|
Önemli olan paranın nereye gittiği
Bütçe bir yıl içinde hükümetin nerelerden ve de nasıl para bulduğunu, parayı nasıl harcadığını gösterir.
Bütçe denkliği denilen şey, hükümetin geliri kadar harcama yapması demektir. Hükümet gelirinden çok harcama yaptıkça bütçe açık verir. Bütçe açığını hükümet borçlanarak kapatır. Borç ise gelecek yıllara hem faiz yükü hem anapara ödeme yükü getirir.
Daha önceki yıllarda büyük açıklar veren bütçenin açığı 2006 yılında 4 milyar YTL'ye geriledi.
Bütçe açığının küçülmesi bir başarıdır ama, acaba bu başarı nasıl sağlanmıştır?
Dikkat edilmesi gereken, bütçe açıklarının nasıl büyüdüğü veya nasıl küçüldüğüdür? Bütçe daha çok faiz, daha çok maaş ödemek, daha çok silah almak için mi açık veriyor? Yoksa bütçe açığının nedeni daha çok yatırım, daha çok halk hizmeti midir?
Önemli olan hizmet
Hükümet hiçbir iş yapmaz, geliri kadar para harcarsa, açık küçülebilir. Veya hükümet halka hizmet yerine bütün gelirlerini faiz ve maaş ödemeye harcarsa da açık küçülebilir. Bu şekillerde açığın küçültülmesi ekonomiye ve halka bir şey getirmez.
Günümüzde Batı ülkelerinde, zengin ülkelerde bile denk bütçeye az rastlanır oldu. Hükümetler "hazmedilebilir boyutta" bütçe açığını göze alıyorlar. Bütçe gelirine ek olarak borçlanılarak elde edilen parayla daha çok alt yatırım harcaması, daha çok sosyal harcama yapıyorlar.
CHP Milletvekili Akif Hamzaçebi, bazı KİT zararlarının, yerel yönetimlere yapılacak ödemelerin 2006 yılı bütçesine gider yazılmadığını, bunların yaklaşık 7 milyar YTL dolayında olduğunu, bu harcamalar bütçeye girseydi açığın 11 milyar YTL'ye çıkacağını söylüyor...
Milli gelirin yüzde 8.2'si faize
Açık 4 milyar YTL olmuş ama doğrusu 11 milyar YTL imiş tartışmasını bir yana bırakalım da hükümet 2006 yılında parayı nereden bulmuş, nereye harcamış ona bakalım.
Hükümet 2006 yılında milli gelirin (üretilen mal ve hizmetin parasal katma değerinin) yüzde 30.5'i büyüklüğünde bir kaynağı, KDV olarak, ÖTV olarak ve de onu bunu satarak toparladı. Milli gelirin yüzde 0.7'si kadar da bütçe açığını (borçlanmayı) göze aldı. Sonra da eline geçen, milli gelirin yüzde 31.2'si büyüklüğündeki parayı kendi takdirine göre yeniden dağıttı.(Harcadı).
Basit anlatımıyla, bu ülkede yaşayanların bir yılda ellerde ettikleri 100 YTL gelirin 24.5 YTL'sini devlet vergi olarak, 6.7 YTL'sini şu veya bu şekilde halkın cebinden aldı. Toplam 100 YTL gelirin 31.2 YTL'sine el koyan devlet, bunun 8.2 YTL'sini faizciye, 8.2 YTL'sini memura verdi, 7.7 YTL'siyle sosyal güvenlik kurumlarının açıklarını kapattı.
Bu büyük harcamalardan sonra da tabii olarak yatırıma, tarıma, sağlığa, adalete, eğitime harcanacak para kalmadı.
| 2006 yılında hükümet nereden para buldu? Nerelere harcadı? | | Gelir harcama | Milyar YTL | Milli gelire oranı (%) | | MİLLİ GELİR | 560 | 100.0 | | Vergi geliri | 137 | 24.5 | | Vergi dışı gelirler | 28 | 5.0 | | Diğer gelirler | 6 | 1.0 | | BÜTÇE GELİRİ | 171 | 30.5 | | AÇIK (BORÇLANMA) | 4 | 0.7 | | TOPLAM GELİRLER | 175 | 31.2 | | TOPLAM HARCAMALAR | 175 | 31.2 | | - Faiz ödemesi | 46 | 8.2 | | - Faiz dışı harcama | 129 | 23.0 | | * Personel harcaması | 46 | 8.2 | | * Sosyal güvenlik açığı | 43 | 7.7 | | * Yatırım harcaması | 12 | 2.1 | | * Tarıma yardım | 5 | 0.8 | | * Diğer harcamalar | 23 | 4.2 | | FAİZ DIŞI FAZLA HESABI | | (+) Bütçe geliri | 171 | 30.5 | | (-) Faiz dışı harcama | 129 | 23.0 | | (=) Faiz dışı fazla | 42 | 7.5 | |
guras@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
