|
 |
|
|
Teşvik belgeleri yatırım eğilimini gösteriyor
Yatırım denilen şey uzun bir süreyi kapsıyor. Yatırım yapacak olan bir proje hazırlıyor. Yatırım izini almak, devletin teşviklerinden yararlanmak için bu projeyi devlete veriyor. Projede ne kadar yatırım harcaması yapacağını, ne kadar YTL ve ne kadar döviz kullanacağını, kaç kişiye iş imkânı sağlayacağını belirtiyor.
Devlet de bu projeye dayalı olarak yatırımcıya "teşvik belgesi" veriyor. Yatırımcı bu belgeye dayalı olarak yatırıma yıl içinde başlayabilir. Bir süre sonra başlayabilir. Hiç başlamaz. Belgede belirtilen ölçüde harcama yapar, istihdam yaratır veya daha azını, daha çoğunu gerçekleştirebilir.
İşte bu nedenle teşvik belgeleri, ülkede bir dönemde yapılan yatırımlar hakkında kesin bilgi vermez, ama ülkedeki yatırım niyetini, eğilimini gösterir.
Her yatırım için belge alınmıyor
2006 yılında değişik sektörlerde yatırım yapmaya niyetlenen yatırımcılara 3.090 yatırımı teşvik belgesi verilmiş. Bu belgeler 22.7 milyar YTL'lik toplam yatırım harcamasını hedef alıyor. Yatırım yapacaklar bu yatırımları gerçekleştirmek için 7.7 milyar dolar döviz kullanacaklarını ve yatırımlar tamamlandığında 123 bin kişiye iş ve aş imkânı yaratacaklarını beyan ediyor.
(Burada bir ara bilgi arz edeyim: DPT rakamlarına göre 2006 yılında 561 milyar YTL olarak tahmin edilen milli gelirin yüzde 21.6'sı yatırımlara yönlendirildi. Kamu 27.8 milyar YTL, özel sektör 93.3 milyar YTL yatırım yaptı. Toplam sabit sermaye yatırımı harcaması 121 milyar YTL'ye ulaştı).
Yazının altında 2006 yılında yatırımlar için verilen teşvik belgelerinin dağılımını gösteren bir tablo var. Dağılımlar bize Türkiye'de yatırımcılarımızın hangi konulara ilgi gösterdikleri hakkında ipuçları veriyor:
Tarıma yatırım yapan yok
Tarıma yatırım yapan yok. Tarıma yatırım yapanlar genelde hayvancılık sektörüyle ilgileniyor. Madencilik de henüz ilgi görmeyen bir sektör. Teşvik belgesi alan yatırım projelerinin ve toplam yatırım harcamalarının yüzde 52'si imalat sanayiiyle ilgili. İmalat sanayiinde en fazla yatırım projesi sıralamasında 358 teşvik belgesiyle dokuma, 243 belgeyle gıda ve içki, 195 belgeyle taşıt araçları, 157 belgeyle madeni eşya, 142 belgeyle çimento sektörleri yer alıyor. Yatırım harcaması sıralamasında ise 3.1 milyar YTL yatırımla taşıt araçları sektörü başı çekiyor. Onu, 1.9 milyar YTL yatırımla dokuma ve giyim, 1.3 milyar YTL ile çimento yatırım teşvikleri izliyor. Enerji sektörü için alınan teşvik belgeleri toplamı 1.8 milyar YTL iken hizmetler kesimi için 7.7 milyar YTL'lik teşvik belgesi alınmış. Bu kesimde de 2.4 milyar YTL teşvik belgesiyle ulaştırma sektörü başı çekiyor, onu 1.7 milyar YTL teşvik belgesiyle turizm, 1.3 milyar YTL'lik belgeyle sağlık yatırımları izliyor. Dikkat buyurulur ise, ileri teknolojiye dayanan, klasik yatırım alanları dışındaki yatırımlara ilgi yok.
| Yatırım yapacaklara 2006 yılında verilen teşvik belgeleri | | Belge sayısı | Toplam yatırım (milyon YTL) | İstihdam (kişi) | | Tarım | 94 | 523 | 4006 | | Madencilik | 132 | 614 | 4406 | | İmalat sanayii | 1615 | 11.989 | 63365 | | - Gıda ve içki | 243 | 765 | 7891 | | - Dokuma ve giyim | 358 | 1.937 | 16333 | | - Lastik ve plastik | 109 | 470 | 2887 | | - Kimya | 51 | 443 | 1300 | | - Demir dışı metaller | 36 | 502 | 1012 | | - Taşıt araçları | 195 | 3.141 | 8032 | | - Madeni eşya | 157 | 696 | 4505 | | - Makine imalat | 63 | 219 | 2139 | | - Elektrikli makineler | 26 | 75 | 874 | | - Elektronik | 11 | 175 | 1330 | | - Çimento | 142 | 1.368 | 4379 | | Enerji | 55 | 1.888 | 1452 | | Hizmetler | 1194 | 7.755 | 49959 | | - Ulaştırma | 135 | 2.445 | 5712 | | - Turizm | 146 | 1.787 | 14889 | | - Eğitim | 24 | 83 | 910 | | - Sağlık | 112 | 1.303 | 17459 | | Genel toplam | 3090 | 22.771 | 123188 | |
guras@milliyet.com.tr
|
|
|

|