|
 |
|
|
Felaket senaryosu
ABD Dışişleri Bakanı Rice, Amerikan ordusunun Irak'tan erken çekilmesi halinde, bölgede Türkiye'yi de içine çekecek bir kaos ortamının doğabileceğini söyledi
Yasemin Çongar
Bush yönetimi, Irak'ta nispi bir güvenlik ve istikrar ortamı ile kendi ayakları üzerinde durabilecek bir merkezi hükümet sağlanmadan ABD askerlerinin buradan çekilmesi halinde, Irak'ın bölüneceğine ve Türkiye dahil bölge ülkelerinin duruma müdahale edeceğine inanıyor.
Başkan Bush'un açıkladığı yeni Irak planı, Kongre'de sert eleştirilerle karşılaşınca, planı savunan yetkililer de, "Irak'ta başarısızlığın gündeme getireceği felaket senaryosunu" ortaya döktüler.
Kongre'de sunum yapan Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice ile Savunma Bakanı Robert Gates, Irak'ta başarısızlığın faturasını şöyle aktardılar:
1. IRAK BÖLÜNÜR: Rice, Temsilciler Meclisi Uluslararası İlişkiler Komitesi'nde konuşurken, Irak'ın toprak bütünlüğünü korumayı başından itibaren hedef seçmelerini, "Türkiye ile Iraklı Kürtler, İran ile Güney Irak'taki Şiiler ve Iraklı Sünniler ile bölgedeki Sünni devletler arasındaki dinamikleri" öngörmeleriyle açıkladı. Rice, Irak'ta başarısızlık halinde, ülkenin dağılacağını ve bu dinamiklerin bir bir devreye gireceğini ima etti.
2. KÜRTLER AYRILIR: Rice, Kürtlerin, dağılmakta olan bir ülkenin parçası olmaktansa ayrılmayı tercih edeceklerini ve bunun da Türkiye ile Iraklı Kürtler arasında sorun yaratacağını belirtti. Kürtlerin, birleşik Irak'ın parçası olma eğilimini "cesur karar" diye nitelendiren Rice, Irak kaosa gömülünce, Kürtlerin de "bu cesur kararı değiştirmek zorunda kalacaklarını" söyledi. Rice, "Onlar farklı karar vermek zorunda kalacaklar ve Türkiye ile sorun çıkacak. İstediğiniz Irak bu mu?" diye sordu. Temsilciler Meclisi Silahlı Kuvvetler Komitesi'nde konuşan Gates de Irak dağılırken devreye girmek isteyecek ülkeler arasında Türkiye'yi de saydı.
3. İRAN'IN NÜFUZU ARTAR: Rice ve Gates, Irak'ta başarısızlık halinde, İran'ın Güney Irak ve Bağdat'taki nüfuzunun artacağını vurguladılar. Rice, İran'ın Irak'taki mevcut nüfuzunu kırmaya çalıştıklarını belirtirken, "Irak'ta başarısız olursak, İran bütün bölgede artan bir nüfuza erişir" dedi.
4. SÜNNİLERLE ŞİİLER ÇATIŞIR: İran'ın nüfuzunun Ortadoğu'da Şii-Sünni bölünmesini pekiştireceğine de işaret eden Rice, Irak'taki mezhepler arası çatışmanın bütün bölgeye yayılabileceğini, hatta İran ile Sünni Arap ülkeleri arasında çatışma olabileceğini ima etti.
5. ETNİK TEMİZLİK OLUR: Gates, Irak'ta başarısızlık halinde İranlıların yanı sıra Türkiye, Suriye ve Sünni devletlerin de işe karışacağını belirttikten sonra, Irak'ta çeşitli etnik gruplar arasında etnik temizlik baş gösterebileceği uyarısında bulundu.
Ana hatlarıyla yeni Irak planı
ABD Başkanı George W. Bush'un açıkladığı yeni Irak planı, Beyaz Saray tarafından hazırlanan "Irak'ta İleriye Doğru Yeni Yol" başlıklı bir belgede ayrıntılandırıldı. "Irak'ta başarısız olunursa, terörizme karşı savaş kazanılamaz" görüşünü kayda geçirerek, yeni planın ana unsurlarını 4 ayrı başlık altında aktaran belge özetle şöyle:
1.GÜVENLİK ÖNLEMLERİ
Iraklılar, Bağdat'ın denetimini yeniden ele geçirmek için koalisyonla işbirliği yapmalı ve kente ek kuvvet göndermeli.Iraklılar, milislerin dağıtılmasına yönelik plan yapmalı ve bunu finanse etmeli.Koalisyon, takviye askeri ve sivil güçlerle halkın güvenliğini sağlamalı. Koalisyon, El Anbar'da (Ramadi) El Kaide karşıtı aşiretleri daha çok desteklemeli. Koalisyon, ölüm mangalarına karşı daha kararlı eylem yapmalı.
2. SİYASİ ÖNLEMLER
Irak hükümeti, Petrol Yasası, Baasçıların bir bölümümünün toplumsal hayata dönüşüne ilişkin yasa ve yerel seçimler konusunda söz verdiği uzlaşma girişimlerini yapmalı.Irak hükümeti, bütün aşırılık yanlılarını yakalayabilmesi için koalisyona yetki vermeli.Koalisyon, Şiiler, Sünniler ve Kürtlerle stratejik ortaklıklar kurmalı ve sürdürmeli.
3. İKTİSADİ ÖNLEMLER
Iraklılar, temel hizmetleri ve iktisadi kaynakları bütün bölge ve gruplara sağlamalı.Petrol Yasası yürürlüğe girmeli.
4. BÖLGESEL ÖNLEMLER
Iraklılar, Arap devletlerini sürece katmalı.Iraklılar, bölgesel bir forumla çevre ülkelerden destek almalı.Iraklılar, PKK'ya karşı çabaları artırmalı.Koalisyon, İran ve Suriye'nin Irak'taki nüfuzuna karşı çabalarını yoğunlaştırmalı.Koalisyon, bölgedeki ortaklarla savunma bağlarını güçlendirmeli. Koalisyon, Irak ve Türkiye arasındaki ilişkilerin yürütülmesine yardımcı olmayı sürdürmeli.
|
|
|

|