|
 |
|
|
Seçime dönük uygulamalar peş peşe geliyor
Dağıtım özelleştirmesinden sonra bölgesel tarife de rafa kalkıyor
"Şirketler zam yapar, halk bizden bilir" gerekçesiyle elektrikte ihale süreci başladığı halde dağıtım özelleştirmelerini durduracağını açıklayan hükümet, yine 'seçim yaklaşıyor' gerekçesiyle bölgesel tarife uygulamasından da vazgeçiyor
GÜLÇİN ÜSTÜN Ankara
Başbakan Erdoğan'ın, "Özelleştirirsek şirketler zam yapar, faturası bize çıkar" diyerek, sürpriz bir şekilde ihale süreci resmen devam eden elektrik dağıtım özelleştirmesini yapmayacaklarını açıklamasının ardından, 'bölgesel tarife' uygulaması da şimdilik rafa kalkıyor.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) elektrik tarifesinin bölgesel olmasını, yani her bölgenin kayıp-kaçak miktarını da göz önünde bulundurarak farklı elektrik tarifeleri uygulamasını planlamıştı.
Maliyete dayalı tarifeyi getirecek bu sistemde, kayıp-kaçağın yüksek olduğu bölgelerin maliyetinin tüm ülke tarifesini artırması engellenecekti. Ancak hükümet, EPDK'nın bu önerisini yaklaşan seçimleri de dikkate alarak uygun görmedi ve 2010'a kadar ulusal tarifeye devam kararı aldı.
Kaçağa 910 milyon YTL gidecek
Buna göre, önümüzdeki yıllarda da kayıp kaçağın yüksek olduğu illerin yarattığı maliyet farkı tüm Türkiye'nin elektrik tarifelerini etkileyecek. Yani kaçak elektrik oranı düşük olan bölgelerde yaşayanların ödedikleri faturalarla aynı zamanda kaçak oranın yüksek olduğu bölgelerin açığı karşılanacak.
Kaçak elektrik nedeniyle açığı olan bölgeler bu yıl toplam 910 milyon 933 bin 151 YTL tutarında destek alacak. Türkiye'nin en fazla kaçak elektrik kullanılan bölgesi olan Diyarbakır, Mardin, Batman ve Şırnak'ı kapsayan Dicle EDAŞ'ın 531.2 YTL'lik açığı diğer bölgelerce karşılanacak. Bu tutarın 231 milyon YTL'sini de İstanbul karşılayacak.
EPDK, elektrik dağıtım bölgeleri arasındaki maliyet farklılıkları nedeniyle oluşacak fiyat farklılıklarını önlemeyi amaçlayan fiyat eşitleme mekanizması çerçevesinde, dağıtım bölgelerine yapılacak destek tutarlarını hesapladı.
Söz konusu tutarlar Hazine, Enerji Bakanlığı, Türkiye Elektrik Taahhüt ve Ticaret AŞ (TETAŞ) ile dağıtım şirketlerine gönderildi. EPDK'nın bölgelerdeki kayıp-kaçak oranı doğrultusunda yaptığı hesaplamalarla belirlenen miktarlar, dağıtım şirketlerince yıl içerisinde TETAŞ'a aktarılacak. TETAŞ da biriken bu bedeli açığı olan bölgelere aktararak bölgeler arası dengelemeyi sağlayacak.
EPDK'nın hesaplamalarına göre, toplam destekleme tutarı 2007'de 910 milyon 933 bin 151 YTL, 2008'de 879 milyon 2 bin 405 YTL, 2009'da 874 milyon 186 bin, 2010'da 893 milyon 403 bin 251 YTL olacak.
En çok İstanbullu ödeyecek
Söz konusu illerin açığını kapatacak bölgelerin başında ise 2007'de yapacağı 231 milyon 53 bin 907 YTL'lik destek ödemesiyle Boğaziçi EDAŞ yer aldı.
İstanbul Avrupa yakasına elektrik dağıtımı yapan şirket, 2008'de 260 milyon YTL, 2009'da 293.5 milyon YTL, 2010'da 336.1 milyon YTL fazla ödeme gerçekleştirecek. Yüzde 10.4 ile kaçak elektrik oranının en düşük olduğu bölgelerden olan AYEDAŞ (İstanbul ili Anadolu yakası) 2007'de diğer bölgelere 129 milyon YTL, elektriğinin yüzde 7'si kaçak olan Gediz ise (İzmir, Manisa) 120.1 milyon YTL destek verecek. Bu bölgeleri, 79 milyon YTL'lik destekle Akdeniz EDAŞ (Antalya, Burdur, Isparta), Menderes EDAŞ (Aydın, Denizli, Muğla), Sakarya EDAŞ (Bolu, Sakarya, Düzce, Kocaeli), Trakya EDAŞ (Edirne, Kırklareli, Tekirdağ) izleyecek.
Kaçak şampiyonu Diyarbakır
Hesaplamlara göre, 2007'de en fazla desteğe ihtiyaç duyacak dağıtım bölgesi, en büyük il olarak Diyarbakır'ın da içinde yer aldığı Dicle bölgesi. Bu bölgede yüzde 64'lük kayıp-kaçak oranına sahip. Dicle EDAŞ'ın bölgesinde ayrıca Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Batman, Şırnak bulunuyor. Dicle bölgesi, 2007'de 513 milyon 177 bin 562 YTL, 2008'de 437 milyon 563 bin 29 YTL, 2009'da 376 milyon 295 bin 675 YTL, 2010'da 326 milyon 844 bin 620 YTL destek alacak. Dicle'yi 2007'de 132.1 milyon YTL'lik açıkla, kayıp-kaçak elektrik oranı yüzde 62 olan Vangölü EDAŞ (Bitlis, Hakkâri, Muş, Van) takip edecek. Satın aldığı elektriğin yüzde 31.7 kayıp-kaçak kapsamına giren Aras EDAŞ (Ağrı, Erzincan, Erzurum, Kars, Bayburt, Ardahan, Iğdır) 2007'de 96 milyon YTL, 2008'de 105.2 milyon YTL, 2009'da 114.7 bin YTL'lik destek alacak. Kaçak elektrik nedeniyle açığı artan bölgeler sırasıyla Fırat EDAŞ (Bingöl, Elazığ, Malatya, Tunceli), Çamlıbel (Sivas, Tokat, Yozgat), Meram (Kırşehir, Nevşehir, Niğde, Aksaray, Konya, Karaman) olacak.
En ucuz yakıt doğalgaz
Doğalgaz, en ucuz yakıt olma özelliğini koruyor. Doğal Gaz Dergisi'nden derlenen verilere göre 1 Aralık 2006 itibarıyla konutlarda saatte 1000 kilokalori (kcal) ısı için en ucuz doğalgazı kullanan şehirler, KDV dahil 0.0758 YTL birim fiyat ile Eskişehir ve Bursa oldu. Bu illeri 0.0796 YTL ile Ankara, 0.0806 YTL ile de İstanbul, 0.0823 YTL ile İzmit takip etti. Söz konusu illerde doğalgaz kullanımının ortalama verimliliği yüzde 93 olarak saptandı.
Elektrikle ısınma pahalı
1000 kcal ısı elde etmek için verimliliği yüzde 65 olan Sibirya kömürü 0.0879 YTL fiyatıyla ucuz yakıt sıralamasında dördüncü sırada yer aldı. Bunu yine yüzde 65 verim ile 0.0939 YTL ile yerli linyit kömürü (Soma-Kısrakdere), yüzde 80 verimle 0.1772 YTL ile İstanbul'da kullanılan ve kalorifer yakıtı olarak bilinen 4 numaralı fueloil izledi.
Elektrik 1000 kcal'de 0.1860 YTL fiyat ve yüzde 99 verimle doğalgaz ve kömürle kıyaslandığında, çok ucuz bir ısınma yolu olarak görünmüyor. 1000 kcal'lik ısı değeri için LPG-Propan dökme gaza 0.2542 YTL, İstanbul-Avrupa yakasında motorine 0.3008 YTL ödemek gerekiyor. Konutlarda en pahalı yakıtı, 0.3030 YTL LPG tüpü oluşturuyor.
| Konutlarda kullanılan yakıtların ucuzluk, yıllık fiyat artışı ve ortalama verimlilik karşılaştırması | | Yer ve yakıt | Maliyet (YTL/1000 Kcal) | Ortalama verim (%) | Yıllık fiyat artışı (%) | | Doğal gaz (Bursa-Eskişehir) | 0,0758 | 93 | 26 | | Doğal gaz (Ankara) | 0,0796 | 93 | 24 | | Doğal gaz (İstanbul) | 0,0806 | 93 | 25 | | Doğal gaz (İzmit) | 0,0823 | 93 | 25 | | İthal Sibirya Kömürü (İst.) | 0,0879 | 65 | 33 | | Yerli Linyit Kömürü (Mns) | 0,0939 | 65 | 9 | | Fuel Oil No:4 (İstanbul) | 0,1772 | 80 | 4 | | Elektrik (TEDAŞ) | 0,1860 | 99 | 0 | | LPG-propan Dökmegaz | 0,2542 | 92 | 22 | | Motorin | 0,3008 | 84 | 6 | | LPG 12kg-tüp (İstanbul) | 0,3030 | 90 | 14 | |
İran sözünde durmadı, gaz pazartesiye kaldı
ANKARA Milliyet
Türkiye'ye vermesi gereken günlük 28 milyon metreküplük doğalgazı iç tüketimi arttığı gerekçesiyle kesen İran, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler'e verdiği, "gaz akışı cumartesi (dün) başlayacak" sözünü tutmadı. Doğalgazın pazartesi akmaya başlaması beklenirken, BOTAŞ yetkilileri, günlük gaz tüketiminin karşılanmasında sıkıntı olmadığını bildirdiler.
BOTAŞ, doğalgazda İran'dan kaynaklanan açığın kapatılması için aldığı ilave önlemleri artırdı. Ege Gaz Terminali'ne 75 milyon metreküplük bir LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) gemisinin gelmesinin ardından gelecek hafta yeni bir LNG kargosunun beklendiği kaydedildi.
Marmara Ereğlisi ve Ege Gaz'dan LNG alımının yanı sıra Rusya'nın Mavi Akım ve Batı Hattı'ndan gaz çekişi artırıldı. Mavi Akım'dan dün itibarıyla günlük 29 milyon metreküp yerine 37 milyon metreküp, Batı Hattı'ndan da 42 milyon metreküp yerine 47 milyon metreküp doğalgaz alımı sağlandı.
BOTAŞ, kesintili sözleşme yapan sanayi müşterilerine dün de gaz vermedi. Böylece geçen cuma yaklaşık 105 milyon metreküplük, dün ise 90 milyon metreküplük doğalgaz tüketimi sorunsuz karşılandı.
BOTAŞ yetkilileri, kesintili sanayi müşterilerinin alternatif kaynaklara yöneldiğini, kesintisiz gaz alan sanayicilerin ise hafta sonu nedeniyle gaz tüketiminin düşmesine katkı sağladığını bildirdiler. Doğalgaz basıncının ve miktarının şu an için yeterli olduğunun altını çizen yetkililer, konutlarda kesintinin söz konusu olmadığını vurguladılar.
İran: Sorunun giderilmesi için çalışıyoruz
Yetkililer, İran gazının durumunda herhangi bir değişiklik olmadığını, İranlı yetkililerin Türkiye'ye sorunu gidermek için çalıştıklarını bildirdiğini ifade ettiler. İran'ın gaz kesintisine gerekçe olarak soğuk havaların yanı sıra kuyularında sel basmasından kaynaklanan hasarı da öne sürdüğü kaydedildi. Yetkililer, gazın az bir miktarda da olsa pazartesi gelmesini beklediklerini dile getirdiler. Güler, geçen hafta düzenlediği basın toplantısında, "İstediğimiz oranda olmasa da cumartesi günü İran gazı akmaya başlayacak" demişti.
Şahdeniz, şubata kaldı
Azeri gazının Gürcistan üzerinden Türkiye'ye taşınmasını amaçlayan Şahdeniz Projesi'nde sorun çıktı. Enerji Bakanı Hilmi Güler, projenin tamamlandığını, ancak Azerbaycan boru hattında sorun yaşandığını söyledi. BOTAŞ Genel Müdürü Hüseyin Saltuk Düzyol da görüşmelerin devam ettiğini belirtti. Düzyol, şubat ayı ortasında alımlara başlayabileceklerini kaydetti.
Türkiye'nin Azerbaycan'la 2007 yılında 3 milyar, 2008'de 5 milyar ve 2009'dan itibaren ise 6.6 milyar metreküplük gaz alım anlaşması yapıldı. Azerbaycan anlaşmayı iptal ederse, Türkiye'ye 70 milyon dolar ceza ödeyecek. Gaz alımı 2005'te başlayacaktı. Ancak proje gecikti. Azerbaycan'dan gelecek bin metreküp gazın fiyatı 120 dolar olarak belirlendi. Rusya'dan alınan bin metreküp gaz için ise yaklaşık 300 dolar ödeniyor. BOTAŞ, Rusya'nın kendi gazının fiyatının aşağı çekilmemesi için Türkiye'nin ucuz alımını engellemeye çalıştığı görüşünde.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
