|
 |
|
|
Kamu borcunu hafife almak
Hazine Müsteşarlığı bu yılın ocak ayı sonu merkezi yönetim borç stoku rakamlarını açıkladı. Borç stoku geçen yıl sonuna göre yüzde 2.1 oranında artarak 352.5 milyar YTL olmuş. Geçen yılın ocak ayına göre artış ise yüzde 6.4. Geçen yılın ocak ayındaki yıllık artış ise 3.2 imiş. Rakamlar bu yılın ilk ayında merkezi yönetim borçlanmasında bir hızlanma olduğunu gösteriyor. Borçlanmadaki hızlanma dış borçtan kaynaklanmış gözüküyor. Bunun arkasında ise büyük ölçüde geçen yılın ortalarında yaşanan kurdaki yükselme var. Piyasaya olan iç borç stokunda ortalamanın çok üstündeki artışlar da dikkat çekiyor.
Borçlanmadaki gelişmeye 2002 yıl sonunu baz alarak baktığımızda, piyasaya olan iç borç stokunda ve bunun toplam stok içindeki payındaki hızlı artış daha da çarpıcı hale geliyor.
| Merkezi Yönetim Borç Stoku (2002=100) | | | | | 12 Aylık Artış % | | | 2005 | 2006 | 2007 Ocak | 2006 Ocak | 2007 Ocak | | GENEL TOPLAM | 136.6 | 142.2 | 145.2 | 3.2 | 6.4 | | Dış (YTL) | 93.5 | 100.8 | 102.5 | -4.9 | 8.3 | | Dış ($) | 113.7 | 117.3 | 117.8 | | İç | 163.3 | 167.8 | 171.7 | 6.5 | 5.7 | | Kamu | 95.4 | 90.3 | 90.7 | -11.0 | -3.4 | | Piyasa | 239.1 | 254.3 | 262.2 | 16.4 | 9.6 | | Piyasa/Toplam (%) | 51.1 | 52.2 | 52.7 | | GSMH (Yıllık) | 176.9 | 204.3 | 229.6 | |
2002 yılında 100 olan toplam borç seviyesi 2006 sonunda 142.2 olmuş. Aynı dönemde gayri safi milli hasıla da (GSMH) 204.3'e yükselmiş. Bu, hükümetin işbaşına geldiğinden bu yana toplam borç stokunun GSMH'ye oranının düştüğünü gösteriyor.
Aynı analizi piyasaya olan iç borç stoku için yaptığımızda ise tam tersi bir görünüm ortaya çıkıyor. Piyasaya olan borç stokunun seviyesi dört yılda 100'den 254.3'e çıkıyor.
Toplam borç stokundaki artışı dış borç ve merkezi yönetimin diğer kamu kuruluşlarına olan borcundaki düşük artışlar frenlemiş. Dış borçlar TL olarak 2002 seviyesinde kalmış. Dolar cinsinden dış borçtaki artışın YTL ile ifade edilen dış borçtaki artıştan yüksek olması ise bu dönemde (2006 hariç) YTL'nin sürekli değer kazanmasının dış borç stoku üzerindeki olumlu etkisini ve kur riskini yansıtıyor. Dış borcun alt kalemlerine bakıldığında ise uluslararası kuruluşlara olan borçlar düşerken küresel piyasalara tahvil ihracı artıyor.
Borcun seviyesinde gerileme var
Kamu borcu ise 2001'de yaşanan bankacılık krizi sonrasında kamu bankaları ve TMSF'ye verilen kâğıtlardan oluşuyor. Bu borcun seviyesinde de gerileme var.
Sonuçta kamunun piyasa dışındaki alacaklılara borcu yavaşlarken, piyasaya olan borcu GSMH artışının oldukça üstünde artmış.
Piyasa dışındaki alacaklılara olan borcun, finansal piyasalarda ortaya çıkabilecek bir bozulma halinde çevrilmesi daha kolay.
Buna karşılık, yükü hızla artan piyasaya olan borçların çevrilmesi, hem küresel piyasalarda olumlu havanın devamına hem de içeride hata yapmamaya bağlı.
Bunun yanı sıra, borcumuzun vadesi hâlâ kısa. Standard and Poors'un son açıklamasına göre Türkiye 2007'de GSMH'ye oran olarak yüzde 20'lik borç çevirme oranıyla Avrupa şampiyonu. Diğer taraftan, borcunun yarısından fazlası değişken faizli olan ülkeler arasında da Türkiye önde gelenler arasında.
Bütün bunlar, kamu borcunun genel seviyesine ve küresel likidite bolluğuna bakıp borcumuz artık "leblebi çekirdek" deyip rahatlamak için çok erken olduğunu ortaya koyuyor.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
