|
 |
|
|
Yeni Ortadoğu girişimleri
IRAK'taki kanlı olaylar ve derinleşen istikrarsızlık, bir süredir bölgemizdeki diğer gelişmeleri, hatta Filistin'deki çatışmaları dahi ikinci plana itmiş bulunuyor.
Oysa Ortadoğu'nun "öteki cephesi"nde de önemli olayların ardı arkası kesilmiyor. O cephede de kan dökülüyor. Bu kez ilaveten Filistin'de çatışmalar bizzat Filistinliler arasında cereyan ediyor.
Bu duruma son vermek için şu anda çeşitli diplomatik girişimlerin başladığını görüyoruz.
Bu inisiyatiflerden biri Suudi Arabistan'dan geldi. Mekke, Filistin Cumhurbaşkanı Mahmud Abbas ile Hamas liderleri arasındaki bir buluşmaya ev sahipliği yaptı...Pakistan Cumhurbaşkanı Pervez Müşerref son günlerde Ortadoğu anlaşmazlığıyla ilgili bir diplomatik girişim çerçevesinde bölge ülkelerini ve bu arada Ankara'yı da ziyaret etti...ABD ve Rusya'nın da dahil olduğu "dörtlü" ("quartet"), Filistin ve Arap-İsrail anlaşmazlıklarına çözüm bulmak için bazı hazırlıklar başlattı. ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, 19 Şubat'ta İsrail Başbakanı Ehud Olmert ve Cumhurbaşkanı Abbas ile bir araya gelecek. Bu arada Olmert de önümüzdeki perşembe Ankara'da bekleniyor...
Zemin yoklaması
Pakistan liderinin bu kez kısa Ankara ziyareti, Pakistan diplomasisinin yeni bir Ortadoğu girişimiyle ilgiliydi. Müşerref aynı amaçla daha önce Mısır, Ürdün, Suriye ve hatta İran'a gitmiş, inisiyatifinin amacını anlatmış, zemin yoklamıştır.
İlk bakışta Pakistan'ın Filistin ve Arap-İsrail uyuşmazlığıyla yakından ilgilenmesi ve yeni bir çalışma başlatmak istemesi yadırganabilir. Müşerref yönetiminin kendi ülkesinde "ziyadesiyle" derdi var. Hükümet özellikle Afganistan'la sınırı ve Taliban veya radikal unsurların faaliyetlerini zor kontrol edebiliyor (veya tam edemiyor)...
Pervez Müşerref'in bu ortamda Ortadoğu ile ilgili bir girişimde bulunmasını "kendi kamuoyunun dikkatlerini başka tarafa çekmeye yönelik bir çaba" olarak nitelendirenler var (hatta Pakistan basınında da)...
Ancak İslamabad'da görevli bir diplomatın deyişiyle, Müşerref gerçekten bu meselede bir rol almak ihtiyacını hissetmiştir. Pakistan konumu itibariyle, Ortadoğu'daki olaylardan etkilenmektedir. Müşerref de, Arap ve İslam dünyasında sesini duyurabileceği inancını taşımaktadır... Anlaşılan bu aşamada amacı, temas ettiği hükümetlerin ortak bir inisiyatif konusunda desteğini almaktır. Tabii prensipte böyle bir görüş birliği sağlamak mümkün. Mesele ondan sonra ne gibi adımların atılacağıdır...
Zorlu anlaşma
Suudi Arabistan'ın girişimi daha pratik bir nitelik taşıyor.
Suudiler, Filistin'le kanlı olaylara yol açan Abbas-Hamas çekişmelerine son verilmesi ve yeni bir "Milli Birlik Hükümeti" kurulması için devreye girdiler. Abbas ve Hamas'ın liderleri İsmail Haniye ile Halid Meşal, "anlaşıncaya kadar görüşme" zoruyla bir araya getirildiler.
İki günlük çetin pazarlıklardan sonra dün akşam taraflar Filistin'de bir ulusal koalisyonun kurulması üzerinde mutabık kaldılar. Suudilerin girişimi böylece başarıya ulaşmış görünüyor.
Ancak şimdi mesele kurulacak olan bu ortak hükümetin nasıl işleyeceği, birliğini ne kadar sürdüreceği ve de Fetih ile Hamas'ın tabanındaki silahlı militanların bu anlaşmaya ne ölçüde uyacağıdır.
skohen@milliyet.com.tr
|
|
|

|