|
Kuru gürültü yavaşladı
Bizde şimdilik hasar - ziyan yok
Küresel piyasalarda bir rüzgâr esti. Biz her zaman durumdan vazife çıkardığımız için kısa sürede "felaket" havasına girdik. "Dünyada kriz başladı. Krizden en fazla etkilenen Türkiye oldu/oluyor" söylemleri halkımızın moralini bozdu. Ama şimdilik hasar-ziyan yok.
Evet. Ekonomimizin durumu iyi değil, riskimiz büyük. Ama, dışarıdaki dalgalanma nedeniyle Türkiye'de ne piyasalar çöktü, ne döviz girişi durdu. Ne dışarıya oluk oluk döviz çıktı, ne faizler tavana sıçradı. Ne de borsa perişan oldu...
n Döviz fiyatındaki ufacık artış korku yarattı. Unutuldu ki 2005 yılının sonunda dolar 1.34 YTL idi. 2006 yılı 6'ncı ayında 1.61 YTL'yi gördü. 9'uncu ay 1.50 YTL oldu. 2007 yılının ilk 2 ayı içinde iyimserlik rüzgârıyla 1.38'e kadar indi. Dalgalanma bahanesiyle 1.46'yı aşmayı denedi. Aşamadı. Şimdilerde dolar 1.42 YTL'nin altına inme eğiliminde.
Hani döviz fiyatı almış başını gidiyordu?
Değişen bir şey yok
n Borsa endeksi 2003 sonunda 18.500 idi. 2004 sonunda 24.900 ve de 2005 sonunda 39.800 olduktan sonra 2006'nın 6'ncı ayında 34.000'e kadar geriledi. 9'uncu ayda 36.900, yıl sonunda 39.100 oldu.
2007'nin ilk 2 ayı içinde 42.700'e kadar çıktı, 40.500'e indi. Dün gene 41.000'in üzerinde çıkmıştı.
Hani borsa çökmüştü?
n Hazine kâğıtlarının ikincil piyasadaki işlemlerinde faiz 2005 yılı sonunda yüzde 14.2 iken, 2006 yılının 6'ncı ayında yüzde 20.6 oldu, 9'uncu ayında 20.3 iken, aralık ayında yüzde 21'i gördü.
2007 yılının ilk 2 ayı içinde yüzde 20'lerde dolaştı. Sonra yüzde 18.7'ye indi. Biz ara yüzde 21'lere yükseldi ama dün yüzde 20'lerde dolanmaya başladı, Hazine yıl başında bu tahvili yüzde 20.4 faizle satmıştı.
Hani faiz çıldırmıştı?
(Tekrarda yarar var: Göstergelerimiz çok iyiydi de bozulan bir şey yok demek istemiyorum. Demek istediğim, göstergelerimiz kötüydü ama, daha da kötüye gitmedi. Sorunlarımız vardı ama, sorunlar şimdilik- felakete dönüşmüş değil.)
Felaket işareti yok
Çin'de ve Japonya'da olan biteni de doğru okuyarak doğru yorumlayalım:
n Çin borsası geçen yıl yüzde 138 kazandırmıştı. Bir yılda bu kadar kazandıran bir borsada endeksin bir gün yüzde 8-10 gerilemesi beklenmez mi? Kaldı ki borsa hemen toparlandı. Kayıp yüzde 3.5'lere indi.
n Japon yeni bir zamanlar o kadar güçlü idi ki 80-90 yenle 1 dolar satın alınabiliyordu. Sonra değer kaybetti. 1 dolar satın almak için 120 yen ödenir oldu. Japon yeni değerlenmeye başladı. Kur 120 yenden 115 yene inerken, gene değer kaybına başladı. Şimdi 117 yen 1 dolar satın alabiliyor.
Dünya piyasalarında bir dalgalanma var. Piyasa oyuncuları (paradan para kazananlar-başkalarının paralarını koruma ve değerleme riskini taşıyan profesyoneller) tabii ki bu tür dalgalanmalarda telaşa/endişeye kapılır.
Ama bu telaş/endişe aynı ölçüde ve hatta abartılarak halk yansıtılmaz. Halkın morali huzuru bozulmaz. Halk felaket bekleyişine sokulmaz.
Halk için önemli olan iştir, aştır. İş ve aşın kaynağı yatırım, üretim, ihracat, büyümedir. Halkın endişesi işini, aşını kaybetmesi, birikiminin, varlığının erimesidir.
guras@milliyet.com.tr
|
|