|
 |
|
|
Petrolün aslan payı Batılı şirketlere
Irak'ta hazırlanan petrol yasa tasarısı, BP, Exxon ve Shell gibi Batılı dev şirketlere 30 yıl süreyle petrolü çıkarma ve ilk aşamada gelirin yüzde 75'ini alma hakkını veriyor
DIŞ HABERLER SERVİSİ
Dünyanın 3. büyük petrol rezervlerine sahip Irak'taki petrol sahaları 1972'deki millileştirmeden sonra ilk kez uluslararası dev petrol şirketlerine açılıyor.
Irak parlamentosuna birkaç gün içinde getirilmesi beklenen yeni bir petrol yasa tasarısı, aralarında İngiliz BP, Hollandalı Shell ve Amerikan Exxon gibi devlerin bulunduğu Batılı petrol şirketlerine Irak petrolünü çıkarıp satma hakkı verecek.
Martta yürürlükte
Muhabirlerinin yasa taslağını ele geçirdiğini duyuran İngiliz The Independent On Sunday gazetesine göre, en geç martta yürürlüğe girmesi planlanan yasayla, Batılı şirketler 30 yıl süreyle Irak'ta faaliyet gösterebilecek. ABD hükümetinin hazırlanmasına müdahil olduğu yasa taslağı, ilk aşamada Batılı şirketlere petrol gelirlerinin yüzde 75'ini elde etme imkânı tanıyacak. Bu, Irak petrol sanayiinin canlanması için Batılı şirketlerin yapacağı masraflar karşılanıncaya kadar bu düzeyde sürecek.
Sonraki aşamada Batılı şirketler kârın yüzde 20'sini alacak. Bu kâr payı da halen petrol sektöründe bu tip anlaşmalarda uygulanan oranın iki katı. Batılı şirketler, Irak'ta Ortadoğu'da hiç uygulanmayan "üretim ortaklığı anlaşması" yaparak faaliyet gösterecek. Dünyanın en büyük rezervlerine sahip Suudi Arabistan ve İran'da petrol endüstrisi devlet kontrolünde.
Petrol kârının büyük bölümünün Batılı dev şirketlerin kasalarına akacağını ve bundan aslan payını da ABD ve İngiltere'nin alacağını kaydeden gazete, "Bu durum Irak'a yapılan müdahalenin tek amacının ülkenin petrol kaynaklarını ele geçirmek olduğunu savunanların argümanlarını güçlendirecek" yorumunu yaptı. Bu durumda ekonomisinin yüzde 95'i petrole dayalı olan Irak'ın egemenliğinden söz edilemeyeceği belirtiliyor.
Independent On Sunday, ABD Başkanı Bush'un yardımcısı Dick Cheney'nin 1999'da henüz Halliburton petrol şirketi yöneticisiyken, "dünyanın 2010'a kadar günde 50 milyon varil ekstra petrole ihtiyacı olduğunu ve bunun da Ortadoğu'dan başka kaynağı olmadığını" belirttiğini hatırlattı. Gazete, İngiltere Başbakanı Tony Blair'in Irak'ın işgalinin petrolle ilgisi olmadığı şeklindeki sözlerinin ise boş çıktığını öne sürdü. Blair, açıklamalarında, Irak'ın petrol gelirlerine el koymak için işgal edilmediğini, bu gelirlerin Irak'ın yeniden inşası için BM gözetiminde kurulacak bir fona aktarılacağını belirtmişti.
Berham Salih açıklayacak
Gazete, Irak Petrol Komitesi Başkanı ve Başbakan Yardımcısı Kürt politikacı Berham Salih'in çok yakında yasa taslağını kamuoyuna açıklayacağını yazarken, Kürt bölgesel hükümeti sözcüsü Halid Salih'in "Yeni yasa Irak petrol endüstrisini yeniden şekillendirerek modern bir standarda oturtacak" şeklindeki sözlerini aktardı.
|
|
|

|