|
 |
|
|
Görünmeyen bütçe performansı
2006 yılının merkezi yönetim bütçe performansı ilk bakışta gerçekten çok etkileyici. Bu, hükümeti de çok memnun etmiş olmalı ki, ilk defa bir başbakan bütçe sonuçlarını açıkladı. Ancak durum gerçekten göründüğü kadar parlak mı?
Merkezi yönetim bütçesinin açığının gayri safi milli hasılaya (GSMH) oranı 2005'te yüzde 1.3 iken, 2006'da yüzde 0.7'ye gerilemiş. Aynı dönemde yüzde 8.1'den yüzde 7.5'e gerileyen, Maliye Bakanlığı tanımlı faiz dışı fazla oranında ise bir kötüleşme var. Yani bütçe açığındaki iyileşme tamamen faiz giderlerindeki düşmeden kaynaklanmış.
Ancak bu da yanıltıcı, çünkü bu yıl hem normal gelirler hem de normal giderler içinde aslında sadece bu yıla mahsus bir defalık gelir ve tasarruflar gizlenmiş. 2007 programında açıklanan bu kalemleri kullanarak Maliye Bakanlığı'nın açıkladığı gelir ve giderlerde düzeltme yaptığımızda faiz dışı fazlanın GSMH'ye oranı tabloda görülen yüzde 5.5'e gerilerken, bütçe açığının GSMH'ye oranı yüzde 2.7'ye çıkıyor.
Diğer taraftan, aylık bütçe harcamalarının yıla mevsimsel bir dağılımı olur. Buna göre olağanüstü giderler olmadıkça aylar itibariyle harcamaların yıl toplamına oranı yıldan yıla çok değişmez. Oysa geçen yıl aralık ayında yüzde 14.8 olan faiz dışı harcamaların toplama oranı bu yıl yüzde 12.2'ye gerilemiş. Bu, aralık ayındaki bazı ödemelerin bu yıla aktarılmış olabileceğini gösteriyor. Geçen aylarda da özellikle sağlık giderleri ve altyapı yatırımlarında önemli ödeme gecikmeleri olduğu basına yansımıştı. Bu durum 2007 bütçesini zorlayacaktır.
Özetlersek, bu yılın görünen bütçe performansı normal yıllık gelir ve giderlerdeki performans bozulmasını gizliyor.
TMSF'nin elindeki TELSİM gibi varlıkların satışından elde edilen bir defaya mahsus gelirleri borcu azaltmakta kullanacağımıza bir güzel harcadığımız faiz dışı fazladaki bozulmadan anlaşılıyor.
Diğer taraftan olağanüstü gelir ve tasarrufların bu yıl olmayacağı da dikkate alınırsa 2007 yılının yüzde 5.7'lik faiz dışı fazla hedefini tutturmanın hiç de kolay olmadığı ve seçimlerden sonra gelecek hükümetin parlak bir miras devir almayacağı ortaya çıkıyor.
Açıklanan bütçe verileriyle ilgili son bir tespit de ithalden alınan KDV'nin ithalata oranıyla ilgili. Aralık ayında bu oran yüzde 15'in üzerine çıkarak 2003'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaşmış. Bu, açıklanan aralık ayı ithalatında yapılacak yukarı doğru önemli bir revizyonun habercisi olabilir. Eğer değilse KDV'si yüksek tüketim malı ithalatındaki hızlı düşmeye rağmen bu oranın neden sıçradığına dair aydınlatılmaya ihtiyacımız var.
foztrak@yahoo.com
|
|
|

|