|
 |
|
|
Savaş atıklarını gübreye çeviriyor
ASTEM, NATO'nun, 'savaştan kalma atıkları imha' ihalesini aldı. Atığı gübreye çeviren makine geliştirerek Azerbaycan'a gönderdi. Makine sonra diğer ülkelere yollanacak
Ünsal Ereke
Türk şirketi ASTEM, Yıldız Teknik Üniversitesi'yle birlikte geliştirdiği projeyle, eski Doğu Bloku ülkelerinde savaştan kalma roketlerin içinde bulunan zehirli yakıtları (melanj) çevreye zarar vermeden dönüştürüp yok ediyor.
NATO tarafından Azerbaycan'daki 1400 tonluk melanj için yapılan ihaleyi kazanan ASTEM, zehirli atıkları 'kullanılabilir doğal gübreye' çeviren 'mobil dönüştürme makinesi'ni hayata geçirdi. Mayıs ayından bu yana hizmet veren 'mobil dönüştürme makinesi' NATO'nun malzeme, teçhizat ve hizmet tedariki sağlayıcı birimi NAMSA'nın kullanımına verildi.
Azerbaycan'daki atıklar bittiğinde makine diğer ülkelere kaydırılabilecek. NATO verilerine göre, Özbekistan'da 1100, Kazakistan'da 1500 ve Ukrayna'da da 16 bin 500 ton melanj bulunuyor.
ASTEM Genel Müdürü Serap Kazan, NATO'nun 2003 yılında Azerbaycan'daki atıklar için açtığı ihaleyi atık kimyasallar ve katı yakıtların temizlenmesi konusunda faaliyet gösteren Amerikan UXB çatısı altında teklif vererek kazandıklarını belirtti.
Kazan, "Diğer firmalar 8 tankla yaklaşık üç katı fazla fiyat önerirken, biz 2 tankta geliştirdiğimiz projeyle daha makul bir fiyata işi üstlendik" dedi.
Görmeden yaptılar
Projenin dizaynını Yıldız Teknik Üniversitesi'nden Prof. Dr. Ülker Beker yönetimindeki çalışma grubunun üstlendiğini ifade eden Kazan, melanjın bir kimyasal madde olması nedeniyle deney için bile Türkiye'ye sokulmasının yasak olduğunu, buna rağmen mühendislerin madde varmış gibi tankları tasarladıklarını anlattı.
Kazan, çalışmaların bitmesiyle projeyi TIR'lara yükleyip Azerbaycan Savunma Bakanlığı'na teslim ettiklerini kaydetti.
2.3 milyon euro'ya mal oldu
Melanjın her şeyi delen bir madde olduğunu, yakıcı ve öldürücü özelliğiyle bulunduğu yerin 1 kilometre yakınında yaşam şansı bırakmadığını belirten Serap Kazan, zehirli yakıtın nasıl gübreye çevrildiğini şöyle anlattı:
"Melanj, pompalarla yerden tanklara veriliyor. Burada kireçtaşıyla birleştirilerek gübre hammaddesi elde ediliyor. Bu hammadde, gübre fabrikalarına verilerek doğal gübre olarak tekrar toprakta kullanılıyor."
Projenin 2.3 milyon euro'ya mal olduğunu ve yıl sonuna kadar süreceğini anlatan Serap Kazan, bölgedeki en yüksek melanja sahip ülkelerden Ukrayna'da bu yıl çalışmalara başlanacağını, Kazakistan ve Özbekistan'da da işlerin ihaleye çıkacağını anlattı.
Kazan, "Artık tümüyle NAMSA'ya ait olan bu tesis, istenilmesi halinde diğer ülkelerde de kullanılabilecek" diye konuştu.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
