|
 |
|
|
İki 12 Mart
İlki Almanya'dan...
Tarih 12 Mart 1920...
Baltık Orduları Komutanı Baron Lüttwitz, "hainler çetesi" diye adlandırdığı hükümetin derhal çekilmesini ve Başbakanlığın Wolfgang Kapp'a teslim edilmesini istedi.
Birliklerin Berlin'e girmesi üzerine Sosyal Demokrat Başbakan Gustav Bauer Dresden'e uçtu.
Kapp, Başbakanlığını ilan etti; anayasanın değiştirilip seçimlere gidileceğini açıkladı.
Bauer hemen kabinesini toplayıp görevden ayrılmama, darbecilere karşı koyma kararını ilan etti.
Dresden'den Alman halkına ve işçilerine genel grev çağrısı yaptı.
Yayımladığı bildiride şöyle diyordu:
"Askeri darbe geldi. Bu cebir karşısında eğilmeyi reddediyoruz. İşinizi bırakın. Bütün görüş farklılıklarını bir kenara koyun. Bir askeri diktatörlük ihtimalini boğun!"
Bu çağrıya neredeyse bütün Alman halkından coşkulu bir destek geldi. İşçiler genel greve gitti. Sendikalar şalter kapattı. Ülkede elektrik, su şebekesi iptal oldu. Otobüsler çalışmadı. Hayat durdu. Uçaklar, hükümetin hâlâ görev başında olduğuna dair el duyuruları attı.
48 saat sonra Kapp için ülkeyi yönetmek imkânsız hale gelmişti.
17 Mart'ta istifa etmek zorunda kaldı. Askeri birlikler başkenti terk etti.
Bauer Berlin'e dönüp yeniden koltuğuna oturdu.
***
Bir de öbürünü hatırlayalım:
51 yıl sonra Türkiye...
12 Mart 1971 günü öğleyin Başbakan Demirel bir askeri muhtıra aldı.
Genelkurmay Başkanı ve ordu komutanları hükümet çekilip anayasal reformlar yapılmadığı takdirde yönetime el koyacaklarını açıkladılar.
Başbakan hemen kabinesini topladı. 4 saat boyunca ne yapacaklarını tartıştılar. Meclis'in tavrını gözlemeye karar verdiler.
TBMM öğleden sonra toplandı. Muhtıra orada okundu. Sadece bir tek milletvekili ayağa kalkıp itiraz etti. Diğerleri sessizce dinledi.
Bunun üzerine Başbakan istifa kararı aldı.
Akşam hiçbir şey söylemeden makamını bırakıp gitti. Şoförü bile kendisini terk etmişti.
Ertesi sabahki gazetelerde Türk-İş ve DİSK'in askeri müdahaleye destek mesajları vardı. Türk Hukuk Kurumu, Türkiye Öğretmenler Sendikası, Dev-Genç de destek verenler arasındaydı.
Birkaç ay içinde hepsi askeri müdahalenin balyozunu yiyeceklerdi.
***
"12 Mart" belgeselini hazırlarken Demirel'e Almanya'daki 12 Mart'tan esinlenerek "Neden Meclis'e gidip güvenoyu istemediniz?" diye sormuştuk
"Nasıl, neyle gideceğim güvenoyuna?" demişti:
"Tek ses yok ki arkamda... Gönül ister ki herkes ayağa kalksın. Muhalefet 'Ne oluyor' desin... Ama sadece 1 kişi çıkıyor. Herkes kuzu gibi... Bir parlamentoya 1 kişinin sahip çıkmasıyla bir yere varamazsınız. Meclis'te bir de güvensizlik oyu alıp kendimi muhtıranın hedefi olmaktan çıkarayım da Meclis'in hedefi mi olayım?"
***
Bugün 12 Mart...
Almanya 1920'yi hatırlıyor mu; bilmiyorum.
Ama biz 1971 rejimini hâlâ yaşıyoruz. Üstelik bir de Almanya'nın "Askeri vesayetten kurtulun" dayatmalarına maruz kalıyoruz.
12 Mart'ta Almanya'nın yaptığını yapamadığımız için mi acaba?
can.dundar@e-kolay.net
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
