|
 |
|
|
Çankaya savaşları
Prof. Hikmet Özdemir'in "Atatürk'ten Günümüze Cumhurbaşkanı Seçimleri" adlı yapıtı (Remzi Kitabevi) Çankaya tarihine ve özellikle 1960 sonrası yaşanan "kriz"lere ışık tutuyor.
Cumhuriyetin kurucu lideri Mustafa Kemal Atatürk'ten 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'e aday belirlemedeki karar süreçlerini inceleyen Özdemir'e göre iki formül öne çıkıyor:
1- "İktidar+Muhalefet+Ordu" formülü; bir devlet kararıdır, en geniş uzlaşmayı hedef almaktadır ve bugüne kadarki deneyime göre en sorunsuz yoldur.
2- "İktidar kararı" (bu koalisyon da olabilir) parlamentoda çoğunluk oylarını elinde bulunduran partinin veya partilerin kendi başlarına aldıkları bir siyasi karardır, parlamentoda ve sivil toplumda bölünmeyi derinleştirmektedir ve bugüne kadarki deneyime göre cumhurbaşkanı seçiminden önce ve sonra da sosyolojik anlamda meşruluk krizine neden olmaktadır.
Prof. Özdemir, adayın kişiliği üzerinde de duruyor:
"Adayın kişiliği; adayın sivil, asker veya parlamento içinden, dışından oluşu anlamında değildir. Kaldı ki aday sivil olsun veya parlamento içinden, iktidar partisinden olsun demek "demokratlığın" ölçüsü diye de sunulamaz. Aynı şekilde, aday asker olsun veya parlamento içinden veya iktidar partisinden olmasın demek de "cumhuriyetçiliğin" ölçüsü olmamalıdır."
Kitapta "Çankaya savaşları"nın tarihi anlatılıyor.
27 Mayıs 1960 ihtilali sonrası, Cemal Gürsel'i seçtirmek için askerin baskısı, Prof. Ali Fuat Başgil'in adaylığının tehditle önlenmesi ve bir gecede Ankara'dan uzaklaştırılması. 1965'te AP'nin tek başına iktidar olmasına karşın Demirel'in "tercihini" dönemin Genelkurmay Başkanı'ndan yana koyarak İnönü'nün desteğiyle Cevdet Sunay'ı cumhurbaşkanı seçtirmesi. 1973'te Demirel'in Ecevit'le anlaşarak "12 Mart'ın rövanşı niteliğindeki seçimde Genelkurmay Başkanı üniformasını çıkararak aday olan Faruk Gürler'in Çankaya'ya çıkmasını önlemesi.
1980'de altı ay cumhurbaşkanı seçemeyen Meclis'in 12 Eylül darbesine sürüklenişi.
Evren, Özal, Demirel dönemleri.
2000 seçimlerinde Genelkurmay Başkanı Hüseyin Kıvrıkoğlu, Başbakan Ecevit'i ziyaret ederek Silahlı Kuvvetler'in yaklaşımını anlatıyor.
16 Nisan'da adaylık süreci başlayacak.
AKP lideri Tayyip Erdoğan Çankaya'ya en yakın isim. Kendisi mi aday olacak, başkasını mı önerecek? Muhalefet kimi çıkaracak?
Seçimin krizsiz aşılması biraz da belirsizliğin ortadan kalkmasına bağlı gözüküyor.
Çankaya'yı konuşmanın zamanı geliyor.
dsazak@milliyet.com.tr
|
|
|

|