Meral TAMER

Biz kusura baktık Sayın Başbakan!

TBMM'ye 72 yılda 8294 erkek, 186 kadın girdi. 72 yıldaki kadın milletvekili toplamı, şu anki 550 milletvekilinin yarısı dahi olamadı

Başbakan Erdoğan, KA-DER'in (Kadın Adayları Destekleme Derneği) TBMM'ye daha fazla kadın milletvekili girebilmesi için yürüttüğü bıyıklı kampanyayı AKP Kadın Şûrası'nda eleştirmiş: "Kusura bakmayın, mal mı ki bu, kota veriyorsun? Böyle saçmalık olmaz!"
Şûra'daki AKP'li kadınlar ne der bilemem ama, KA-DER'in kampanyasına destek vermek için bıyık takan bizler kusura baktık Sayın Başbakan.
Zat-ı alinizin herhalde tek düşüncesi ticaret! Kota deyince de aklınıza sadece alınıp-satılacak mallar geliyor! Yoksa CHP Kadın Kolları Başkanı Güldal Okuducu'nun dün Cumhuriyet'te dikkat çektiği gibi "Ticaretteki kota kavramının dışında bir kota algınız mı yok? Bu cümle, entelektüel birikiminizi mi gösteriyor?"
2002 kasımında, seçimleri kazanır kazanmaz ilk demecinizdeki Avrupa Birliği üyeliği hedefiyle de çelişmiyor mu bu açıklamanız?
Başta Fransa ve Belçika olmak üzere Almanya'dan İskandinav ülkelerine Avrupa'nın neredeyse her ülkesinde siyasette kadın kotası var. Hatta Fransa 2000 yılında Anayasası'nda kadınla erkeğin parlamentoda eşit temsilini zorunlu kılan bir değişiklik yaptı. Yoksa onlar da kadını mal olarak görüyorlar da bizim haberimiz mi yok?

81 ülkede kota var
Sayın Başbakan, danışmanlarınız sizi bilgilendirmeyi ihmal etmiş olabilirler. KA-DER'den edindiğimiz bilgilere göre kadın kotası dünyada tam 81 ülkede uygulanıyor. Bu 81 ülkeden 16'sı kotayı anayasa ile, 27'si seçim yasası ile düzenliyor. 43 ülkede ise kota siyasi parti tüzüklerine konulan hükümler çerçevesinde ve milletvekili adaylarını kapsayacak biçimde hayata geçiriliyor.
Kota tartışması dünyada 1980'lerde başladı ve 25 yılda çok yol alındı; kotayı hayata geçiren ülkeler "erkek demokrasileri"nden kurtuldu. Latin Amerika, Afrika ve Asya'da bu konuda sürekli yeni yasal düzenlemeler yapılıyor.

Muhafazakârlar da...
Kadın kotası uygulaması, artık yalnız sol ve liberal partilere özgü değil; muhafazakâr partiler tarafından da başvurulan bir yöntem.
Sayın Başbakan, siz ki her fırsatta dünyanın gittiği yönü algılamamakta direnenleri ve rüzgâra karşı kürek çekmeye çalışanları açıkça eleştirirsiniz... KA-DER'in önümüze koyduğu aşağıdaki istatistiklere lütfen bir göz atın. Bu örnekte aynı durum sizin için de geçerli olmuyor mu?

72 yıl önce parlamentomuz, kadın temsilinde % 4.6'lık oranla dünya ikincisiydi. Şimdi 167 ülke arasında 163'üncü.

72 yılda TBMM'ye 8294 erkek, 186 kadın girdi. 72 yıldaki toplam kadın milletvekili sayısı, şu anki 550 kişilik Meclis'in yarısı kadar bile olamadı.

2002 seçimlerinde Meclis'e giren siyasi parti listelerinin ilk 3 sırasında sadece 7 kadının adı vardı.

Son bir nokta: KA-DER Başkanı Seyhan Ekşioğlu'na göre aslında AKP'nin "81 ilde 81 kadın" kampanyası da, dünyadaki uygulamalarda "sabit kota" diye adlandırılan bir çeşit kota. Diyelim ki AKP'den 81 kadın milletvekili seçildi, TBMM'de % 14.7'lik bir kotayla kadın temsili sağlamış olmayacak mısınız? O takdirde AKP'li kadınlar da "mal" mı olacak?

mtamer@milliyet.com.tr