|
Yine Büyükanıt Paşa yazısı!
Einstein'a bir seferinde sormuşlar, böylesine korkunç silahları yapabilen akıl ve zekâya sahip insanoğlu, nasıl oluyor da bu silahların çöpe atılacağı, barışa dayalı bir toplum düzenini kuramıyor diye.
Büyük âlim şöyle yanıtlamış:
"Siyaset, fizikten daha zor da onun için..." (*)
Bu sözdeki ince alay bir yana, siyaset de zor zanaat.
Kolay olsa, bugüne kadar tarihin sayfaları bu kadar kanla yazılır mıydı?
Yıllardır siyasetle ilgilenen, siyaseti izleyen ve yorumlamaya çalışan bir gazeteci olarak siyasetin karmaşıklığını onca yıldır yaşıyorum.
Bazı sorunlar var ki çözülemiyor. Belki zaman ve sabır gerektirdiği için öyle; belki yeterince acı çekilmediği için çözüm bir türlü kapıyı çalamıyor.
Kürt sorunu...
PKK, şiddet...
Irak Kürtleri...
Sorunların nedenleri Cumhuriyet'in kuruluş dönemine uzanıyor. PKK ile çok yakın tarihe, 1980'lere geliyor. Kuzey Irak ise daha çok 1990'lardan beri sahnede.
Bu sorunları üreten coğrafyada gazeteci olarak uzun yıllar dolaştım. Sorunları, taraflarıyla, özellikle insani yanlarıyla birlikte anlamaya çalıştım. Kitap dahil çok şey yazdım. Ve sadece sorunu tarif etmeye çalışmakla yetinmedim. Aynı zamanda çözüm yollarına kafa yordum.
Bir soruyu devamlı vurguladım:
Türkiye'nin oyun planı ne olmalı?
Bu konuda kafalar hâlâ karışık.
Özellikle devlet katında öyle.
Geçen hafta içinde Başbakan'dan, Dışişleri Bakanı'ndan, Genelkurmay Başkanı'ndan çıkan sesler, örneğin Kuzey Irak'la ilgili olarak devlet katında tam bir anlayış birliğinin olmadığını gösterdi.
Neden böyle?
Devlet katında, üzerinde çalışılmış, siyasi otorite tarafından son söz söylenerek nihai şekline kavuşmuş, kapsamlı bir oyun planı yok da ondan diye yanıtlanabilir bu soru...
Genelkurmay Başkanı Orgeneral Büyükanıt'ın Washington'daki konuşmalarına bakıyorum. Bazıları haklı birçok yakınması var.
Örneğin Türk-Irak sınırının öbür yakasındaki PKK varlığı...
Yeni değil.
1980'lerden beri oralarda PKK. Türkiye özellikle 1990'larda cirit attı Kuzey Irak'ta. İstediği operasyonu yaptı. Amerika'nın, Avrupa'nın çıtı çıkmadı. Bir ara Talabani'nin, Barzani'nin desteği de alındı.
Ama değişen bir şey olmadı.
PKK hâlâ oralarda...
Amerika, Talabani, Barzani eğer hep birlikte isteseler, Kuzey Irak'ı PKK'ya zindan edebilirler mi? Evet, edebilirler. Ama etmiyorlar. Bu bir olgu, eski deyişle vakıa.
Neden yanaşmıyorlar?
Bir yandan 'reelpolitika'nın acımasız gerçekleri, öbür yanda yapılabileceklerin sınırları...
Ve hiç unutmayın:
Talabani'yle Barzani, bir ölçünün ötesinde PKK'nın üzerine isteseler de yürüyemezler. İki taraf da Kürt! Ve aralarında anlaşmazlıklar olsa da, Kürdü Kürde kırdırmak politikasının tuzağına düşmeleri bu saatten sonra çok uzak ihtimaldir.
Ne yapacağız o zaman?
Operasyon mu?..
Büyükanıt Paşa, sembolik operasyon olmaz diyor. Örneğin 1995'teki gibi kapsamlı bir operasyon mu? O yıllarda yapılan operasyonlardan ne kadar sonuç alındı ki? Bu arada Mesut Barzani, "Çiçekle karşılamayız!" diye gözdağı veriyor Türkiye'ye...
Bu göze alınacak mı?
ABD'yi, AB'yi karşısına almayacak mı böyle bir operasyon? Irak Kürtleriyle çatışma, Türkiye Kürtlerini huzursuz etmeyecek mi?
Bir soru daha:
Irak Kürtleriyle çatışma hali, Türkiye'nin ulusal güvenlik çıkarlarına, siyasal ve ekonomik çıkarlarına uygun olabilir mi?
Hayır, uygun değildir.
Iraklı Kürt liderlerin Kerkük ve PKK dahil bazı konularda yanlışları elbette var. Ama bunun için ille de tankla, topla, tüfekle Kuzey Irak'a girmek gerekmiyor.
Kürt yönetimini muhatap almak...
Bu konuda Büyükanıt Paşa'nın tutumu olumsuz. Olabilir. Ben farklı düşünüyorum. Talabani (Irak Cumhurbaşkanı) ve Barzani'yle (Kuzey Irak Kürt Yönetimi Başkanı) siyasal diyalog kanallarının açık tutulması Türkiye'nin çıkarınadır.
Bu arada Kuzey Irak yönetimi muhatap alınsın, alınmasın tartışmaları yapılırken bir noktayı göz ardı etmeyin: Türk şirketlerinin Kuzey Irak'taki iş hacmi 10 milyar dolara ulaşmış durumda...
Başka sorunlar da var Büyükanıt Paşa'nın yakındığı...
PKK siyasallaşıyor!
Evet, öyle. "PKK terör örgütüdür" demekle yetinmek, bu gerçeği değiştirmiyor.
Öte yandan Kürt sorununun uluslararası niteliği yok mu? Var. Üstelik yeni değil, kaç yıldır var. Biz Türkiye olarak bu konuyu yüzümüze gözümüze bulaştırırsak, kimsenin kuşkusu olmasın, Kürt meselesi daha çok uluslararası nitelik kazanacak.
Bir başka konu:
Dağdaki PKK'lıya terörist demekle de sorun çözülmüyor. Bunca yıldır çözülmedi. Önümüzdeki dönemde dağdakileri indirmek için devletin daha geniş ufuklu düşünmesi gerekiyor.
Laf uzadı.
Elinde sürekli çekiç olan, her şeyi çivi gibi görürmüş... Türkiye'de Kürt sorununu çözüm rayına oturtmanın yolu da 'silah'tan geçmiyor.
Türkiye'nin oyun planı nedir?
Soru ve sorun budur. Öncelikle siyasi otoritenin, yani hükümetin kafa yorması gereken bu sorunun yanıtı devlet katında bir an önce bulunmalı...
Son söz:
Genelkurmay Başkanı Orgeneral Büyükanıt, Türkiye'nin bu çok önemli konularında siyasi otoriteden farklı düşünebilir. Ama bunları, kapalı kapılar arkasında, anayasal platformlarda anlatması daha doğrudur, daha yakışık alır.
——————-
* Michael Mandelbaum, The Ideas That Conquered the World, Peace, Democracy, and Free Markets in the Twenty-first Century, PublicAffairs New York, 2002, s. 306.
h.cemal@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
