|
 |
|
|
Idomeneo'dan geriye kalanlar
Yaşam Güzeldir / Banu Şen
Bizde böyledir... Bir insan, bir olay; ne kadar kıyamet koparırsa, gürültü yaparsa o kadar ilgi çeker. Ya tüm deÇeri, önemi onca gürültünün ardında kalır ya da dikkat başka yöne kayar hatalar kıyametin arkasında gizlenmiş olur.
Sözü uzatmadan İzmir Devlet Opera ve Balesi'nin geçen yıl konser olarak hazırlamayı düşündüÇü Idomeneo operasına getirmek niyetindeyim. Belki de İZDOB'un bir çalışması ilk kez bu kadar çok yaygara kopardı, basının, insanların bu kadar ilgisini çekti... 13 Ocak Cumartesi akşamı Elhamra Sahnesi'nde prömiyeri gerçekleşen Idomeneo'nun bu sezon Türkiye'de hatta Almanya'da yarattıÇı sansasyonun hikayesine gelince.... Mozart'ın yaşamı boyunca yazdıÇı 16 opera içinde "en sevdiÇim opera" diye tanımladıÇı Idomeneo'nun Berlin'de bulunan Alman Operası tarafından hazırlanan ve modern çaÇa uyarlanan yorumunda Buda, Hz. İsa, Hz. Musa ve Hz. Muhammed'in kesik başlarının maketlerinin bulunduÇu haberleri tepkilere neden olmuştu. Tüm bu tepkilerin ardından Alman Operası da eylül ayı ayında oyunu sahnelenmekten vazgeçtiÇini açıklamıştı. Bu kez oyunun sahnelenmemesine yönelik eleştiriler yöneltilmiş, "sanata ve yoruma kısıtlama getirilemeyeceÇine" ilişkin görüş bildirip oyunun sahnelenmesini isteyenlere Almanya Başbakanı Angela Merkel de destek vermişti. Alman güvenlik birimlerinin "güvenlik açısından bir tehdit görmedikleri" açıklamaları üzerine opera, 19 Aralık 2006'da Berlin'de sahnelenmişti.
Türkiye'de ilk kez
Tüm bu tartışmaların ortasında İZDOB'un 2006-2007 sezonunda Idomeneo'yu repertuvara aldıÇı duyulunca bir kargaşa da burada, Türkiye'de çıkmıştı. İZDOB Müdürü Alparslan Mater, eserin orijinal metninde bu yorumların yer almadıÇını ve eserin repertuvardan kaldırılmasının söz konusu olmadıÇını açıklamıştı. Idomeneo Türkiye'deki ilk kez 13 Ocak'ta yoÇun güvenlik önlemleri altında, sahnelendi ama...
Bana kalırsa Idomeneo operasının başarısı, ilk kez ve İzmir'de sahnelenmesi gibi çoÇaltabileceÇimiz birçok gerçek, "kesik başlar" ve "skandal yönetmenin yorumunu"nun gerisinde kaldı. Elbette eserin orjinal metnine sadık kalan İZDOB'un yorumunda kimsenin kesik başı yoktu. Almanya'daki yorumda gerginlik yaratan sahneyi esere katan yönetmen Hans Neuenfels, zaten daha önce de tartışmaların odaÇında yer almış bir isim. 2000 yılında sahnelediÇi bazı operalar, cinselliÇi fazla öne çıkardıÇı gerekçesiyle eleştirilmişti.
Yazar kimliÇi dışında filmler, tiyatro oyunları ve operalar yöneten Neuenfels, prodüksiyonları yeniden programa alınırken opera yönetiminin deÇişiklikler yapmasına şiddetle karşı çıkan bir yönetmen olarak biliniyor.
Bu nedenle Neuenfels, "30 saniyelik bir bölüm" diye andıÇı son sahneden vazgeçmeye de yanaşmamış, kesik başların "kurumsallaşmış dinlerin her türlüsüne ve kurucularına tepkisinin yansıması" olduÇunu söylemişti.
Neuenfels, çalışmasında yer verdiÇi karmaşık unsurların tek bir sahneye odaklanan tartışmalar nedeniyle gölgede kaldıÇından şikayetçi olduÇunu dile getirmiş Berlin'deki galaya da katılmamıştı.
Seyirciler arasında yer alan tiyatro adamı Prof. Dr. Özdemir Nutku da o gece, yönetmen Mayer'in skandal yaratmayı seven bir rejisör olduÇunu anlattı. "SahnelediÇi oyunlar ya büyük skandallar yaratarak popüler olur ve büyük seyirci çeker ya da hiç ilgi görmez ve tiyatro batar" dedi.
"Idomeneo'da en çok ne etkiledi?" diye sorarsanız, "koro" yanıtını hiç düşünmeden veririm. Aksiyona pek de fazla olanak vermeyen bu operada Mozart'ın müziÇinin görkemine kapılıp gittim... İZDOB sanatçıları da dinlenmeye deÇerdi. 3 perdelik operanın İzmir sahnelemesinde orkestra şefliÇini İZDOB Müzik Direktörü Winfried Müler, rejisörlüÇünü Mehmet Ergüven üstleniyor. Idomeneo 31 Ocak ve 3 Şubat'ta yinelenecek... Ancak yazının başında da söylediÇim gibi tartışmalar, Idomeneo'nun biraz önüne geçti. Öyle ki her sahnede "Acaba kesik baş sahneleri Almanya'da nereye, hangi bölüme oturtulmuştur?" diye aklımdan geçmedi deÇil...
bsen@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
