|
Değeri 1 milyar doları aşan 34 şirketimiz var
ABD'de yayımlanan Forbes dergisi her yıl dolar milyarderleri listesi yayımlar. Bu yıl yayımlanan listede 25 işadamımız ve kadınımızın ismi yer aldı.
Dolar milyarderleri listesinde milyarder sayısı bakımından 6'ncı sıradayız.Bizde 25 dolar milyarderi varken Japonya'da 24, Fransa'da 15, İsviçre ve İsveç'te 8'er, Kuveyt'te 4 dolar milyarderi var.2004'te 6 dolar milyarderimiz var iken 3 yılda bunlara 19 yeni dolar milyarderi eklendi.
Servetin, varlığın esas kaynağı üretimdir. Birileri üretecek, katma değer yaratacak ki gelir ortaya çıksın. Katma değer denilen şeyi doğa, emek, sermaye ve müteşebbis yaratır. Yaratılan değere katkısı karşılığını doğa (kira ve rant olarak), emek (ücret olarak), sermaye (faiz olarak), müteşebbis (kâr olarak) alır. Servetin, varlığın kaynağı ya rant/kira'dır. Ya ücrettir. Ya faizdir. Ya kârdır.
Katma değer yaratarak ekonominin yürümesini, büyümesini sağlayan, piyasa değeri 1 milyar doları aşan 34 şirketimiz var.
Değerli şirket sayımız az
Bunlar Hürriyet gibi gazeteler, Akçansa gibi çimento şirketleri, Arçelik gibi, Tofaş, Ereğli gibi fabrikalar, Migros gibi mağazalar, Turkcell gibi haberleşme grupları, Akbank, Garanti, Yapı Kredi gibi bankalar, Doğan, Koç, Sabancı gibi holdingler.
Bu şirketler halka açık ama, hemen tamamında hâkim ortak bir aile. Bunun için şirketlerin varlıkları, ailelerin, hâkim ortakların varlıkları olarak görülüyor.
Son yıllar içinde, ailelerin hâkim ortak olduğu 10 banka satıldı. Yabancılar, farklı ortaklık payları karşılığı Dışbank için 1.1 milyar dolar, Denizbank için 2.5 milyar dolar, Akbank için 3.1 milyar dolar, Garanti Bankası için 1.5 milyar dolar, Finansbank için 2.7 milyar dolar ödediler.
Son yıllarda devletimiz, halktan vergi olarak topladığı paralarla 350 milyar dolar faiz ödedi. Bu faiz doğrudan veya dolaylı olarak şirketlerin, bankaların kasasına girdi veya kasasından geçti.
Milyarder sayımız çok
Ege Cansen'in anlatımıyla, bu faiz hareketi Hazine'den özele, fakirden zengine, içeriden dışarıya bir servet transferine yol açar. Bu transfer hareketi, bankaların, şirketlerin değerine değer katar.
İşte Türkiye'de 3 yılda milyar doların üzerinde varlığı olan işadamlarımızın sayısının 6'dan 25'e çıkmasının ardında bu vardır.
Japonya ile Türkiye'yi karşılaştırınız. Japonya'nın milli geliri bizimkinin 12 katı: 4 trilyon 463 milyar dolar. Bizimki 390 milyar dolar. Japonya dünyanın ABD'den sonra 2'nci büyük ekonomisi. Dünya devi sanayi şirketleri, bankaları var. Ama Japonya'nın dolar milyarderi bizim sahip olduğumuzdan az. Demek ki, sadece ekonominin büyüklüğü, üretim gücü, şirket ve banka büyüklüğü değil, şans, kader, kısmet gibi başka faktörler de milyarder olmada etkili oluyor.
Bizim halkımız iş ve aş yaratan işadamının parasını kıskanmaz. Önemli olan servetin alın terinin ürünü olması, üretime dayanmasıdır. Yeter ki ülkede üretim, istihdam ve gelir artmazken dolar milyarlerinin sayısı anormal şekilde artmasın.
Piyasa değeri 1 milyar doların üzerindeki şirketlerimiz (milyon dolar)
Gıda (2)
Efes Bira 3.535Coca Cola 1.933
Dokuma/giyim (0)
Basın, yayın (1)
Hürriyet 1.173
Kimya/petrol (2)
Petrol Ofisi 1.719Tüpraş 4.847
Taş/toprak (2)
Akcansa 1.192Nuh Çimento 1.015
Metal sanayii (1)
Ereğli Demir Ç. 4.189
Metal eşya (4)
Arçelik 2.660BHS Ev Alet. 1.145Ford Otosan 2.890Tofaş Oto 1.883
İnşaat (1)
Enka 7.011
Haberleşme (1)
Turkcell 11.382
Perakende Tic. (2)
BİM Mağaza 1.451Migros 2.208
Bankacılık/sigorta (11)
Akbank 15.450Asya Katılım 1.436Denizbank 3.782Finansbank 5.279Fortis 1.386Garanti 8.778İşbank 12.806Ekonomi B. 1.012Vakıfbank 6.124Yapı Kredi 6.543Aksigorta 1.270
Holdingler (7)
Doğan 2.365Doğan Yayın 2.064Koç 5.253Sabancı 7.150Şişe Cam 1.594TAV 1.807Yazıcılar 1.049
guras@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
