|
Anadolu'da bin yıl
CNN Türk'te geçen cuma akşamı tarihçi İlber Ortaylı ile program yaptım. Ortaylı zaten çok sevilen, büyük ilgi gören bir tarihçi. Konusu "Anadolu'da bin yıl" olunca program daha bir ilgi çekti.
Birçok okuyucum programın DVD'sini istedi, tabii buna imkânımız yok. Birçok okuyucum da bu konuda önereceğim kitapları ve programda gösterdiğimiz tarihsel haritaların hangi kaynaklardan alındığını sordular.
Bazı okuyucularım ise beni şiddetle eleştirdiler: Neden programı "19. yüzyılda kavga çıktı, biz kavgaya girmiyoruz" diye kapatmıştım?! Asıl "nasıl ihanete uğradığımızı" konuşmamız lazımmış! Kime satılmıştım ki ihaneti gizliyordum?!
Halbuki gayet basit: Tarihe hep kavgalar, ihanetler açısından bakmak yerine bir de madalyonun öbür tarafından, hoşgörü ve birliktelikler açısından bakmak istemiştim; o kadar.
Kitaplara gelince
Yüzlerce kitap adı verilebilir. Ben birkaç tanesini sunuyorum:
Rene Grousset, Başlangıcından 1071'e Kadar Ermenilerin Tarihi, İletişim Yayınları, 2004: Bu eser 700 sayfadır. İçinde Ermenilerin, Türkler Anadolu'ya gelmeden önce Bizans tarafından 'dağıtıldığını', Ermenistan coğrafyasının o zaman küçüldüğünü belirtir, haritalarını verir. Ermenilerin yerleşik medeniyete erken geçmiş kültürlü bir kavim olduğunu, Türklerin Malazgirt'ten önce Anadolu'ya yerleşmeye başladığını anlatır.
Grousset zaten aynı zamanda 'bozkır halkları' uzmanıdır.
Georg Ostrogorsky, Bizans Devleti Tarihi, Türk Tarih Kurumu yayını, 1995: Kitap 580 sayfadır. Bizans devlet idaresini, din ve toprak sistemini görmek bakımından son derece önemli bu eserdeki Bizans haritaları, aynı zamanda Anadolu'nun İslamlaşmasının da haritalarıdır. Eserin en önemli özelliklerinden biri, Anadolu'nun büyük ölçüde boşalmış olmasını, Türklerin güneydoğudaki Arap hâkimiyetini kırarak Anadolu'ya girdiklerini anlatmasıdır.Claude Cahen, Osmanlılardan Önce Anadolu, Tarih Vakfı Yay., 2000. İkinci baskıdır. Bizans'a karşı Selçuklu-Ermeni ittifakı, Kürtlerin kuzeye göçü, Anadolu'nun bin yıl önce "Turchia" olduğu... 350 sayfalık çok değerli bir eser.Haritalar konusunda John Haywood'un The Cassel Atlas of Word History adlı ciltlerini tavsiye ederim.
Türk tarihçiler
Osman Turan, Selçuklular Zamanında Türkiye, Ötüken Yayınları, 2004. Bizde Selçuklu tarihinin en büyük uzmanı merhum Osman Turan'ın 700 sayfalık bu eseri esasen siyasi tarihtir ama iktisat tarihi bakımından da çok zengindir. Türklerin Anadolu'ya Cengiz veya Timur orduları gibi 'müstevli' olarak değil, yerleşerek, medeni kurumlar oluşturarak geldiğini anlatır. Selçuklu-Osmanlı devamlılığını en iyi anlatan eserlerden biridir. Prof. Turan'ın Doğu Anadolu Türk Devletleri Tarihi de son derece değerli, hâlâ aşılmamış bir eserdir.İlber Ortaylı, Osmanlı İmparatorluğunda İktisadi ve Sosyal Değişim, Turhan Kitabevi, 2000. Sosyolojik tarihçiliğin en parlak eserlerinden biri olan bu kitapta, 'etnoloji' ve gruplar arası ilişkilere, Hıristiyanların din özgürlüğüne dair çok değerli bilgiler vardır. Birinci cildi yayımlanmıştır, 500 sayfadır.
Daha nice eserden benim vardığım sonuç şudur: Tarihin 'mutlu' çağları, birlikte yaşama sanatını başardığımız çağlardır. Geleceğimiz de bunu ne ölçüde başaracağımıza bağlıdır.
t.akyol@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
