|
 |
|
|
Ayşe Hanım Teyze 'enflasyon tahvili'ni soruyor
Hazine "enflasyona endeksli" 5 yıl vadeli, yeni tür bir tahvil çıkardı. Bu tahvilin çıkarılacağını duyan yabancıların ve de yerlilerin taleplerinin toplamı 9.4 milyar YTL'ye ulaştı. Hazine satmak istese bu kadar tahvil satacaktı. Ama 4 milyar YTL'lik tahvil sattı.
Ayşe Hanım Teyzem "enflasyona endeksli tahvil" ile ilgili haberleri duymuş, okumuş. "Yabancısı yerlisi enflasyon tahvillerini kapışmış. Nesi var bu tahvilin? Ben niye almıyorum" diyerek beni sorguya çekti.
Turkish Yatırım'dan Dr. Berra Kılıç Hanım'ı aradım. Sordum, soruşturdum. Dersime çalıştıktan sonra Ayşe Hanım Teyzeme bilgi verdim.
"Ayşe Hanım Teyzeciğim" dedim, "Enflasyona endeksli tahvil şimdiye kadar Hazine'nin çıkardığı tahvillerden farklı bir tahvil. Basit anlatımıyla, 100 YTL'lik bir tahvil satın alıyorsunuz. Hazine borcun anaparasını 5 yıl sonra ödeyecek. Faiz olarak da 5 yıl boyunca her 6 ayda bir, yüzde 5 oranında ödeme yapacak. Hiç enflasyon yok ise, altı ayda bir yüzde 5 faiz, yılda yüzde 10.25 faiz demektir."
5 yıl sağlam gelir
Merkez Bankası'nın TÜFE açıklamasına göre her 6 aylık faizin üzerine enflasyon eklemesi yapılacak. Örneğin 6 ayda enflasyon yüzde 10 ise Hazine 5 YTL faiz kuponunun üzerine 0.50 YTL enflasyon zammı ekleyecek. Altı aylık faiz ödemesi 5.50 YTL olacak. Açık anlatımıyla faiz kuponları altışar aylık enflasyon zammıyla ödenecek.
Bitmedi. Hazine diyor ki, "Her yılın enflasyonu kadar değeri anaparaya ekleyeceğim." Diyelim ki, 2007 enflasyonu yüzde 7 oldu. Hazine 100 YTL'ye 7 YTL ekleyecek. Diyelim ki, 2008 yılı enflasyonu yüzde 5 oldu. Hazine 5 YTL daha ekleyecek. İki yıl sonra 100 YTL anapara 100+7+5= 112 YTL olacak... Beş yıl boyunca her yıl böyle eklemeler yapılacak. Tahvil sahibi 5 yıl sonra 100 YTL'sini (anaparayı) satın alırken, bunun üzerine 5 yıllık enflasyona göre hesaplanmış bir para eklenecek. Açık anlatımıyla, anaparada enflasyon karşısında erimeyecek. Aynı kalacak. Buna ek olarak da tahvil sahibi 5 yıl boyunca her altı ayda bir, ödemesi enflasyona göre büyüyecek olan yüzde 5 faiz alacak.
Ayşe Hanım Teyzem, "İyi de ben bu tahvili 5 yıl bozduramayacak mıyım?" diye sordu. Berra Hanım'dan öğrendiklerimi aktardım. "Bu tahvili her gün paraya çevirmek mümkün. Uzmanları, Merkez Bankası'nın günlük TÜFE artışı göstergesine göre anaparanın üstüne eklenen rakamı dikkate alarak günlük değer biçiyor. Bu tahvilleri her gün alıp satmak imkânı var. Örneğin tahvilin çıktığı gün 100YTL'lik tahvilin fiyatı 101.100 YKr idi. Dün 100.900 YKr. olmuştu. Bugün ne olacağı belli değil."
Ayşe Hanım'ın parası yetmez
Ayşe Hanım Teyzem meraklandı: "En yüksek faizli tahvil enflasyon tahvili mi?" diye sordu. "Hayır" dedim. "Vadesi bir buçuk yıl sonra 26.11.2008'de gelecek tahvilin faizi dün yüzde 19.14 idi. Fakat genel bekleyiş önümüzdeki yıllarda enflasyonun yüzde 5'in altına düşeceği ve faizlerin ucuzlayacağı şeklinde. İşte bunun için 5 yıl süreyle anaparası ve faizi enflasyona endekslenen bir tahvili satın almak yabancısı için de yerlisi için de çok cazip."
Ayşe Hanım Teyzem gene sordu: "Tahvilden başka para bağlanacak yer yok mu? Onların faizi ne kadar?" Öğrendiklerimi aktardım: "Büyük miktarda parası olanlar repo yaparlarsa yüzde 17 dolayında, mevduata para yatırırlarsa yüzde 19 dolayında faiz alabiliyorlarmış. Küçük miktarda parası olanlar için repo faizi yüzde 12-13, mevduat faizi yüzde 10-18 oranında imiş. Tahvilde ve bono faizinde stopaj (kaynakta vergi kesintisi) yüzde 10 iken, repo ve mevduatta yüzde 15 oranında.
Ayşe Hanım Teyzem, "Benim mevduat hesabımda 5 bin YTL param var. Onunla enflasyon tahvili alabilir miyim? Sor bakalım" dedi. Sordum... Aracı kuruluşlar genelde küçük miktardaki paralarla ilgilenmiyorlarmış. Ayşe Hanım Teyzem "Öğrenmiş oldum... Ama bana yaramadı... Zaten çark parası olanlar için işliyor. Bizim küçük tasarruflar güme gidiyor" diyerek uzaklaştı.
guras@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
