht" kavgası cinayetlerini. Ve "devlet" kavramının yüceliğiyle kutsallığı uğrunda da, her türlü cinayet mubah gösterilmiştir nedense...
***
"Hazine"den geçinen itibarlı kesimin "devlet"; çıplak hayattan geçinen itibarsız kesimin "millet" sayıldığı, oligarşik bir yönetim yapısında; en tepedeki koltuğa yerleşme polemiklerinin, beklenmedik belalara gebe kalması da doğaldır.
Nasıl ki son 80 yılda Hazine'den geçinmelilerin iç ve dış gezilerine harcanmış yüzlerce milyon dolarla; aynı sürede itfaiye örgütlerine ne kadar yatırım yapılmış, ne ödenmiş olduğunun asla karşılaştırılıp, şeffaflaştırılmamış olması da doğalsa...
***
Şimdi gelelim Türkiye'nin neden "gelişmekte olmak"tan, "gelişmiş"liğe bir türlü terfi edemeyişine ve daha uzun yıllar da terfi edemeyeceğine...
3 tarafı denizlerle çevrili bir yarımadada yaşadığımız ve "yer" küresinin de 3'te 2'sini denizler oluşturduğu halde; hiç denizcilik konuları tartışılıyor mu ekranlarda?
***
Dünya deniz ticaretinin yüzde 20'sini Yunanistan tutuyor elinde; ya Türkiye yüzde kaçını tutuyor?
Ne deniz ticaret filomuzun durumundan haberliyiz, ne de oralarda çalışan kaptanlarla personelin durumundan.
***
Geçtiğimiz hafta boyunca Köyceğiz'de kaldığımız günlerde, denizci kökenli bir dost geldi eve:
- Ben, dedi; tüm insanlığı düze çıkaracak, uhrevi görüşleri yeniden değerlendirmeye ve Tanrı ile kulları arasında yeni köprüler kurmaya adadım kendimi. Her türlü felsefenin ötesinde, yeni bir felsefe yarattım. Yazdığım şu defterlere bakar mısınız lütfen...
Beraberinde teksir edilmiş 10 cilde yakın da düzenli, adeta kitaplaşmış defter getirmişti.
***
Denizci kökenli dostumun, psikolojik bir tedaviden geçtiğini de bildiğim için, yüreğim cız etti ve eskilerde kalmış nasihatçı bir baba gibi konuşmak geldi içimden:
- Yahu, dedim; sen genç sayılacak bir yaşta, dipdiri denizci bir adamsın. Neden mesleğinle ilgili araştırmalarla; örneğin çeşitli keşifler yapmış kaptanların hayatıyla; denizleri, deniz adamlarını konu almış romanlarla uğraşmıyorsun da; bir çeşit peygamberliğe özeniyorsun. Unutma ki, bitmeyen bir meslek sevdası da; bir çeşit ibadettir, Tanrı'nın kullarına yararlı ufuklar açar...
***
Bahtsız dostum, ne dediğimi pek anlamadan, başını sallamakla yetindi. Bir yandan da dinlemek ister gibiydi beni.
Gücümün yettiğince, ballandıra ballandıra, Herman Melville ile ünlü romanı "Moby Dick"i anlatmaya çalıştım kendisine:
- Melville de, dedim, 19'uncu yüz yılda yaşamış Amerikalı bir denizciydi, tıpkı senin gibi. Deniz dünyalarıyla ilgili simgesel serüven romanları yazarak, unutulmayan kalemlerden biri oldu. Mutlaka bul oku, onun "Moby Dick"ini. Bir daha sefere Melville üstünde konuşalım.
***
Dostumun, içten içe sıkıldığını, kalkıp gideceğini düşünüyordum. Öyle olmadı. Boynu hafif yana eğilmiş dinliyordu.
Bendeniz de sürdürdüm anlatmayı:
- Denizlerle ilgili edebiyat, harika bir edebiyattır ve maalesef İslam ülkelerinde tomurcuklarına rastlanmayan bir edebiyattır. Yine Amerikalı bir yazar olan Ernest Hemingvay'in, gerçek bir şahyapıt olan "Yaşlı Adam ve Deniz" romanını okusan; Pierre Loti'nin "İzlanda Balıkçısı"nı...
***
Asıl mesleği denizcilik olan dostum, dalgın dalgın bana bakıyordu.
- Denizlerle ilgili şiirleri de bir bilsen... Sabahattin Eyüboğlu'nun başarılı çevirisiyle, Rimbaud'nun "Sarhoş Gemi" şiirini:
Denize bir kasırgayla açıldı gözlerim;
Ölüm kervanı dalgaları katım önüme;
Bir mantardan hafif, tam on gece hora teptim;
Bakmadın fenerlerin budala gözlerine.
***
Denizci dostumun içine düştüğü hasta dünyayı, keşke değiştirebilseydim azıcık. Kısa bir süre, değiştirir gibi olduğumu sanarak da avundum.
***
Kendisi, defterleri koltuğunun altında usulca gittikten sonra da; denizlerde ölmüşlerin anısına, Montpellier'de Sète kıyılarındaki içleri boş lahitlerden yapılmış denizci mezarlığını düşündüm ve Paul Valéry'nin o mezarlık için yazılmış "Denizci Mezarlığı" şiirini...
Arkasından da aklıma, Faruk Nafiz'in ilkokul çocuklarına ezberletilen "Deniz" şiiri geldi:
Deniz engin bir sudur, tuzlu yeşil dalgalı;
Bazen kıyılarını süsler beyaz bir yalı.
***
Şayet bizler de, denizciliğimiz ve deniz edebiyatımızla ün salmışlardan olsaydık; sanırız hem mızrakları zehirli politika çekişmeleri, bilinmedik belalara gebe kalmazdı; hem "onlar-biz" ayrımından kurtulurduk; hem de kaç yüz yıldır süre gelen "gelişmekte olmak"tan...
c.altan@prizma.net.tr
|
|
|


 | Taha AKYOL | | 'Devlet iktidarı' ve Çankaya MİLLİ Güvenlik Kurulu'nun özellikle eski hali... | |  | Çetin ALTAN | | 'Deniz engin bir sudur, tuzlu yeşil dalgalı' Cumhurbaşkanlığı seçimleri yaklaşırken, en it... | |  | Melih AŞIK | | Siyasi barometre! Dikkat ettiniz mi? İktidar yanlısı gazete ve ... | |  | Hasan CEMAL | | Erdoğan'la aklın yolu... Siyasal açıdan 2007'nin en önemli konusu malû... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Gömleğin içi Erdoğan'ın cumhurbaşkanlığı için hep "dışarıd... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | ODTÜ, Ankara ve gençlerin gündemi Genç Bakış, bu hafta ODTÜ'deydi. Gazetelerin ... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Sıcak parayı nasıl engelleyeceğiz? Tayland'da sıcak paraya konulan engellerin et... | |  | Metin MÜNİR | | TDK ve paranın dili Türk Dil Kurumu'nun (TDK) eline, Atatürk'ün m... | |  | Faik ÖZTRAK | | Hükümet enflasyon ve büyüme arasında sıkışıyor Bu yılın eylül ayında işsizlik oranı geçen yı... | |  | Hasan PULUR | | Avrupa ne derse desin diyebilmek TELEVİZYONLARDAKİ görüntüler herkesi etkiledi... | |  | Derya SAZAK | | Barışın dili Yaşar Kemal, Mehmet Uzun, Adalet Ağaoğlu, Ved... | |  | Meral TAMER | | Aranan belediye başkanı bulunmuştur! Hani bisikleti oyuncak olarak değil de, ulaşı... | |  | Ece TEMELKURAN | | Düşme hakkı Çok güldük bu hikâyeye biz. Hayattan hiç anla... | |  | Güngör URAS | | Sosyal güvenlik kurumları açığına 23.3 milyar YTL yatırımlara 10.2 milyar YTL Emekli Sandığı, SSK, Bağ-Kur açıklarını kapat... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Ucuz milliyetçilik tuzağına düşüyoruz... Son aylarda, hem de giderek artan biçimde, ül... | |
|
|