Bayrou sürprizi

Fransa'daki cumhurbaşkanlığı yarışında merkezci aday François Bayrou, Sosyalist Segolene Royal'i yakalamak üzere. İkinci tura kalırsa Bayrou'nun cumhurbaşkanı olacağına kesin gözüyle bakılıyor

Sabetay Varol

Fransa'da ilk turu 22 Nisan'da yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde tansiyon giderek yükselirken, son günlere kadar şans verilmeyen merkezci aday François Bayrou, kamuoyu yoklamalarında umulmadık bir şekilde tırmanışa geçti.
Yoklamalar, sağın adayı Nicolas Sarkozy'yi birinci sırada gösterirken, solun düşüşteki adayı Segolene Royal ile tam bir orta yolcu olan Bayrou arasında ikincilik için ciddi çekişme olduğu gözleniyor. Beklentilere göre, Bayrou birinci turu aşması halinde, ilk turda elenecek sağcı veya solcu adayın hemen tüm oylarını alarak ikinci turda kolayca seçilecek. IPSOS anketi, ikinci turda karşısında ister Royal, isterse de Sarkozy çıksın, Bayrou'nun yüzde 55'le seçimi kazanacağını ve rakibinin yüzde 45'te kalacağını gösterdi. Mayıstaki ikinci turda Bayrou'nun Sarkozy'yi geçeceği, iki farklı anket tarafından ortaya kondu.
Bayrou özellikle bir başlıkta hem Sarkozy hem de Royal'i tartışmasız bir şekilde geride bırakıyor. Hangi lideri daha dürüst buldukları sorulduğunda seçmenin yüzde 38'i Bayrou'nun, yüzde 26'sı da Sarkozy ve Royal'in adını verdi.
İlk tur performansıyla ilgili, LH2 adlı kuruluş tarafından düzenlenen yoklamaya göre de Bayrou yüzde 22 oy topluyor. Aynı ankette sosyalist aday Royal'e yüzde 26, sağcı aday Sarkozy'ye yüzde 28 oy çıktı. Bu ankette Bayrou cumhurbaşkanlığı için yeterlilik ve temsil yeteneği açısından yüzde 22'lik oranla Royal ile eşit puan topladı. TSN-Sofres adlı kuruluş tarafından düzenlenen ankete göre de Sarkozy yüzde 27, Royal yüzde 25.5, Bayrou ise yüzde 23 oy alıyor.

Bayrou senaryoları

Merkezci aday Bayrou'nun sürpriz yükselişi konusunda şu yorumlar yapılıyor:
1) Fransa'da her seçimden önce klasik sağ ve solcu adayın dışındaki 3. bir aday bir ara yükselişe geçer ve kampanyanın son günlerinde seçmenler bu adaydan uzaklaşarak "ilk aşklarına" geri döner. Bu senaryo gerçekleşirse, Bayrou'nun yükselişi hız kesecek ve oyu yüzde 10'lara inecek.
2) Fransız halkı son yıllarda medya ve seçkinler tarafından kendisine sunulan reçetelere sırtını çevirdi. 2002'de aşırı sağcı Jean Marie Le Pen'i 2. tura taşıyıp 2005 referandumunda yüzde 55 oyla AB Anayasası'na 'hayır' dedi. Seçmen, bir kez daha sistemi dinamitleyebilir.



İmtiyazlı ortaklık taraftarı

"Sağın ve solun nitelikli unsurlarını bir araya getireceğini" söyleyen 55 yaşındaki Bayrou seçimi kazanırsa Fransa'da şimdiye kadar pek varlık gösteremeyen merkezci akımı, ilk kez Elysee Sarayı'na taşıyacak.
Fransa'nın güneybatısında İspanya sınırı yakınındaki Pau kentinde doğup büyüyen, klasik Latin ve Yunan edebiyatı öğretmeni olan Bayrou, kentli öteki iki adaya karşılık, kendisinden söz ederken kırsal kökenlerine vurgu yaparak, "inek sağmasını ve traktör kullanmasını" bilmekle övünüyor.
Liderliğini yaptığı Fransa Demokrasi Birliği (UDF) ile birlikte yakın zamana kadar Fransa siyaset yelpazesinin sağ kanadında yer alan Bayrou, giderek De Gaulle'cü hareketle bağlarını kopardı.
Bayrou, Türkiye'nin AB üyeliğine de şiddetle karşı çıkıyor. Türkiye'nin kültürel, tarihsel ve coğrafi olarak Avrupalı olmadığını savunan Bayrou, Türkiye'nin girmesi durumunda Avrupa idealinin biteceğini düşünüyor. Buna karşın müzakerelerin devamından yana olan Bayrou, müzakere sürecinde Türkiye için "imtiyazlı ortaklık" projesinin ön plana geçeceğine inanıyor.