Faik ÖZTRAK

Son dört yılın en kötü bütçe performansı

Şubat ayı merkezi yönetim bütçesi rakamları, yılın ilk iki ayında, faiz dışı fazlanın son üç yılın en düşük düzeyinde kaldığını, toplam bütçe açığının ise son dört yılın en yüksek seviyesine ulaştığını gösteriyor.

Şubat ayı merkezi yönetim bütçesi (kümülatif)
	Milyar YTL		% Artış
	2006	2007	2006	2007	Y. hedef
Harcamalar	26.9	33.8	20.7	25.6	16.9
1- Faiz hariç harcama	17.9	21.8	25.8	21.9	17.8
2- Faiz harcamaları	9.0	12.0	11.8	32.8	14.3
Gelirler	26.4	25.6	25.9	-3.0	9.3
Vergi Gelirleri	21.3	22.6	25.2	6.1	15.0
Bütçe dengesi	-0.5	-8.2
Faiz dışı denge	8.5	3.8

Sorun vergi ve faizde
Toplam harcamalardaki artış hem geçen yılın aynı döneminin hem de bu yılın hedefinin üstünde. Ancak faiz dışı harcamalardaki artış geçen yılın altında. Bu da 2007 yılında, harcamalarda bir önceki yıla göre daha kontrollü gidildiğini düşündürüyor.
Bütçe dengelerindeki hızlı bozulma, faiz giderlerindeki artıştan ve gelirlerdeki düşüklükten kaynaklanıyor. Özellikle geçen yıl yüzde 25 artan vergi gelirlerinin bu yıl sadece yüzde 6 artması ve yüzde 15'lik yıllık artış hedefinin yarısına bile ulaşamaması dikkat çekici.
Bu vergi performansı ve faiz giderlerinin baskısı yıllık bütçe hedeflerine ulaşmanın güç olacağını gösteriyor. Eğer hükümet bu yılın kamu açığı ve faiz dışı fazla hedeflerini tutturma konusunda ısrarcı olacaksa; ya vergi oranlarını artırmak, ya ertelediği KİT zamlarını misliyle yapmak, ya da harcamaları kısmak zorunda.

Çözüm harcama kısmak
Hazine'nin IMF ile yapılan görüşmelerle ilgili son duyurusundan, tarafların bu sorunu harcama tedbirleriyle çözme konusunda mutabakata vardıkları anlaşılıyor. KİT'lerin açıklarını azaltacak yapısal önlemler üzerinde ise çalışılacağı söyleniyor. Yani hükümet KİT zamlarına hâlâ direniyor.

Mali disiplin gevşiyor
Ancak faiz dışı harcamalarda yapılacak tasarrufların gelirlerdeki düşük performansı telafi edecek kadar büyük olması seçim öncesinde çok zor görünüyor. IMF'yi sakinleştirip bir an önce ülkeden göndermek için "yetkililerin" yapacağız, edeceğiz yönlü açıklamaları haber ajanslarına düşmeye başladı.
Hazine'den sorumlu devlet bakanının apar topar ABD ye gitme kararı alması da hükümetin IMF yönetimini yumuşatma çabalarının Washington'da da süreceğini gösteriyor.
Ancak cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde hükümetin gereken önlemleri almasına ve stand-by görüşmelerini tamamlamasına, ne içeride ne de dışarıda kimse ihtimal vermiyor. Mayıs ayından sonra alınacak önlemlerin etkisi ise sadece yedi aylık olacak.
Bütün bunlar son beş yılda ekonomi politikalarının en güçlü yanı olan mali disiplinin bu yıl önemli ölçüde gevşeyeceğini ortaya koyuyor.

Paraşütsüz kalıyoruz
Enflasyon ve faizler yüksek. Büyüme yavaşlıyor. Cari açıkta geçen aralık ayında görülen düşüş ocakta durdu. AB çapası iyice zayıfladı. IMF ile görüşmeler uzuyor. Bir de mali disiplin bozuldu mu, işimiz kalır dış piyasaların rüzgârına.
Kişi başına gelirin 5000 dolar olduğu bir ülkede arazi fiyatlarının, ABD'nin en pahalı bölgesinin iki katına çıkması rüzgârın delice estiğini gösteriyor. Kıyamet, rüzgâr kesildiğinde yumuşak iniş için paraşütümüzün olmadığını anladığımızda kopacak.

foztrak@yahoo.com