|
Evet, demokrasi yoktu ama...
"TÜRKİYE Cumhuriyeti demokrasiyle kurulmadı..."
Sanki "Demokrasiyle kuruldu!" diyen varmış gibi...
Aksine, "İyi ki kurulmadı!" diyenler var.
Ne demokrasisi?
Yani 1920'lerde Anadolu bozkırının ortasına iki sandık koyacağız, birinin üstüne "cumhuriyet" yazacağız, diğerinin üstüne de "şeriat veya hilafet" yazacağız, sonra "Ey ahali! Gel buraya oy at!" diyeceğiz.
Mümkün mü?
Serbest Fırka denemesi ortada, neredeyse kan gövdeyi götürecek...
***
KAÇ savaştan çıkan Anadolu perişan, yeni devlet kurulmuş, saltanat tarihe gönderilmiş, genç değil, çocuk olan cumhuriyet tehlikeye atılır mı?
Devrimi yapanlar, böyle riski göze alır mı?
Ya da siz olsanız, "cumhuriyet"e karşı değilseniz, buna razı olur musunuz?
***
EVET, 1950'ye kadar Türkiye'de çok partili demokrasi yoktu.
Bazıları "23 Nisan 1920"de açılan Meclis'i demokratik bulurlar.
Valilerin milletvekillerini seçip Ankara'ya gönderdiği Meclis ne kadar demokratikse, o kadar demokratik idi.
Şunu da unutmayalım ki, hiçbir devrim demokrasiyle yapılmaz, istisnalar da kuralı bozmaz.
***
EVET, 1950'ye kadar Türkiye Cumhuriyeti'nde çok partili demokrasi yoktu.
Yoktu ama, çok şey vardı...
O genç cumhuriyet "Milletler Cemiyeti"ne davet ediliyordu, kapıların önünde sürünmüyordu, bizi alın, diye yalvarmıyordu.
Balkan Paktı'nın kurucularındandı.
İkinci Cihan Savaşı'na girilmiyordu.
Hatay Fransızlardan geri alınıyordu.
Karabük Demir Çelik, şeker fabrikaları, dokuma ve çimento fabrikaları kuruluyordu. Osmanlı borçları ödeniyordu. Devlet Demiryolları anayurdu örüyordu. Karasularında kabotaj hakkı sağlanıyordu.
Başta Medeni Kanun, önemli kanunlar çıkarılıyordu.
Harf, kıyafet devrimi yapılıyor, kadın hakları tanınıyor, Köy Enstitüleri açılıyor, verem, sıtma, frengi, trahom gibi, Anadolu'yu perişan eden hastalıklarla ciddi mücadele ediliyor, hatta yok ediliyordu.
***
EVET, o yıllarda demokrasi yok, çok partili demokrasi yoktu, ama bunlar vardı.
Bunlarla birlikte yoksulluk da vardı, Jandarma dayağı da vardı, karaborsa da vardı, harp zenginleri de vardı, köylünün ayağında çarık, sırtında bin yamalı mintan vardı.
Bunları söyleyenleri hapse atan, sürüm sürüm süründüren "Komünistlik gerekirse, onu da biz getiririz" diyen bir yönetim ve yöneticiler vardı.
***
"CUMHURİYET demokrasiyle kurulmadı, tek parti devrinde de demokrasi yoktu" diyenler biraz insaflı olsalar günaha girmezler.
h.pulur@milliyet.com.tr
|
|