|
 |
|
|
Farklı bir "yeni Ortadoğu"...
ABD Başkanı George W. Bush'un yeni Irak stratejisini ilan etmesinin hemen ardından Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'ın çıktığı Ortadoğu turnesinin başlıca amacı, bu politikaya Arap ülkelerinin desteğini sağlamaktır.
Aslında Mısır, Ürdün, Suudi Arabistan ve Kuveyt gibi bölge ülkeleri, özellikle Irak konusunda, ABD'ye yakın durduklarını öteden beri gösteriyorlar. Gerçi genelde Arap dünyasında kamuoyu ABD'nin müdahalesine ve işgaline karşıdır. Ancak bu ülkelerin resmi politikaları, Washington'a çoğu kararlarında sessiz bir destek sağlamıştır.
Bu, Bush'un yeni planı için de geçerlidir. Bu ülkelerin en büyük endişesi, Irak'ta şimdiki kaosun devam etmesi ve Şiilerin Sünnileri saf dışı ederek Irak'a tamamen hâkim olmasıdır. Bu bakımdan sözü geçen ülkelerin hükümetleri, ABD'nin özellikle Sünni-Şii dengesini kurmadan ve makul ölçüde bir istikrar sağlamadan Irak'tan çekilmesini istemiyorlar.
Sünni çoğunluğa sahip bu ülkeler, son zamanlarda Irak'ta kontrolün giderek Şiilerin (ve hatta Şii milislerin) eline geçmesinden çok rahatsızlar. Bu bakımdan ABD'den beklentileri, bu gidişata son vermesi ve bu yönde El Maliki yönetimini de zorlamasıdır.
"Demokrasi" lafta...
Washington'un yeni stratejisi de aslında bu yönde gelişiyor. Ne ilginçtir ki, şimdiye kadar Bush yönetimi, düşlediği "yeni Ortadoğu" projesi çerçevesinde "özgürlük ve demokrasi"yi hep ön planda tutuyordu. ABD Başkanı hemen hemen bölgeyle ilgili her konuşmasında bu "değerleri"n gerçekleşmesini stratejisinin esas hedefi olarak gösteriyordu.
Şimdi bu öncelik kalkmış görünüyor. Washington, Irak'ta kendi durumunu kurtarmak, çıkarlarını tatmin etmek ve İran'ı izole etmek için, bölge ülkeleri ile daha sıkı stratejik ilişkiler kurmak çabasında.
Bu ülkelerin Sünni olması da rastlantı değil. Bazı analistler, Ortadoğu coğrafyasının halen Sünni-Şii ayrımı temelinde yeniden şekillenmekte olduğunu ve ABD'nin de bir "Sünni ittifakı"nın oluşmasını teşvik ettiğini belirtiyorlar. "İttifak" abartılmış bir terim olabilir, ama bir "kamplaşma"dan söz etmek mümkün. ABD Dışişleri Bakanı Rice'ın bölgedeki gezisi bu açıdan anlam taşıyor...
Bu "gruplaşma" her konuda tam bir görüş birliğinin ve ABD'ye tam desteğin var olduğu anlamına gelmiyor tabii... Irak'ın geleceği ve İran'ın davranışları, bu ülkelerle ABD arasında belirli bir yakınlık, hatta beraberlik sağlıyor. Ama -örneğin İran konusunda olduğu gibi- uygulanacak politikalar üzerinde büyük farklılıklar vardır.
"Yol Haritası" rafta!
ABD'ye yakın sayılan Arap ülkelerinin Washington'dan farklı ve hatta açıkça onun aleyhinde tavır aldıkları başlıca konu tabii Filistin meselesiyle ilgilidir.
Aslında bu sorun, gecesini gündüzünü Irak meselesine -ayrıca son dönemde İran krizine- ayıran Başkan Bush'un gündeminde arka plana düşmüştür. Zaten Clinton yönetiminin tersine, Bush yönetimi daha baştan Ortadoğu barışı için "yol haritası"nı adeta rafa kaldırmıştır.
Condi Rice'ın şimdiki turnesine "Filistin-İsrail cephesi"nden başlaması olumlu bir işaret. Nitekim Bakan, "ABD'nin bu meseleye angajmanını derinleştirmeyi ve barış çabalarını hızlandırmayı amaçladığını" belirtti. Niyet iyi ama; bunun nasıl gerçekleşeceği belli değil.
Bu, Rice'ın bakan olalı, bölgeye yaptığı sekizinci ziyaret. Bu seferkinin geçmiştekilerden daha başarılı olacağına ilişkin fazla bir umut yok. Özellikle bölgenin bugünkü karışık ortamında.
skohen@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Yaşar Kemal'i eleştiriyorum
İNCE Memed romanı hakkında edebi bir eleştiri... | |  | Melih AŞIK | | İstanbul vizesi
İstanbul'a vizeyle girilsin önerisi Turgut Öz... | |  | Fikret BİLA | | Baykal'dan Erdoğan'a 'kapalı oturum' önerisi
CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, Başbakan Rece... | |  | Hasan CEMAL | | Kerkük'te zaman!
Saddam rejimi yeni devrilmiş. 2003 yılının ma... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Kurban olam Kerkük!
İsrail, Lübnan'a girdi. Duman etti... ABD, So... | |  | Can Dündar | | Ölüsü bile uğraştırıyor
Aziz Nesin, kendi adını taşıyan vakfı 1973'te... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | OKS kalkacakmış (2)
Milli Eğitim Bakanı Çelik, OKS'yi kaldıracağı... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Petrol fiyatlarının düşmesinin getirdikleri
Herhalde son haftaların en önemli ekonomik ol... | |  | Sami KOHEN | | Farklı bir "yeni Ortadoğu"...
ABD Başkanı George W. Bush'un yeni Irak strat... | |  | Metin MÜNİR | | BOTAŞ neden borçlanıyor?
Türk ekonomisi düş kalk bir ekonomidir. Belir... | |  | Derya SAZAK | | Asker yetkisi
ABD Başkanı Bush'un, Irak'ta aldıkları kararl... | |  | Meral TAMER | | Başbakan'a, istediği desteği veriyorum
Başbakan Erdoğan, İstanbul'da trafik sorununu... | |  | Güngör URAS | | Elektrikte özelleştirmenin ertelenme nedeni
Halkımız kullandığı elektriğin parasını ödemi... | |  | Serpil YILMAZ | | Gül'ün İstanbul buluşmaları
Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, cumartesi akşa... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Erdoğan kızınca, Irak politikası karıştı
Geçen hafta, Bush'un yeni Irak stratejisi açı... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
