|
 |
|
|
Tekstil sadece pamuk değil
Tekstilde son yirmi yıldır oldukça dinamik bir ekonomik performans sergileniyor. Ama, tekstil deyince aklımıza sadece pamuklu dokuma ya da örme sanayi geliyor. Oysa bir de yünlü tekstil var. Bu kesimin de sorunları diğerlerinden ayrışıyor.
Ülkemizde yünlü dokuma ihracatı yılda 200 milyon doları bulmuyor. Oysa pamuklu 1,2 milyar doları buluyor. Yani en az 6 kat. Sentetik lifler ise yılda 1,8 milyar dolarlık bir ihracat hacmi yakalarken, örme yılda 7 milyar dolardan fazla ihracat yapıyor. Kısacası yünlü tekstilde Türkiye gerilerde.
Ancak yünlü tekstil ile ilgili iki noktanın altını çizmek gerekiyor. Birincisi, bu kesim daha çok gelişmiş ülkelerde ileri. İkincisi de bu kesimde katma değer daha yüksek. Yani Türkiye için bu kesim çok anlamlı.
| | İHRACAT (bin $) | 1996 | 2000 | 2005 | % değ. | | İpek | 898 | 2.003 | 4.557 | 408 | | Yün iplik ve dokumaları | 84.160 | 114.838 | 180.133 | 114 | | Pamuk, pamuk ipliği ve pamuklu men. | 643.824 | 712.532 | 1.176.018 | 83 | | Bitkisel lifler, kâğıt ipeği | 9.959 | 6.513 | 25.078 | 152 | | Suni ve sentetik lifler | 290.266 | 490.065 | 892.451 | 207 | | Sentetik ve suni devamsız lifler | 590.944 | 607.776 | 957.524 | 62 | | Vatka, keçe, özel iplik, sicim vb. | 60.249 | 33.807 | 178.491 | 196 | | Halılar ve yer kaplamaları | 307.218 | 295.397 | 667.939 | 117 | | Özel dokunmuş mensucat | 140.966 | 232.059 | 548.976 | 289 | | Emdirilmiş, sıvanmış, kaplanmış men. | 100.224 | 133.115 | 260.613 | 160 | | Örme eşya | 123.506 | 212.221 | 568.854 | 361 | | Örme giyim eşyası ve aksesuvarları | 3.568.870 | 3.728.650 | 6.585.782 | 85 | | Örülmemiş giyim eşyası ve aksesuv. | 2.154.307 | 2.506.402 | 4.854.556 | 125 | | Mensucattan mamul diğer eşya | 621.091 | 1.021.265 | 1.966.399 | 217 | | TOPLAM | 8.696.484 | 10.101.641 | 18.867.376 | 117 | |
Pamuklu dokuma tarıma bağlı olan bir kesim. Fakat fiyatlar yurtdışına bağlı. Bu da pamuk üretimini çok oynak hale getiriyor. Oysa yün hayvancılığa, özellikle de koyun yetiştiriciliğine bağlı. Bu tür hayvancılık yavaşladı mı da sektörün sürekli ve hızlı büyümesi zorlaşıyor.
Dünyada yün talebi yılda 1,2-1,3 milyar kilo kadar. Ancak bu talep her yıl karşılanamıyor ve fiyatlar yükseliyor. Avrupa dünya yününün yüzde 25'ini, ABD yüzde 16'sını ve Çin de yüzde 19'unu tüketiyor. Üstelik yün üretimi dünyada hızla büyüyor denemez. Bazı kıtalarda durgunluk gösterirken, bazılarında koyun sayısı düştüğünden üretim azalıyor.
| | Koyun sayısı | Yün üretimi | Değişim | | Arjantin | 18 m. | 74 m. Kg. | + | | Avustralya | 106 m. | 465 m. Kg. | + | | Çin | 176 m. | 380 m. Kg. | + | | Y. Zelanda | 41 m. | 227 m. Kg. | + | | G. Afrika | 15 m. | 46 m. Kg. | - | | Uruguay | 11 m. | 45 m. Kg. | - | | İngiltere | 24 m. | 44 m. Kg. | - | | ABD | 6 m. | 18 m. Kg. | - | | Türkiye | 25 m. | 46 m. Kg. | - | |
Üstteki tabloda görüldüğü gibi, dünyanın büyük yün üreticileri aynı zamanda büyük çaplı koyun yetiştiricileri. Bu ülkelerde yün üretimi sürekli artıyor. Küçükler ise küçükbaş hayvancılıkta geriye gittiklerinden yün üretiminde de geriye düşüyorlar.
Ancak, koyun sayısı ile yün üretimi arasında bire bir ilişki kurmak da tam olarak doğru değil. Örneğin Arjantin büyükbaş hayvancılıkta güçlü bir ülke olsa da koyun sayısı Türkiye'ye göre yüzde 50 daha az. Ama yün üretimi Türkiye'den yüzde 50 daha fazla. Türkiye'de yün üretimine ilişkin çıkarmamız gereken sonuçlar şunlar:
Koyun sayısı sürekli azalıyor. Mevcut koyun stokundan yeterince yün üretilmiyor. Tiftik keçisi sayısı 2000 yılından (375 bin) bu yana 150 bin azaldı. Tiftik yünü (angora) üretimi de yüzde 50 azaldı. Üstelik bu değerli yün çeşidi bize özgü. Toplam yün üretimi içinde merinos ise sadece yüzde 3'lük bir paya sahip. Yani o konuda da gerideyiz.
Özetle, Türkiye'nin dünya yün sektörü içinde önemli bir yeri olmadığı, ne miktar, ne cins, ne de etkinlik bakımından hiçbir çaba göstermediği gözleniyor.
hgunes@milliyet.com.tr
|
|
|


 | Taha AKYOL | | Azınlık kararı LOZAN Antlaşması'nın azınlıklara ilişkin hükü... | |  | Çetin ALTAN | | Kızlar, kadınlar, anneler... 6.5 milyarlık dünya nüfusunun yarısından bira... | |  | Melih AŞIK | | Türk - İş çalımı! Türk - İş Genel Başkanı Salih Kılıç, 2006 yıl... | |  | Fikret BİLA | | Talat: Komutan uzakta, ben her gün buradayım KKTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, Lokmacı ... | |  | Hasan CEMAL | | Lokmacı'nın ardındaki gerçek! Sonunda KKTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat'ı... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Mustafa Kemal gizli serviste... MİT Müsteşarı Emre Taner'in yaptığı açıklama ... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Doğu Karadeniz Üniversitesi Başlığı okuyunca haydaaaa, şimdi bu üniversit... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Tekstil sadece pamuk değil Tekstilde son yirmi yıldır oldukça dinamik bi... | |  | Nail GÜRELİ | | Hakça bir düzen, ama nasıl? Tepkisiz toplumuz. Hak aramasını bilmiyoruz. ... | |  | Sami KOHEN | | Bombalama "hakkı"... HERHANGİ bir devletin "terörle mücadele" gere... | |  | Metin MÜNİR | | Talat, zıtlaşma yerine konsensüs aramalı (2) Lokmacı barikatındaki köprünün kaldırılmasına... | |  | Hasan PULUR | | MİT Müsteşarı ne dedi, niye dedi, niçin dedi? MİT Müsteşarı Sayın Emre Taner'in açıkladığı ... | |  | Meral TAMER | | STK'lar toplumu siyasetten uzak tutuyor Önümde Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'ni... | |  | Ece TEMELKURAN | | Bir günlüğüne gazeteniz olsa... Kâğıdın kıymetini en çok hapishanelerden gönd... | |  | Osman ULAGAY | | Deniz Gökçe dostuma teşekkür ve cevap Deniz Gökçe, 7 ve 8 Ocak'ta bu köşede yer ala... | |  | Güngör URAS | | İhracat artıyor, ithalat daha hızlı... 2006 yılının ilk 10 ayında ihracatımız geçen ... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Üst geçit kavgası, hepimize yara aldırdı Üst geçit kavgası şimdilik noktalanmış gibi g... | |
|
|