|
Doğalgazda ithalat oyunu
Botaş'ın doğalgaz ithalatını yüzde 20'ye düşürmeyi hedefleyen sürecin, 30 Kasım 2005 yılında yapılan, 4 milyar metreküplük Batı hattı (Trusgaz) ihalesiyle başlamış olduğunu düşünüyorduk, kontrat devirleri henüz tamamlanmadı.
Başbakanlık'ta bekletilen "Doğalgaz Yasa Tasarısı", Botaş'ın elindeki lisansların devrine ilişkin çalışmayı sil baştan değerlendirmeyi zorunlu kılıyor.
Bedeller eşitlendi
30 Kasım'da açılan ihalenin sonuçlarına bakalım. Mevcut yasayla Botaş'ın kontratlarının devrinde, özel sektörden doğan bir aksama doğmadı.
Botaş idaresi lot başına 500 milyon dolar beklenti içindeydi. Şirketler lot başına 910 milyon dolar ile 2.01 milyon dolar arasında teklifler verdiler. En yüksek fiyatı veren Shell'i Botaş görüşmeye çağırdı. Shell 1 lot istemişti. Shell 8 Şubat'ta Botaş ve Gazprom ile birlikte üçlü protokolü imzalayarak ilk özelleştirme sürecini başlatmış olacaktı.
Gazprom, Türkiye'de buluşma takviminin aksaması üzerine 1 aylık uzatma aldı.
Bosphorus 3 lot istemiş, her bir lot için 1.81 milyon dolar, Enerco 10 lot istemişti, her lot için 1.60 milyon dolar; Avrasya Gaz ise 5 lot istemişti ve her bir lot için 910 dolar önermişti.
Botaş, diğer 3 firmanın fiyatlarını Shell'in seviyesine çıkarttı. Toplam 16 lot için açılan ihalede, eski fiyatlar üzerinden bir değerlendirme yapılarak en düşük fiyatı veren Avrasya Gaz'ın 5 lotluk talebi 2'ye indi.
Bu anlaşma imzalandığında en büyük kazanım, Hazine üzerinde "alım" garantisi riskinin kalkması olacak. Fiyatlarda ise kısa dönemde bir değişme olmayacak, çünkü Gazprom mevcut Botaş anlaşmalarındaki şartları korumaktan yana.
Egegaz yasasına tepki
Tasarı, 1999 yılında yapımına başlanan ve 2001 yılında tamamlanan Aliağa'daki Egegaz LNG tesisine doğal gaz ithalat izni yolu açıyor.
Oysa Türkiye'nin tüketeceği miktarda doğalgaz miktarıyla, Botaş'ın Rusya, İran, Cezayir ve Nijerya'dan ithal edeceği miktar birbirine eşit görünüyor.
Yeni tasarıya, "Egegaz Yasası" diyenleri haklı çıkaran düzenlemeler göze çarpıyor.
Tasarı, "doğal gaz" için lisans zorunludur derken, "sıvılaştırılmış doğalgaz" olan LNG için lisans istemiyor ve depolama lisansını yeterli görüyor.
Türkiye'de bu tanıma uyan bir tek tesis var, o da LNG tesisi Egegaz.
Egegaz'ın ithalat iznini alacağından hareket eden diğer "enerjik gruplar" da boş durmuyorlar, Moskova'da Gazprom'un kapısını aşındırıp, "Bize de gaz verin" diyorlar.
Elinde Botaş ile imzalanmış düzmece sözleşmelerle Gazprom'un kapısını çalan firmalar da "enerji geyikleri" arasına giriyor.
Soru şu: Botaş'ın elinde devretmek istediği doğalgaz kontratları varken, ek lisanslar vererek Hazine'yi zora sokmuyor musunuz?
Malum Botaş, Rusya ile "al ya da öde" anlaşması yapmış, alamadığı gazın da parasını ödemeyi taahhüt etmişti.
Petrol-İş Sendikası "Botaş Raporu" ile tartışmayı başlatıyor.
Tasarıda Botaş'ın ithalatını yüzde 20'ye düşürmesini emreden geçici 2. maddeyi aynen bırakırken, buna karşılık ithalatçılara herhangi bir limit öngörülmüyor.
Tasarı, "piyasa düzenlemesi" olarak yedirilmeye çalışılıyor.
Oysa ortaya çıkan tablo, piyasanın bozulmasını teşvik edecek gibi görünüyor.
syilmaz@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
