|
 |
|
|
Marker'da erteleme yok sorumluluk tartışılıyor
Ulusal marker toplantısından akaryakıt dağıtıcılarının beklediği "altı ay deneme süresi" kararı çıkmadı. Sektörün "Sorumluluğu paylaşalım" çağrısına EPDK Başkanı Yusuf Günay'dan olumsuz yanıt geldi
Ünsal Ereke
Kaçağı önlemek için akaryakıta eklenen ulusal marker (işaret) dün konunun bütün taraflarını TÜBİTAK'ın Gebze yerleşkesinde buluşturdu. Toplantıya Enerji Piyasası ve Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Yusuf Günay, TÜBİTAK Başkan Vekili Prof. Nüket Yetiş, Tüpraş Genel Müdürü Yavuz Erkut ile akaryakıt dağıtım şirketlerinin temsilcileri katıldı.
Edinilen bilgilere göre akaryakıt dağıtım şirketlerinin, "Ulusal marker'a altı ay deneme süresi verilsin" beklentisiyle girdikleri toplantıdan bu yönde bir karar çıkmadı. Dağıtıcıların bir hafta boyunca marker konusunda saha uygulaması yapması, bir hafta sonra yine tüm kesimlerin katılacağı yeni bir toplantıyla deneyimlerin değerlendirilmesi kararlaştırıldı.
Ulusal markerin 2007 yılına damgasını vuracak, son yılların en önemli uygulaması olduğunu vurgulayan Günay, bu uygulamanın 1 Ocak'ta başlamış olmasının da sektörün aleyhine değil lehine olduğunu söyledi. Günay, şirketlerin mevzuata uydukları sürece bir sorunla karşılaşmalarının mümkün olmadığını söyledi. Günay, saha uygulamalarını gördükten sonra da denetimlere başlanacağını bildirdi.
'EPDK taşımayacak'
Toplantıya damgasını vuran bir diğer konuysa sorumluluk tartışması oldu. Sektör temsilcileri daha önce marker'ın kaybolması durumunda ağır cezalarla karşı karşıya kalacaklarını ancak EPDK kendilerine sözlü vaatlerde bulunduğu için içlerinin rahat olduğunu söylemişlerdi. Sektör, marker'ın sorumluluğunu EPDK ile paylaşmak istediğini açıklamıştı.
Günay ise dünkü toplantıda bu çağrıya net bir şekilde "Hayır" dedi. Kanunun, ulusal marker'ın temini konusunda EPDK'ya yetki verdiğini hatırlatan Günay, bundan sonraki aşamalarda da tüm yükümlülüğün lisans sahibi şirketlerde olduğunu kaydetti. Günay, şunları söyledi:
"Bu taşın altında herkesin eli var. Sorumluluk paylaşımından kastedilen kurumun ya da bir kamu otoritesinin markeri enjekte edileceği yerlere kadar taşması ise bu olmayacaktır. Bu konuda sorumluluk rafineri ve dağıtım şirketlerine aittir."
Olağanüstü güvenlik önlemleriyle taşınıyor
TÜBİTAK'ta hazırlanan ulusal marker, daha sonra firmalara teslim edilmek üzere 30 litrelik tüplere dolduruluyor.Hangi firmaya verileceği üzerindeki bantlarla belli olan tüpler TÜBİTAK'taki üretim yerinden çekiceklerle dağıtım şirketlerine ait zırhlı araçlara yükleniyor.Tüpler araçta korumalı diziliyor. Çarpıp dökülmelere karşı aralarına hava yastıkları konulup teker teker şişiriliyor.Operasyonu dağıtım şiketlerinin temsilcileri ile onların belirledikleri güvenlik görevlileri yürütüyor.Araçlar güzergâh boyunca merkezi bilgisayar sistemi ile (GPS) takip ediliyor.Üzerleri naylon örtüyle kaplanan tüpler, para taşıma araçlarının benzerleri ile kilitli olarak yola çıkıyor. Yolda açılmaları mümkün değil, ancak merkezde açılabiliyorlar.Ulusal marker olağanüstü güvenlik önlemleriyle taşınıyor. Firmalar uzman ekipler kurdu. Bir firma için taşımayı daha önce elmas taşımacılığı yapan ekiple gerçekleştiriyor.
235 araçla denetim olacak, fişi atmayın
TÜBİTAK'ın formulünü oluşturduğu marker, merkezden çıktığı anda dağıtım şirketlerinin sorumluluğuna giriyor.Şirketler, akaryakıta piyasaya girmeden önce marker'ı enjekte ediyorlar.Dağıtım şirketi kaybeder, çaldırır veya dökerse, marker'ı katacağı ürünün miktarına denk gelen vergi kadar ceza ödeyecek. Marker kullanmadığı tespit edilen dağıtım şirketlerinin yöneticilerine 2 ile 5 yıl arasında hapis cezası veriliyor.EPDK, istediği her noktada 235 araçla denetim yapacak. Sadece yakıt tankerleri değil her araç denetlenebilecek. Denetimde deposundan yakıt örneği alınan araçlar yakıt fişlerini gösterecek..İçinde marker bulunan ürün yasal, bulunmayansa 'kaçak' muamelesi görecek.
'Kristalize olmadı, o koruyucu maddeydi'
EPDK Başkanı Yusuf Günay, ulusal marker uygulamasında başlangıçta bazı sıkıntılar olması kadar doğal bir şey olmadığını söyledi. Günay, ancak markerin homojenliği, iklim şartlarına uygunluğu konusunda, uzun sürede kimyasal özelliklerini kaybetmemesi konusunda herhangi bir problemin söz konusu olmadığını vurguladı.
TÜBİTAK Başkan Vekili Prof. Nüket Yetiş de "ulusal markerin kristalize olduğu" yönünde iddiaların hatırlatılması üzerine, marker'ın kendisinde en ufak bir sorunun olmadığını belirtti. Kırakkale'de yaşanan sorunun kristalleşme olmadığını söyleyen bir TÜBİTAK yetkilisi de, "Bu kimyasal olarak yanlış bir anlamdır. Burada üç ay stokta bekleyeceği için koruyucu bir madde ekledik. Ondan sonraki bu maddeyi geri aldık, oradaki sorun buydu, maddeyi geri alınca sorun bitti" dedi.
Öte yandan Tüpraş'tan yapılan açıklamada da marker'ın Tüpraş'ın kaplarından kaynaklanan nedenle kristalize olduğu yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı belirtildi. Tüpraş'ın taşıma kaplarının kriterlere uygun olarak imal edildiği vurgulandı.
Bir gazetecinin, sektör temsilcilerinin "ulusal marker'ın homojen dağılmadığına ilişkin sıkıntıları" olduğunu belirttiğini söylemesi üzerine TÜBİTAK yetkilisi, marker üzerinde eksi 30 dereceden artı 50 dereceye kadar bütün testlerin ve pilot uygulamaların yapıldığını, homojenliğin yüzde 100 sağlandığını kaydetti.
Yetiş de sorular üzerine, marker ve kontrol cihazlarının hazırlanmasında tüm bilgi, deneyim ve know-how'ın Türk mühendislerinin ve araştırmacılarının başarısı olduğunu, marker'ı şirketlere bedava verdiklerini, masrafları EPDK'nın karşıladığını, tüm proje maliyetinin de yaklaşık 13 milyon YTL olduğunu kaydetti.
Bugün itibariyle 14 bin litre ulusal marker üretildiğini, toplam talebin 13 bin 22 bin litre olduğunu, 11 bin 943 litresinin şirketler ve dağıtıcılara teslim edildiğini kaydeden Yetiş, bunun da ortalama 1.5 milyon ton akaryakıtın işaretlendiği anlamına geldiğini söyledi.
|
|
|

|