Adana'dan kalkan ve Irak'a giden Türk işçilerini taşıyan Antonov-26 tipi uçak, Bağdat'ta havaalanına 200 metre kala düştü. Kazada a32 kişinin öldüğü, 1 kişinin yaralı kurtulduğu ve 2 kişinin de kayıp olduğu belirtildi
YÜKSEL EKER, FATİH KARAÇALI, MUSTAFA ERCAN, MUSTAFA İNSAN, TOLUNAY DUMAN, OBEN KIRDÖK, BÜNYAMİN YIL, KÜBRA POLAT, SÜHEYLA GÖZDERELİLER, ERHAN ERDOĞAN, MİKAİL PELİT, TAYLAN YILDIRIM DHA, ADANA/ YALOVA AA
Adana Şakirpaşa Havalimanı'ndan Irak'a gitmek üzere kalkan "Antonov 26" tipi yolcu ve kargo uçağı, Bağdat'ın kuzeyindeki Beled Havaalanı'na iniş sırasında ikinci denemesinde sis nedeniyle düştü. Türkiye kazayı 6 saat sonra Adana Valisi Cahit Kıraç'ın açıklamalarından öğrenirken, kaç kişinin yaşamını yitirdiği konusunda da çelişkili açıklamalar geldi. 32 kişinin öldüğünü ve 1 kişinin yaralandığını, 2 kişinin de kayıp olduğunu bildiren Sivil Havacılık Genel Müdür Vekili Ali Arıduru, "Bilgi almakta zorlandık" dedi. ANKA'nın haberine göre ise Irak'taki teröristler uçağı kendilerinin düşürdüğünü iddia etti.
Düşen uçaktan kurtulduğu belirtilen bir Türk işçinin kimliği Bağdat'ta belirlenemedi. Bunun üzerine yaralının fotoğrafı e-postayla Adana Valiliği'ne gönderildi ve kimliğinin belirlenmesine çalışıldı.
İlk denemede pas geçti
Şakirpaşa Havalimanı'ndan dün 06.10'da 29'u Türk, biri ABD'li 30 yolcusu ve beş mürettebatla havalanan ve 1 ton 280 kilogram yük taşıyan "kombi" tipi uçak, Bağdat'ın 80 kilometre kuzeydoğusunda bulunan Beled kentindeki Çokuluslu Güç Karargâhı'nın askeri havalimanına inişe geçti.
Yoğun sis nedeniyle pisti ilk denemede pas geçen pilot, TSİ 09.00 sıralarında ikinci kez iniş için alçaldı, ancak piste 200 metre uzaklıkta yere çakıldı. Uçağın iniş sırasında bir beton elektrik direğine de çarptığı ifade edildi.
Kaza haberi Adana'da öğleden sonra duyuldu. Şakirpaşa Havalimanı, uçağın iniş bilgisini alamayınca Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ve Dışişleri Bakanlığı'na bildirdi.
Adana Valisi Cahit Kıraç da 15.00 sıralarında Moldova'nın Aeriantur-M Havayolları'na ait 9003 sefer sayılı uçağın kaybolduğunu, düşmüş olabileceğini duyurdu.
Dışişleri acil bilgi istedi
Dışişleri de Irak'taki ABD Büyükelçiliği'nden uçağın akıbeti konusunda acil bilgi istedi. ABD Büyükelçiliği, uçağın düştüğünü, enkaz kaldırma çalışmalarına başlandığını bildirdikten sonra yerel birimlerden aldığı bilgileri Türkiye'ye iletti. Dışişleri daha sonra uçağın olumsuz hava koşulları nedeniyle Beled kenti yakınlarında düştüğünü açıkladı. Adana Valiliği de yolcu ve mürettebat listesini açıklayarak kriz masası oluşturdu.
Uçakta ilk olarak 30 kişinin öldüğü bildirildi, ancak akşam geç saatlere kadar çelişkili bilgiler geldi. Dışişleri kaynakları ölü sayısının 31'e ulaştığını bildirirken, Sivil Havacılık Genel Müdür Vekili Ali Arıduru da Dışişleri ve Türk Büyükelçiliği'nden 32 kişinin öldüğü, 1 kişinin yaralandığı, 2 kişinin de kayıp olduğuna dair bilgiler geldiğini ancak bu bilgilerin tam olarak teyit edilemediğini söyledi.
1 Türk kurtuldu
Bağdat Büyükelçiliği ve Iraklı yetkililer, haber ajanslarına 21.00 sıralarında düşen açıklamalarında da kazada 34 kişinin öldüğünü, 1 Türkün de yaralı olarak kurtulduğunu bildirdi. AFP'nin Bağdat'taki Türk Büyükelçiliği'ne dayanarak verdiği haberde de kazada 28'i Türk 34 kişinin öldüğü, 1 kişinin ağır yaralı olarak kurtulduğu kaydedildi.
'Bilgi almakta zorlandık'
Arıduru, Milliyet'e yaptığı açıklamada resmi açıklamanın geç yapılmasının Irak'tan bilgi almakta zorlanmalarından kaynaklandığını söyledi. Irak'ta sivil havacılık otoritesi olmadığını anımsatan Arıduru, "Uçağın askeri alanda düşmüş olması da bilgi almamızı güçleştirdi. Irak Havayolları ile büyükelçilik aracılığıyla verilere ulaştık. Çok hassas bir konu olduğu için elde ettiğimiz tüm bilgileri 5-6 ayrı kaynaktan teyit ettirdik" diye konuştu.
Kurtarma çalışmalarının bölgedeki ABD'liler tarafından yürütüldüğünü kaydeden Arıduru, terör şüphesi bulunup bulunmadığına ilişkin bir soruya, "Şu ana kadar bunu doğrulayan hiçbir şey yok" yanıtını verdi. Bağdat kaynaklı haberlerde de uçağın teknik arızadan düştüğü ya da bir saldırı sonucu düşürüldüğü konusunda net bir bilgi olmadığı kaydedildi.
Teröristler: Biz düşürdük
ANKA'nın haberine göre, kendilerini Iraklı İslam Ordusu diye adlandıran bir terörist grup Bağdat'ta dün bildiri dağıtarak uçağı füzeyle vurup düşürdüklerini öne sürdü. ABD Büyükelçiliği yetkilileri olayı doğrulayamadıklarını söylerken, Dışişleri Bakanlığı yetkilileri de kendilerine henüz bu yönde bir bilgi ulaşmadığını söyledi.
Ancak yetkililer Irak'ta bazı grupların, bu tip kazaları propaganda amaçlı olarak eylem yapılmış gibi üstlendiklerine dikkat çekti.
'Uçuş emniyeti için tüm denetimler yapıldı'
Sivil Havacılık Genel Müdür Vekili Ali Arıduru, uçağın Adana'daki fiziki koşulların uygun olmaması nedeniyle Gaziantep'te konakladığını, sabah Adana'ya geldiğini ve uçuş emniyetinden taviz vermeden tüm denetimlerin yapıldığını ancak olumsuz bir netice elde edilmediğini kaydetti. Genel müdürlüğün araştırma yapmak üzere Irak'a 3 kişilik uzman bir ekip gönderildiğini belirten Arıduru, yaralı ve cenazeleri almak için de Moldova tescilli İluşin-18 tipi bir yolcu uçağının Bağdat'a gittiğini söyledi. Arıduru, büyük ihtimalle olumsuz hava koşulları nedeniyle düştüğü belirtilen uçakta Serka ve Kulak İnşaat olmak üzere 2 şirkette çalışan yolcular bulunduğunu da kaydetti. Ancak Serka'dan yapılan açıklamada, uçaktaki Türk işçilerle herhangi bir bağlantılarının olmadığı bildirildi.
Amerika inişe izin vermedi iddiası
Akşam saatlerinde Ankara'da Amerikan güçlerinin, Bağdat'ta Amerikan uçaklarının yoğun uçuşu ve saldırıları nedeniyle ikmal yaptıkları ve kargo uçağının havalimanına inişine izni vermedikleri iddiası tartışma konusu oldu. Habertürk'e de yansıyan söz konusu iddiayı değerlendiren SHGM yetkilileri kendilerinin de benzer duyumlar aldığını ancak teyit ettiremediklerini söyledi. Yetkililer, "Kargo uçağı 2 yıldır aynı havaalanına iniyor. Bu iddiaların doğru olup olmadığı karakutu incelendikten sonra netleşecek" diye konuştu.
Görüş 200 metreydi
Kazanın olduğu saatlerde havaalanında görüş mesafesinin sis yüzünden 2 bin 400 metreden 200 metreye kadar düştüğü, uçağın bu şartlarda alana inmesinin mucize olduğu ifade edildi
Antonov-26 tipi yolcu uçağının hızla bastıran yoğun sis nedeniyle düştüğü tahmin edilirken kalkış öncesinde alınan hava raporları da kazanın olduğu saatlerde Beled yakınlarındaki havaalanında görüş mesafesinin 2 bin 400 metreden hızla 200 metreye kadar düştüğünü ortaya koydu.
Uzmanlar, görüşün sıfıra yakın olduğu bu seviyede sivil uçaklarların üçüncü kategori (CAT 3) şartlarında yaklaşma yapması gerektiğine dikkat çekti.
Türkiye'de de inemez
CAT 3 şartlarında iniş yapabilmek için havalimanı ve uçak sistemlerinin yeterli hassasiyete sahip, pilotların da bu konuda eğitimli olması gerektiğine dikkat çeken uzmanlar, Türkiye'de de CAT 3 özelliklere sahip havalimanı bulunmadığını ve Türk havalimanlarının kategori 2 özelliklere sahip olduğunu kaydetti.
Antalya'daki olay
Sibirya'nın Tümen Kenti'ndeki AviaTrans'a ait 23 yaşındaki AN-26 tipi kargo uçağı da, Mısır'ın Burgada Havalimanı'ndan 19 yolcu ve 9 mürettabatı ile birlikte Antalya'ya gitmek üzere havalanmış, 9 Kasım 2002'de 19.30 sıralarında Antalya Havalimanı'na inişe geçtiği sırada irtifa kaybedip düşmüştü. Lojmanları sıyıran uçaktaki 8 kişi yara almadan kurtulurken, 20 yolcu hafif yaralanmıştı.
Irak'a gitmek mucize
Uçakta bulunan ve yaşamını kaybeden inşaat firması işçilerinden Halil Kılıç'ın (48) kardeşi Bayram Kılıç (41) da, "Bayram nedeniyle birlikte izin alarak 28 Aralık 2006'da yurda döndük. Ben de aynı uçakla gidecektim, ancak iznim bitmeyince kaldım" dedi. Irak'ta saldırı korkusu yaşamadıklarını, ancak gidiş-gelişlerde oldukça endişeli olduklarını belirten Kılıç, "Ağabeyim bu firmayla ilk yolculuğunu yapıyor. Daha önce iki kez gitmişti. Her seferinde bizi hurda uçaklarla taşıyorlar. Irak'a gidip-gelmemiz mucize. Rezillik içinde gidip dönüyoruz" diye konuştu.
'Aceleyle gittik'
Ağabeyinin en büyük oğlu Saygın'ı da (24) götürmek istediğini belirten Kılıç, ancak işlemler tamamlanamayınca vazgeçtiklerini söyledi. Kılıç'ı otomobiliyle havalimanına bırakan Habib Koç da, "Heyecanlıydı. 'Çocuklarımın rızkı için gitmek zorundayım' diyerek helalleştik" diye konuştu.
Eski teknolojiye sahip uçak artık üretilmiyor
Rus Antonov şirketi tarafından "An-24" modelinden geliştirilen "An-26" uçakları, ağırlıklı olarak kargo taşınmasında kullanılıyor. 1960 ve 1970'lerin teknolojisine sahip olan uçak artık imal edilmiyor. Sivil uçuşların yanı sıra askeri amaçlı da kullanılan An-26'ların yerine yeni nesil An-32 uçakları imal ediliyor. NTV'de açıklamalarda bulunan bir işadamı da AN-26 tipi uçakla kendisinin de Irak'a gittiğini, bazı koltuklarında kemer bulunmayan uçakta, yolcuların sigara bile içtiğini söyledi.
Yolcular: ABD'li Paul Kenton Johnson (45), Türk yolcular: Ersud Lal (29), Emrah Özkartal (24), Mehmet Gültekin (49), Mehmet Yıldız (41), Halil Kılıç (49), Süleyman Özkartal (57), Durdu Mehmet Kayış (55), Bekir Yıldız (44), Nadir Tansu Apaydın (46), Rüstem Tarhan (55), Ramazan Altıkulaç (42), Tahsin Aykırı (54), Aziz Gelinci (56), Mehmet Dilki (37), Abdulkadir Akyüz (31), Nail Karaca (32), Özcan Özkan (28), Hamdi Şahin (35), Ali Nihat Özbingül (26), Abdullah Albayrak (48), Serkan Geyik (29), Hüseyin Şahin (46), Ahmed Sığındı (42), Ahmet Gezer (66), Olcay Geyik (23), İsmail Kulak (44), Sabahattin Kesten (55), Fırat Demir (39), Bülent Durucan (50).
Sezer başsağlığı mesajı yayımladı
Kaza nedeniyle Cumhurbaşkanı Sezer ve siyasiler başsağlığı mesajı yayımladılar.
Cumhurbaşkanı Sezer: "Kazayı büyük üzüntüyle öğrendim. Yaşamını yitirenlere Tanrı'dan rahmet, ailelerine ve ulusumuza başsağlığı diliyor, yaralılara da geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum."
TBMM Başkanı Arınç: "Feci kaza, tüm Türkiye'yi yasa boğmuştur. Hayatını kaybeden işçilerimize Allah'tan rahmet, yaralılara acil şifalar diliyorum.
Başbakan Erdoğan: "Kazada hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet, ailelerine başsağlığı, yaralılara acil şifalar dilerim. Milletimizin başı sağ olsun."
CHP lideri Baykal: "Hayatlarını kaybeden vatandaşlarımıza rahmet, yakınlarına sabır ve başsağlığı, kazada hayatını kaybeden yabancı uyrukluların yakınlarına da içtenlikle üzüntülerimi iletir, yaralılara acil şifalar dilerim."
Rus uçaklarının karıştığı kazalar
3 Temmuz 2001: Rus Tupolev-154 tipi uçak Sibirya'nın Irkutsk kenti yakınlarında 136 yolcusu ve 9 kişilik mürettebatı ile düştü. Kazadan kurtulan olmadı.
4 Ekim 2001: İsrail'den havalanan Rus Tupolev-154 tipi uçak, tatbikat sırasında fırlatılan Ukrayna füzesinin isabet etmesi sonucu Karadeniz'de düştü, 78 kişiden kurtulan olmadı.
12 Şubat 2002: İran Havayolları'na ait Tupolev-154 tipi uçak, İran'ın batısındaki dağlık kesime düştü. 119 yolcu ve mürettebat öldü.
1 Temmuz 2002: Rus çocuklarını tatil için İspanya'ya götüren Başkır Havayollarına ait Tupolev 154 yolcu uçağının, Almanya yakınlarında bir Alman Boeing 757 kargo uçağıyla çarpışması sonucu 52'si çocuk 71 kişi öldü.
Uçak havada alanı beklemiş
THY'nin 3 Ocak'ta 100'ü aşkın yolcusuyla İstanbul'dan havalanan uçağı 08.20 sularında geldiği Erzurum semalarında Hava Meydanı'na inmek için kuleyle bağlantıya geçti. Kuleden yanıt alınamayınca bir süre uçuşunu sürdüren kaptan pilot, 08.40'ta Erzurum Hava Meydan Kulesi ile bağlantı kurmayı başararak, inişi gerçekleştirebildi. Yaklaşık 20 dakika Erzurum semalarında turlayarak uçuşunu sürdürmek zorunda kalan uçağın yolcularının da gecikmeli iniş nedeniyle bir süre panik yaşadıkları öğrenildi.
Erzurum Hava Meydan Müdürü Hamit Anıl, THY'nin uçuş hakkında bilgi vermediği için meydanın zamanından önce açılmadığı iddiasında bulundu.