|
 |
|
|
Keneler çoğalıyor, kurbağalar yok oluyor
Küresel ısınma tüm dünyada biyolojik ve fiziksel sistemleri olumsuz yönde etkiliyor. Bazı hayvan türlerinin sayısı hızla azalırken, örneğin keneler de çoğalıyor. Kaplan ve balıklar da hayatta kalabilmek için göç ediyor
BAHAR BAKIR
Yüzyılın en büyük sorunu olarak kabul edilen küresel ısınma, mikrodan makroya dünya üzerindeki canlı hayatını hızla olumsuz yönde etkilemeye ve değiştirmeye devam ediyor. Küresel ısınmanın beraberinde getirdiği iklim değişikliği her kıtada gerek fiziksel gerek biyolojik yaşam alanlarını tehdit ediyor.
Bu durum şu an en çok hayvan ve bitki türleri üzerinde etkisini gösteriyor. Birçok hayvan türü şimdiden yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalırken, birçoğunun da eski yaşam ve yayılma alanları daralıyor, ekosistemleri de bozuluyor.
Araştırmalar küresel ısınma nedeniyle hayvanlardaki kış uykusu ve yumurtlama sürelerinin ortalama 5.1 gün erken başladığını, göç etme süresinin de 2.3 gün geciktiğini gösteriyor. Bu durum hayvanların yaşam ve davranış biçimlerinin de değiştiği anlamına geliyor.
Bunların haricinde buzulların hızla erimesiyle okyanus ve deniz suyu seviyesinin hızla yükselmesi, kıyılarda canlılar için gereken yaşam alanını tahrip ederken, hava sıcaklığındaki çok ufak değişiklikler bile bitki türlerini yok ediyor ve hayvanların yaşaması için gerekli olan besin zincirinin kırılmasına yol açıyor. Bu durum önümüzdeki yıllar içerisinde birçok hayvan türünün yok olacağı anlamına geliyor.
Bilim insanları yeryüzünün ortalama sıcaklığının sadece bir-iki derece artmasıyla ileride var olan türlerin üçte birinin soyunun tükeneceğini belirtiyor. İşte örnekleri...
Bengal kaplanları av için köylere saldırıyor
Küresel ısınmanın denizlerde su seviyesini artırması ve kıyı erozyonu yaratması nedeniyle Hindistan'daki Bengal kaplanları avlanmak için göç etmek zorunda kalıyor. Ayrıca tropikal kuşaktaki kıyı ve bataklıklardaki bitki örtüsünün hızla zarar görmesi kaplanların yaşam alanını ve üremelerini tehdit altına sokuyor.
1960'larda 500 kaplanın yaşadığı Hindistan'ın Sunderbans bölgesinde şu an sadece 250'ye yakın kaplan var. Yiyecek sorunu yüzünden çevredeki köylere saldıran kaplanlar yalnız geçen yıl 50 kişinin ölümüne sebep oldu.
Kurbağaların sesi duyulmayacak
Porto Rico'daki yağmur ormanlarında ve çevre adalarda yaşayan 17 kurbağa türünden üçü tükendi, yedi-sekizi ise sayıca azalmaya başladı. Araştırmacılar eskiden geceleri koro halinde bağrışan kurbağalardan artık hiç ses seda çıkmadığını, bunun ciddi bir tehlikeye işaret ettiğini söylüyor.
Benzer gelişmeler Orta ve Güney Amerika'da da yaşanıyor. Havadaki kuruluğun besin zincirine etki ederek kurbağaları yok etmesi, onlarla aynı besin zinciri içerisinde olan böcek ve kuş türlerinin de yok olması anlamına geliyor.
Keneler hastalık saçıyor
Küresel ısınma kan emici bir parazit olan keneleri de etkiliyor. Ama onların sayısı azalmıyor, aksine artıyor. Kuzeyden İskandinavya sahil şeridine kadar indiği belirlenen kenelerin sayısal artışı endişe verici. Bilim insanları ocak ayında bile keneye rastladıklarını belirtirken bunun ekolojik dengelerde çok ciddi bir değişikliğin kanıtı olduğunu belirtiyor.
Göç yolları kısalıyor, kuşlar erken göç ediyor
Küresel ısınmanın göçmen ve tropikal kuşlar üzerindeki en belirgin etkisi yaşam alanlarına getirdiği kısıtlamalar. İklim değişikliği nedeniyle kış aylarında güneye göç eden kuşların rotası büyük oranda farklılaşırken, mesafelerde de kısalmalar meydana geliyor.
Bunun yanı sıra sulak alanların azalması ve sıcaklığın artması kuşların beslenme zincirine ve yaşam biçimlerine de zararlı oluyor. Örneğin Kaliforniya kıyılarının ısınmasının yol açtığı besin kıtlığı yüzünden binlerce deniz kuşunun öldüğü söyleniyor. Bunun haricinde kuşlar yumurtlamaya ve göç etmeye normalden daha erken başlıyor. Bu da çiftleşme zorluklarını ve anomalileri beraberinde getiriyor.
Eğer hava sıcaklığı artmaya devam ederse, özellikle Kuzey Avustralya'daki kuşların yüzde 72'sinin, Avrupa'daki kuşların ise yüzde 38'inin yok olacağı belirtiliyor.
Somon ve morina balığı yok oluyor
Deniz sularındaki ısınma binlerce balığın kuzeye göç etmesine neden oluyor. Ayrıca milyonlarca hayvan ve bitkinin uyum içinde yaşadığı mercan resiflerinin ölmesine yol açıyor. Bu nedenle plankton, morina, dil balığı gibi birçok balık türü sayıca azalıyor. Ayrıca Kuzey Pasifik'teki sıcaklığın 6 derece artması somon balığı sayısında ciddi düşüşler yaratıyor.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
