|
 |
|
|
2007 yılının dalgasız geçeceğini söylemek zor
Maliye politikası gevşeyecek, sermaye girişi hızlandı, YTL değerleniyor...
GENEL DEĞERLENDİRME
2006 yılını beklenenden daha iyi bir imalat sanayii üretimi ve dış ticaret açığıyla kapatacağımız anlaşılıyor. Yıl ortasında kurda yapılan düzeltmenin rekabet gücü üzerindeki olumlu etkisi hem üretim artışına hem de ithalat azalışına katkıda bulunmuş.
Ayrıca dışarıdan sermaye girişinde yavaşlama, sıkı para ve maliye politikasıyla birleşerek iç talep artışını sınırlamış ve dış açığın azalmasına katkıda bulunmuş.
Ancak yılın son ayından başlayarak sermaye girişlerinin yeniden hızlandığı ve YTL'nin hızla değer kazandığı dikkatlerden kaçmamalı. Ayrıca 2007 bütçesi hükümetin maliye politikasını gevşetme niyetinin bir belgesi.
Bütün bunlar üretim ve dış açık cephesindeki gelişmelerin kalıcılığı konusunda soru işaretleri uyandırıyor. Bunlara ocak ayında enflasyonda yaşanan yükselme ve küresel beklentilerde yaşanan oynaklığı ve içerideki siyasi belirsizliği eklediğimizde piyasalarda 2007 yılında 2006'dan daha az dalga yaşanacağını söylemek zor görünüyor.
KÜRESEL EKONOMİ
Yeni alım dalgası başladı
Ocak ayında küresel piyasalarda yaşanan gelişmeler küresel yatırımcıların beklentilerinin ne kadar hızlı değişebileceğini ortaya koydu.
Yeni yıla ABD ekonomisinde büyümede görülen yavaşlamanın küresel piyasalarda sert bir inişe yol açıp açmayacağı tartışmalarıyla girdik.
Ayın ortalarına doğru ABD ekonomisiyle ilgili göstergeler ekonomik büyümenin tahminlerden daha güçlü olabileceğine ve enflasyonun hızlanabileceğine işaret etti. Bu defa da ABD'de faizlerin artabileceği beklentileri canlandı. Bu da küresel likiditede daralma ve yükselen piyasalara giden sermayenin azalacağı beklentilerine ve bu ülkelerin para ve menkul kıymetlerinin değer kaybetmesine neden oldu. Bu durumdan en fazla etkilenen ekonomilerin ise cari açığı yüksek ekonomiler olduğu dikkati çekiyordu.
Ay sonuna doğru ABD de para komitesinin faizleri değiştirmediğine ilişkin açıklamasındaki yumuşak ifadeler bu defa da faiz artışı beklentilerini azalttı.
Bu da yükselen piyasalara dönük iyimserliği artırarak yeni bir alım dalgasını başlattı.
EKONOMİK GELİŞMELER
Türkiye'ye ilgi artıyor
Geçtiğimiz yıl küresel ekonomide yaşanan dalgalanmalara bağlı olarak yaşanan kur ve küresel piyasalara ihraç edilen kağıtların faiz farklarındaki sıçramanın sene sonunda sene başından bile daha düşük seviyelere geriledi.
2005 sonunda 137 baz puan olan ve geçtiğimiz yılın haziran ayında 290 baz puana kadar yükselen faiz farkının aralıkta 79 puana kadar gerilemesi oldukça ilginçti. Bunun yanı sıra 2005 sonunda 58.3 milyar dolar olan ve haziranda 44.5 milyar dolar olan yurt dışı yerleşiklerin içerideki portföy yatırımları sene sonunda 66.4 milyar dolara yükseldi. Sadece aralık ayında kasıma göre artış 7.2 milyar dolar oldu. Bütün bunlar geçtiğimiz yıl sonunda küresel yatırımcıların Türkiye 'ye ilgisinin yeniden başladığını ortaya koyuyor.
KAMU MALİYESİ
Türkiye yanlış yaparsa...
2006 yıl sonu bütçe rakamları henüz yayımlanmadı. Ancak yayımlanan nakit dengesi ve borç rakamları 2006 bütçesinin oldukça küçük bir açıkla tamamlanacağını ortaya koyuyor. Merkezi yönetim borç rakamlarının gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYH) oranı 2006'da da düşüyor. Ancak son dört yıldır piyasaya olan iç borç stokunun nominal değer olarak neredeyse üçe katlanması Türkiye'nin yanlış yapması halinde borcu çevirme zorluklarının eskisine oranla çok daha hızlı artacağını gösteriyor.
BÜYÜME
2006'da imalat sanayii
Üretimde 2006 yılına ilişkin veriler belli olmaya başladı. Bu kapsamda 2006 yılının tamamına ilişkin imalat sanayiinde kapasite kullanımı oranları belli oldu.
Yılın son iki ayında kapasite kullanımının bir önceki yılın oldukça üstünde olduğu görülüyor.
Kasımda üretim artışı buna bağlı olarak yüzde 10'u aşmıştı.
Aralık ayı için beklenti anketinden çıkan üretim artışı rakamı yüzde 3.6'lık artışla önemli bir yavaşlamaya işaret ediyor.
Bu durumda imalat sanayiinde yıllık üretim artışı haziranda yüzde 7'ye ulaştıktan sonra yıl sonunda yüzde 5.8 geriliyor.
Ancak kapasite kullanımındaki artışa bakıldığında aralık ayı üretim artışının beklenti anketinin üstünde, yüzde 5-7 aralığında gerçekleşmesi daha güçlü bir olasılık.
Her durumda 2006'da imalat sanayii üretim artışı 2005'in üstünde oluyor.
ENFLASYON
Aşağı doğru katılık var
2007 yılının ocak ayında enflasyon rakamları piyasaları şaşırttı. ÜFE artışı beklentilerin altında kalırken TÜFE artışı beklentilerin oldukça üstünde geldi. Bunun sonucunda yıllık TÜFE enflasyon rakamları yeniden yüzde 10'a çok yaklaştı. Piyasalar bunun hava koşullarına bağlı olarak işlenmemiş gıda ürünlerinden kaynaklandığını söyleyerek teselli buluyorlar. Ancak sonuçta bu gelişme yüzde 4'lük enflasyon hedefine duyulan güveni daha da azalttı.
Bunun yanı sıra son 4 aydır süren ve ocakta daha da hızlanan kur sepetine karşı TL'nin değer kazanması sürecine ve ham petrol fiyatlarının gerilemesine rağmen para politikasının fiyatlarının belirlenmesinde etkili olduğu mallardan meydana gelen H endeksindeki 12 aylık artıştaki gerilemenin sınırlı olması dikkatlerden kaçmamalı. Bu, enflasyonda aşağı doğru katılığın sürdüğünün bir göstergesi olabilir.
DIŞ TİCARET
Cari açık geriler mi?
Üretimdeki artışın azalarak da olsa sürmesine rağmen aralıkta uzun yıllar sonra ithalatın ilk defa bir önceki yıla göre gerilediğini gördük. Bunun sonucunda da yine uzun yıllar sonra bir yılın dış ticaret açığı bir önceki aya göre 1.4 milyar dolar gerileyerek, resmi tahminlerin de altında, 51.9 milyar seviyesinde gerçekleşti.
İthalat artış hızlarındaki değişme, ithalattaki yavaşlamanın yatırım ve tüketim malı ithalatından kaynaklandığını, ham petrol, doğal gaz ve petrol ürünleri hariç ara malı ithalatının ise yıl sonuna doğru hızlandığını ortaya koyuyor.
Toplam, tüketim, yatırım ve toplam aramalı ithalatı artışları 2006 sonunda bir önceki yıla göre düşerken, petrol ve doğalgaz hariç ara malı ithalatı artışı aynı dönemde yükseliyor. Yatırım ve tüketim malı ithalatındaki gerileme iç talepte bir gerileme olduğunu ortaya koyuyor.
Ara malı ithalatındaki artış ise imalat sanayii üretiminin ihracatın da etkisiyle iç talepteki daralmadan çok fazla etkilenmediğini gösteriyor.
Ayrıca 2005'te 3 olan enerji hariç ara malı ithalatının üretime esnekliğinin 2006 sonunda 2.56 civarına gerilemesi ithalatın yerli üretimi ikame etkisinin azaldığını gösteriyor.
Dış ticaretteki gelişmeler kasımda 33.7 milyar seviyesinde olan cari açığın yıl sonunda 32 milyara yaklaşacağını gösteriyor. Bavul ticaretinde son çeyrek rakamlarında bir önceki üç aya benzer bir düzeltme de olursa rakamın 31 milyara doğru gerilemesi de mümkün.
foztrak@yahoo.com
|
|
|

|